Departavanaj ź Biełarusi žycharcy Hviniei viarnuli dačku, jakuju trymali ŭ dziciačym domie ŭ Miensku
Ščaślivamu finału papiaredničali miesiacy razłuki i sapraŭdnaja mižnarodnaja humanitarnaja śpiecapieracyja, raspaviadaje «Svaboda».
«Vyratavali adrazu dva žyćci»
Marjam Suma paviedamiła Svabodzie, što 23 traŭnia ŭźjadnałasia z svajoj dačkoj, jakaja prylacieła samalotam z Maskvy ŭ stalicu Hvinei Kanakry ŭ supravadžeńni konsuła Hvinei i medyčnaha rabotnika.
Marjam zapeŭnivaje, što jana i jaje vialikaja siamja ŭ Hvinei zmohuć dobra apiekavacca Sabinaj, i nia moža strymać radaści:
«Ja nia viedaju, jak pravilna vykazać svaje dumki — radaść takaja vielizarnaja! Ja, maci, razłučanaja z svaim dziciem z samaha naradžeńnia, navat sabie nie mahu pierakazać vyprabavańni, ź jakimi sutyknułasia ciaham miesiacaŭ. I siońnia Boh pakłaŭ kaniec maim pakutam. Ja dziakuju ŭładam Biełarusi, što vyratavali adrazu dva žyćci, i mižnarodnym humanitarnym arhanizacyjam — AAN, asabliva UNICEF-Biełaruś, ahienctvu AFP i inšym medyja. Jany sapraŭdy zmahalisia za mianie i maju dačku. Dziakujučy im urad Hvinei, viedajučy, što adna z hvinejskich hramadzianak apynułasia ŭ ciažkoj sytuacyi, pryjšoŭ na dapamohu, kab majo dzicia mahło być z maci».
Ambasada Hvinei ŭ Maskvie zrabiła padarožny dakument dla dziciaci, dva adździaleńni UNICEF kamunikavali pamiž saboj, kab arhanizavać vyvaz dziaŭčynki.
Paśla ŭmiašańnia mižnarodnych arhanizacyjaŭ i dyplamataŭ Hvinei ŭłady Biełarusi znajšli mahčymaść viarnuć Sabinu jaje maci.
Zabrali dzicia pradstaŭniki ŭładaŭ Hvinei, bo maci zabaronieny ŭjezd u Biełaruś. Pierajezd paŭtarahadovaj dziaŭčynki zaniaŭ niekalki dzion. Jana ŭpieršyniu trapiła na ruki maci.
«Ja pravodziła dni biaź ježy, nočy biaz snu, dumajučy, što niemahčyma być daloka ad dački, ale mahčyma być pobač ź joj. Byŭ čas malitvy, i siońnia Boh narešcie daravaŭ mnie. Ja chaču padziakavać usim — jak mižnarodnym, tak i nacyjanalnym arhanizacyjam — za hetuju vysakarodnuju baraćbu, jakuju my viali razam», —skazała Svabodzie Marjam Suma.
Što kaža pravaabaronca
Faktyčna heta była specaperacyja, vykazała ŭ interviju Svabodzie svaje mierkavańnie ab hetaj sytuacyi pravaabaronca z Human Constanta, jakaja zajmałasia spravaj Marjam. Prajšło 10 miesiacaŭ paśla jaje departacyi i amal paŭtara hoda, jak naradziłasia Sabina.
«Dziciaci ŭžo paŭtara hoda, ale akramia jak u zumie, jana maci nikoli nie bačyła. Moža, budziem źbirać joj dapamohu. Ale heta narešcie adbyłosia».
Pravaabaronca z Human Constanta miarkuje, što ŭ hetym vypadku dziaržaŭnyja orhany Biełarusi zrabili toje, što nie suadnosicca z normami prava.
«Tak, Marjam, jaje maci, parušała zakanadaŭstva, byli padstavy jaje departavać. Ale intaresy dziciaci nie byli ŭličanyja. Słužba mihracyi razam ź milicyjaj paśpiašalisia departavać Marjam i pakinuli hetaje dzicia adno. Nasamreč adbyłosia žudasnaje parušeńnie pravoŭ dziciaci, jakoje ničoha kiepskaha nie zrabiła, ale zastałosia biaz maci na paŭtara hoda».
Pavodle pravaabaroncy, paŭtara hoda dziaŭčynka žyła ŭ dziciačym domie tolki tamu, što mihracyjnyja orhany paśpiašalisia departavać maci. Mahli vysłać dvaich, ale vielmi ž chaciełasia «navieści paradak».
«Raniej u Biełarusi takoha nie było, byli pahrozy raździalić maci i dzicia, ale takoha nie było. Zaraz u Biełarusi ŭsio bolej žančyn-mihrantak, šmat ciažarnych. Nas heta pałochaje. Ale my spadziajemsia, što i dziaržava tut zrobić niejkija vysnovy, nichto ž nia byŭ zacikaŭleny ŭ tym, kab maleča Sabina paŭtara hoda tak žyła».
Pravaabaronca z Human Constanta miarkuje, što biełaruskaja dziaržava sama pastaviła siabie ŭ takuju niazručnuju sytuacyju. Prosta treba było krychu pačakać, Marjam by nikudy nie padziełasia, jana była zacikaŭlenaja być z dačkoj, možna było b pačakać, pakul dzicia vypišuć ź lakarni i vypravadzić ich abaich:
«Sytuacyja nie raźviazałasia b, kali b ad imia Marjam nie pajšoŭ zvarot u AAN — u Kamitety pravoŭ dziciaci, pravoŭ žančyn, da specdakładčykaŭ. Ad ich imia byŭ zrobleny zvarot da biełaruskaj dziaržavy. I kali dziaržava ihnaruje palityčnyja zapyty, to tut jana adkazała i pačała dumać, jak vyrašyć hetuju sytuacyju.
Nie było nijakich padstavaŭ pazbaŭlać Marjam dziciaci. Jana nie była pazbaŭlenaja baćkoŭskich pravoŭ, ich prosta razłučyli bieź nijakich padstavaŭ. Heta administracyjnaja pamyłka, jakaja skončyłasia razłukaj dla siamji».
Ułady Biełarusi nie adkazali na zapyty ahienctva AFP ab kamentary da hetaj sytuacyi.
Što papiaredničała
Z słovaŭ samoj Marjam Suma i pradstaŭnikoŭ pravaabarončych hrupaŭ, jakija zajmalisia jaje spravaj, u 2025 hodzie ŭłady Biełarusi departavali jaje ŭ Hvineju, a novanarodžanaje dzicia pakinuli ŭ Miensku.
Jaje dačka Sabina naradziłasia ŭ listapadzie 2024 hodu niedanošanaj, jana važyła ŭsiaho 600 hramaŭ, kaža maci. Padčas daterminovych rodaŭ i kiesaravaha siačeńnia biełaruskija lekary vyratavali žyćci maci i dački.
Paśla vychadu z špitala Marjam udałosia pabačyć svaju maleńkuju dačku niekalki razoŭ, pakul taja była ŭ dziciačym špitali. Kali Sabinie było čatyry miesiacy, jaje pieraviali ŭ dziciačy dom u Miensku, a maci da jaje ŭžo bolš nie puścili.
Marjam raskazała, što tady ŭ Biełarusi ź jaje zapatrabavali za lačeńnie dziciaci bolš za 30 tysiač dalaraŭ. Jana śćviardžaje, što na toj čas sama mieła ŭ Biełarusi hadavuju medyčnuju strachoŭku.
Marjam pryznavała, što chacieła praź Biełaruś trapić u Eŭraźviaz, kab vučycca, chacieła lepšaha žyćcia. Ale admaŭlaje, što chacieła nielehalna pierachodzić miažu niedzie ŭ lesie.
Paźniej, jak kaža Marjam, biełaruskija mihracyjnyja słužby pryznali, što jaje dazvoł na žycharstva skončyŭsia i što jana parušyła zakon. Jaje aryštavali na miesiac, a potym advieźli ŭ aeraport, prymusili sieści ŭ samalot biez dački i departavali z krainy.
Kali Marjam znoŭ trapiła ŭ Hvineju, jana pačała šukać dapamohi ŭ spravie viartańni dački ŭ dyplamataŭ, pravaabaroncaŭ i UNICEF (Dziciačaha fondu AAN).
Kamientary