Архітэктары заклікаюць падрыхтавацца да масавага будаўніцтва з бамбуку
Будаўнічая індустрыя сёння з’яўляецца адной з галоўных крыніц глабальнага забруджвання і змяненняў клімату. Інжынеры і архітэктары вымушаныя шукаць матэрыялы, якія дазволяць будаваць больш, але шкодзіць планеце менш. Адным з самых нечаканых, але перспектыўных адказаў на гэты выклік становіцца бамбук.
Столь і апорныя калоны другога тэрмінала міжнароднага аэрапорта Кемпегаўда ў Індыі выраблены з бамбуку. Фота: mp_index / Х
Сучасная будаўнічая галіна апынулася перад сур’ёзным выклікам. Як піша The Guardian, згодна з данымі за 2022 год, на сферу будаўніцтва прыпадае трэцяя частка ўсіх сусветных выкідаў вугляроду, прычым больш за палову гэтай шкоды наносіць выкарыстанне цэменту і матэрыялаў на яго аснове.
У сувязі з няспыннай урбанізацыяй патрэба ў новым жыллі і інфраструктуры толькі павялічваецца, што ставіць пад пагрозу выкананне глабальных мэтаў па дасягненні нулявога ўзроўню выкідаў. У пошуках выйсця інжынеры і эколагі заклікаюць свет звярнуць увагу на бамбук — матэрыял, які доўгі час лічыўся пераважна ежай для пандаў, але цяпер прэтэндуе на ролю паўнавартаснай і экалагічнай альтэрнатывы сталі і бетону.
Нядаўна Інстытут інжынераў-будаўнікоў выступіў з важным заклікам да архітэктараў: яны павінны быць «гатовымі да выкарыстання бамбуку». Спецыялісты апублікавалі практычнае кіраўніцтва па праектаванні стацыянарных будынкаў з бамбуку, якое грунтуецца на міжнародным стандарце ISO 22156:2021.
Яно павінна стымуляваць пераход да нізкавугляроднага будаўніцтва. Эксперты ўпэўнены, што бамбук здольны стаць сур’ёзным канкурэнтам традыцыйным матэрыялам дзякуючы сваім унікальным фізічным і экалагічным уласцівасцям.
Сёння ў свеце ўжо існуюць праекты, якія дэманструюць магчымасці гэтай расліны і пашыраюць межы звыклай архітэктуры. Напрыклад, у другім тэрмінале міжнароднага аэрапорта Кемпегаўда ў індыйскім горадзе Бенгалуру бамбукавыя элементы ўтвараюць столь і калоны.
У паўночна-ўсходнім Кітаі ўзведзена вежа Нінгхай вышынёй больш за 20 метраў, якая лічыцца першым у свеце шматпавярховым будынкам, створаным з інжынернага бамбуку.
Яшчэ адным яскравым прыкладам з’яўляецца спартыўная зала «Зялёнай школы» на Балі, дзе гіганцкая бамбукавая арка служыць узорам таго, як гэты матэрыял змяняе наша ўяўленне пра архітэктуру.
Тэхнічныя перавагі і будучыня галіны
Практыка паказвае, што бамбук можа быць не толькі экалагічным, але і надзейным. Выкарыстанне кампазітных бамбукавых сцен даказала сваю трываласць падчас землетрусаў і экстрэмальных штормаў у Калумбіі і на Філіпінах. Адна з ключавых пераваг бамбуку — яго хуткі рост. Расліна дасягае патрэбных памераў усяго за тры-шэсць гадоў, у той час як драўніна, якая выкарыстоўваецца ў будаўніцтве, фарміруецца дзесяцігоддзямі.
Прыклады дамоў з кампазітнымі бамбукавымі сценамі, устойлівымі да бакавых нагрузак (СBSW), у розных краінах свету. Фота: Manual for the design of bamboo structures to ISO 22156:2021
Нягледзячы на багатую гісторыю выкарыстання бамбуку ў народным дойлідстве, існуюць пэўныя прабелы ў ведах, якія доўгі час стрымлівалі яго патэнцыял у вялікім будаўніцтве. Гэта звязана ў тым ліку з наступствамі каланізацыі, якая паўплывала на прыярытэты ў тэхнічнай адукацыі ва ўсім свеце.
Разам з тым бамбук не можа быць універсальным рашэннем. Ён пакуль найбольш прыдатны для будынкаў, не вышэйшых за два паверхі.
Дэвід Трухільё, вядучы аўтар новага практычнага кіраўніцтва і дацэнт Уорыкскага ўніверсітэта, спадзяецца, што яно дапаможа інжынерам звярнуцца да працы з мясцовымі рэсурсамі і смялей уключаць іх у сучасныя праекты. Сёння бамбук шырока даступны ў трапічных і субтрапічных рэгіёнах, але праз кліматычныя змяненні яго пачалі паспяхова вырошчваць нават у Партугаліі, што адкрывае шлях для шырокага выкарыстання матэрыялу ў Еўропе.
Чытайце таксама:
Арыгінальная бетонная царква на Тэнэрыфе прызнана найлепшым будынкам года ў свеце
У Італіі знайшлі базіліку, спраектаваную старажытнарымскім архітэктарам Вітрувіем