Ракета Blue Origin, што выбухнула падчас выпрабаванняў, ставіць пад сумненне планы НАСА вярнуцца на Месяц

Вогненны шар, які асвяціў у чацвер увечары неба над Касмічным цэнтрам Кенэдзі ў Фларыдзе, паставіў пад вялікае сумненне здольнасць кампаніі Джэфа Безаса Blue Origin выканаць свае абавязацельствы перад НАСА ў рамках праграмы па адпраўцы астранаўтаў на Месяц і будаўніцтве базы на Месяцы, піша Бі-бі-сі.

Ракета New Glenn кампаніі Blue Origin выбухнула каля 21:00 па мясцовым часе ў чацвер падчас планавых выпрабаванняў яе рухавікоў. 98‑метровая ракета павінна была вывесці на арбіту 48 спадарожнікаў для шырокапалоснай спадарожнікавай інтэрнэт-сеткі Amazon Leo.

Гэты выбух, безумоўна, стаў сур'ёзным ударам для сеткі, якая імкнецца стаць галоўным канкурэнтам кампаніі SpaceX Ілана Маска і яе спадарожнікавага сэрвісу Starlink. Аднак наступствы гэтага інцыдэнту будуць значна больш сур'ёзнымі.

На шчасце, нягледзячы на магутны выбух, ніхто не пацярпеў.

«Усе супрацоўнікі на месцы і знаходзяцца ў бяспецы — напісаў Безас у X. — Вельмі цяжкі дзень, але мы адновім усё, што трэба, і вернемся да палётаў. Гэта таго варта».

Пры гэтым выбух, які прагрымеў на стартавым комплексе 36 (LC-36), прывёў да маштабных разбурэнняў. На відэазапісы бачна, як у выніку выбуху абрынулася адна з вежаў маланкааховы стартавай пляцоўкі.

LC-36 — адзіны ў свеце аб'ект, пабудаваны для запуску ракеты New Glenn. Гэта азначае, што да таго часу, пакуль стартавая пляцоўка не будзе адноўлена і не пройдзе паўторную сертыфікацыю, у Blue Origin не будзе магчымасці запусціць сваю буйнейшую ракету. Пры гэтым аналітыкі прагназуюць, што на аднаўленне пойдуць месяцы, а не тыдні.

Гэтая няўдача адбылася ўсяго праз некалькі дзён пасля таго, як кіраўнік НАСА Джарэд Айзекман прадставіў першыя тры этапы місіі ў рамках праграмы па стварэнні базы на Месяцы — праекта, які ён назваў пачаткам «пастаяннай прысутнасці» на яе паўднёвым полюсе.

Першая з іх, Moon Base 1, павінна быць выканана з выкарыстаннем рабатызаванага пасадачнага апарата Blue Moon Mark 1 Endurance кампаніі Blue Origin. Яе запуск запланаваны не раней за восень 2026 года.

Мэта місіі — даставіць на злучальны хрыбет Шэклатана два навуковыя модулі НАСА і прадэманстраваць метады высокадакладнага прызямлення, неабходныя для забеспячэння бяспекі будучых пілатуемых пасадак.

Аднак пасадачны модуль павінен быў паляцець на Месяц на ракеце-носьбіце New Glenn — такой жа, як ракета, абломкі якой цяпер раскіданы па стартавай пляцоўцы, — што адразу ж паставіла пад пытанне рэалістычнасць заяўленага графіку палёту.

У пачатку гэтага тыдня НАСА таксама заключыла з Blue Origin кантракт на суму да 468 млн даляраў. Кампанія павінна да 2028 года даставіць да паўднёвага полюса Месяца два камерцыйныя месяцаходы, распрацаваныя кампаніямі Astrolab і Lunar Outpost.

Меркавалася, што месяцаходы прыбудуць на месца яшчэ да высадкі астранаўтаў. НАСА намеціла 2028 год як дату пілатуемай высадкі, аднак сумненні ў яе рэалістычнасці ўзнікалі яшчэ да выбуху ў чацвер.

Ракета, якая выбухнула, павінна была даставіць на арбіту 48 спадарожнікаў для шырокапалоснай спадарожнікавай інтэрнэт-сеткі Amazon Leo, раней вядомай як Project Kuiper, і створанай, каб канкураваць са Starlink Маска.

Зараз на арбіце знаходзіцца крыху больш за 300 спадарожнікаў Amazon, і ўсе яны былі дастаўлены туды кампаніямі SpaceX, United Launch Alliance і Arianespace, а не самой Blue Origin.

Адставанне Leo ад Starlink, у якога на арбіце знаходзіцца ўжо больш за 10 000 спадарожнікаў, цяпер уяўляе сабой сур'ёзную камерцыйную праблему для кампаніі Безаса.

Па ўмовах ліцэнзіі, выдадзенай Amazon Федэральнай камісіяй па сувязі ЗША (FCC), кампанія абавязана вывесці на арбіту палову са сваіх 3 236 спадарожнікаў да 30 ліпеня 2026 года.

Па стане на канец мая кампаніі ўжо не хапала больш за 1 300 спадарожнікаў для дасягнення гэтай мэты, прычым затрымкі часткова тлумачыліся «даступнасцю ракет-носьбітаў» кампаніі Blue Origin і іншых пастаўшчыкоў.

Паколькі цяпер чакаецца, што запуск ракеты New Glenn будзе прыпынены на некалькі месяцаў, Amazon будзе яшчэ мацней залежаць ад сваіх канкурэнтаў, у першую чаргу ад SpaceX, каб працягнуць рэалізацыю сваёй праграмы. Пры гэтым кампаніі амаль напэўна давядзецца прасіць у Федэральнай камісіі па сувязі FCC перагляду дэдлайнаў.

Генеральны дырэктар SpaceX Ілан Маск, каменціруючы ў X відэа выбуху, напісаў толькі: «Вельмі сумна. Ракеты — гэта складана».

Іншыя праблемы

Наступная пілатуемая месяцавая місія НАСА «Артэміда-3» запланавана на наступны год і задумана як выпрабавальны палёт двух камерцыйных месяцавых пасадачных модуляў, распрацаваных Blue Origin і SpaceX, на нізкай калязямной арбіце.

Да выбуху Blue Origin лічылася больш падрыхтаванай з дзвюх кампаній. Яе прататып Mark 1 ужо знаходзіўся на этапе канчатковай зборкі ў Фларыдзе, тады як Starship кампаніі SpaceX яшчэ павінен быў паспяхова правесці перапампоўку паліва ў космасе.

У выніку план НАСА па вяртанні астранаўтаў на Месяц да 2028 года і будаўніцтве там месяцавай базы цяпер сутыкнуўся з шэрагам праблем, якія непазбежна прывядуць да затрымак.

Выпрабаванні пасадачнага модуля місіі «Артэміда-3» і пастаўкі месяцаходаў для месяцавай базы залежаць ад ракеты New Glenn.

Тым часам Кітай імкліва рэалізуе ўласныя планы па высадцы астранаўтаў на Месяц да 2030 года, пакідаючы НАСА ўсё менш магчымасцяў для манеўру.

«Касмічныя палёты не даруюць памылак, а распрацоўка новых сродкаў запуску цяжкіх грузаў надзвычай складаная», — заявіў адміністратар НАСА Джарэд Айзекман у Х.

Яго імкненне давесці месяцавую праграму да больш амбіцыйнай частаты запускаў цяпер знаходзіцца пад сур'ёзным пытаннем пасля апошняй няўдачы.

• 0
• 0
• 1
• 0
• 0
• 3
• 0
• 0