Эканамічны рост Польшчы аслабіў планы краіны на ўвядзенне еўра замест злотага

У той час як Балгарыя перайшла на еўра, польскія ўлады ўсё менш бачаць сэнс у хуткім далучэнні да еўразоны. На думку ўрада, эканамічныя вынікі краіны апошніх гадоў паказваюць, што захаванне нацыянальнай валюты пакуль больш выгаднае, чым пераход на еўра.

У інтэрв’ю Financial Times міністр фінансаў Польшчы Анджэй Даманьскі заявіў, што аргументы на карысць пераходу на еўра значна аслаблі, паколькі эканоміка краіны цяпер дэманструе лепшыя вынікі, чым большасць дзяржаў еўразоны. Ва ўрада, паводле Даманьскага, з’яўляецца ўсё больш эканамічных звестак і аналітычных падстаў, каб пакуль захаваць нацыянальную валюту.

Тэма пераходу на еўра мае ў Польшчы доўгую і складаную гісторыю. Яшчэ ў 2008 годзе Дональд Туск абяцаў увесці адзіную валюту да 2012 года, аднак еўрапейскі даўгавы крызіс прымусіў адкласці гэтыя планы. Пазней нацыянальна-кансерватыўная партыя «Права і справядлівасць» ператварыла злоты ў сімвал абароны дзяржаўнага суверэнітэту.

Сёння ўрад Туска, які вярнуўся да ўлады ў кастрычніку 2023 года, таксама не спяшаецца з валютнай рэформай: пазіцыі злотага ўмацаваліся, а большасць палякаў, паводле апытанняў, па-ранейшаму выступае супраць еўра.

Пры гэтым, як падкрэслівае Даманьскі, галоўная прычына адсутнасці руху ў бок еўра — не палітычная, а эканамічная. Ён прызнаецца, што яшчэ некалькі гадоў таму баяўся, што Польшча апынецца «на другім узроўні» ЕС па-за еўразонай, але цяпер лічыць, што краіна ўжо ўвайшла ў вышэйшую эканамічную лігу.

Фармальна краіны ЕС, якія яшчэ не прынялі еўра, абавязаныя зрабіць гэта пасля выканання крытэрыяў канвергенцыі — у першую чаргу бюджэтнай дысцыпліны і фінансавай стабільнасці. Аднак Даманьскі нагадвае: падача заяўкі і канкрэтныя тэрміны застаюцца палітычным рашэннем, і Варшава не бачыць патрэбы спяшацца.

Для параўнання, Балгарыя, якая далучылася да ЕС у 2007 годзе, у гэтым годзе стала 21‑й краінай еўразоны. Польшча ж робіць стаўку на іншае — павелічэнне сваёй вагі ў глабальнай эканоміцы. Урад заяўляе пра намер дамагчыся пастаяннага месца ў G20. У гэтым годзе Польшча ўжо запрошаная на саміт «дваццаткі» ў Маямі ў якасці назіральніка з ініцыятывы адміністрацыі прэзідэнта ЗША Дональда Трампа.

Дынаміка курсу злотага да еўра пасля перамогі кааліцыі Дональда Туска на парламенцкіх выбарах. Крыніца: FT

Паводле ацэнак МВФ, летась Польшча стала эканомікай аб’ёмам каля 1 трыльёна даляраў і заняла 20‑е месца ў свеце. Арганізацыя эканамічнага супрацоўніцтва і развіцця прагназуе рост ВУП Польшчы на 3,4% у 2026 годзе, што з'яўляецца самым хуткім тэмпам сярод краін ЕС.

Пры гэтым праблемы з бюджэтам застаюцца. Еўрапейская камісія чакае, што дэфіцыт польскага бюджэту скароціцца з 6,8% ВУП у 2025 годзе да 6,3% у 2026-м. Аднак гэта ўсё яшчэ больш чым удвая перавышае парог на 3%, неабходны для далучэння да еўразоны, вызначаны Маастрыхцкім пагадненнем.

Даманьскі сцвярджае, што сітуацыя з дзяржаўнымі фінансамі паступова паляпшаецца, у тым ліку дзякуючы моцнаму рынку працы і росту заробкаў, што прыносіць больш падатковых паступленняў.

Нягледзячы на эканамічныя поспехі, урад Дональда Туска вымушаны дзейнічаць у атмасферы жорсткага ўнутранага супрацьстаяння з прэзідэнтам Каралем Наўроцкім, які прадстаўляе апазіцыйную партыю «Права і справядлівасць». Прэзідэнт накладае вета на законапраекты ўрада і аспрэчвае бюджэт 2026 года ў Канстытуцыйным судзе. Даманьскі папярэджвае, што такія дзеянні могуць нанесці шкоду крэдытнаму рэйтынгу краіны, паколькі міжнародныя агенцтвы ўважліва сочаць за інстытуцыйнай стабільнасцю ў Польшчы.

Каментары да артыкула