Маск хоча пабудаваць горад на Месяцы за 10 гадоў. Чаму ўжо не на Марсе?
Чаму Маск змяніў сваю думку? І што вядома пра гэты горад на Месяцы?
Фота: Mario Tama / Getty Images
Горад на Месяцы, які можна стварыць менш чым за 10 гадоў — менавіта такі план нядаўна прадставіў Ілан Маск, піша Бі-бі-сі.
Кіраўнік X, Tesla і SpaceX — а таксама самы багаты чалавек у свеце — паведаміў у допісе на X, які праглядзелі больш за 40 мільёнаў разоў, што SpaceX змяніла фокус з будаўніцтва горада на Марсе на стварэнне горада на Месяцы.
Але чаму Маск змяніў сваю думку? І што вядома пра гэты горад на Месяцы?
Месяц замест Марса
Пакуль што няма фармальнага, дэталёва распрацаванага плана з чарцяжамі для гэтага горада. Замест гэтага існуе бачанне, якім Маск падзяліўся на сваёй платформе X.
Ён апісаў стварэнне пастаяннага чалавечага паселішча, якое паступова будзе пашырацца дзякуючы выкарыстанню рэсурсаў Месяца і часцейшым запускам ракет на Месяц.
У сваім допісе Маск заявіў, што гэтага можна дасягнуць «менш чым за 10 гадоў, тады як Марс зойме больш за 20 гадоў».
«Місія SpaceX застаецца нязменнай: распаўсюджваць свядомасць і жыццё, якія мы іх ведаем, да зорак», — адзначыў Маск.
Ён патлумачыў, што падарожжа на Марс магчыма толькі тады, калі «планеты выраўноўваюцца кожныя 26 месяцаў (пералёт доўжыцца шэсць месяцаў)».
Замест гэтага, паводле яго слоў, «мы можам запускаць ракеты на Месяц кожныя 10 дзён (падарожжа цягнецца два дні)».
«Гэта азначае, што мы можам значна хутчэй удасканальваць тэхналогіі, каб завяршыць будаўніцтва горада на Месяцы, чым на Марсе», — лічыць Маск.
Ён напісаў, што SpaceX і далей імкнецца рэалізаваць сваю даўнюю амбіцыю — стварыць горад на Марсе, і «пачне гэта рабіць прыкладна праз пяць-сем гадоў», але галоўны прыярытэт — «забяспечыць будучыню цывілізацыі, а Месяц дае магчымасць зрабіць гэта хутчэй».
Прыхільнікі Маска хутка пачалі ствараць эскізы будучага горада на Месяцы, некаторыя выкарыстоўвалі для гэтага яго інструмент штучнага інтэлекту Grok.
Яго словы пераклікаюцца з матэрыялам Wall Street Journal, апублікаваным гэтым месяцам. Там ішлося пра тое, што SpaceX паведаміла інвестарам аб намеры надаваць прыярытэт місіям на Месяц, а падарожжа на Марс адкладаць. Таксама плануецца беспілотная пасадка на Месяцы ў сакавіку 2027 года.
Гэтая змена кантрастуе з даўнім фокусам Маска на Марс як галоўнай мэты кампаніі. Яшчэ ў мінулым годзе ён заявіў, што SpaceX плануе адпраўляць беспілотную місію на Марс да канца 2026 года.
«Не, мы адразу ляцім на Марс. Месяц — не», — казаў Маск у студзені мінулага года ў адказ на пост з X.
Ён вядомы тым, што ўсталёўвае амбітныя тэрміны для праектаў, такіх як электрамабілі і аўтаномнае ваджэнне, якія неаднаразова не атрымліваліся рэалізаваць у тэрмін.
Як гэта можна зрабіць?
Доктар Сонгву Лім, старшы выкладчык па касмічных даследаваннях і прыборах у Сурэйскім універсітэце ў Вялікабрытаніі, называе план SpaceX «амбіцыйным», але не «навуковай фантастыкай».
«Асноўная ідэя — выкарыстоўваць глебу Месяца для вытворчасці кіслароду, вады і будаўнічых матэрыялаў — грунтуецца на прамысловых працэсах, якія ўжо прымяняюцца на Зямлі. Тэарэтычна гэта магчыма», — сказаў ён BBC.
Аднак, паводле слоў Ліма, галоўнае пытанне — ці змогуць гэтыя сістэмы надзейна працаваць у складаных умовах Месяца: пры экстрэмальных тэмпературах, дробным пыле, нізкай гравітацыі і абмежаваным энергазабеспячэнні.
«Іх яшчэ трэба належным чынам пратэставаць на паверхні Месяца», — дадаў ён.
Ён адзначыў, што дзяржаўныя касмічныя агенцтвы дзейнічаюць «ахайна», бо залежаць ад дзяржаўнага фінансавання і палітычных цыклаў. SpaceX, паводле яго слоў, «працуе інакш».
«Калі іх новая ракета будзе працаваць як плануецца, яны змогуць часцей і танней дастаўляць абсталяванне на Месяц, што паскорыць прагрэс», — сказаў ён.
Доктар Угур Гювен, дырэктар Цэнтра аэракасмічных і энергетычных даследаванняў універсітэта GD Goenka ў Індыі, лічыць, што Месяц мае ключавую перавагу над Марсам: хуткая пастаўка і магчымасць аператыўнай дапамогі.
«Калі нешта пойдзе не так, можна хутка адправіць новую місію», — сказаў ён, адзначыўшы, што падарожжа з Зямлі звычайна цягнецца «два-тры дні».
Нягледзячы на гэта, Лім папярэджвае, што «сапраўды самадастатковы горад на Месяцы» — гэта аддаленая перспектыва.
«Вырошчванне ежы без пастаўкі пажыўных рэчываў з Зямлі і стварэнне замкнёнай сістэмы перапрацоўкі — значна больш складаныя задачы. Гэта, верагодна, зойме дзесяцігоддзі», — лічыць ён.
Фота: Mindaugas Kulbis / AP
Прафесар Клайв Ніл з Універсітэта Нотр-Дам пагаджаецца.
«Пакуль мы не правядзём поўнамаштабную разведку рэсурсаў, каб даказаць, што іх можна эканамічна здабываць, мы не ведаем, дзе менавіта будаваць такі горад», — кажа ён.
Лім лічыць рэалістычным, што невялікая місячная база зможа пачаць вырабляць кісларод і, магчыма, здабываць ваду на працягу наступных 10 гадоў.
«Гэта быў бы вялікі прарыў», — кажа даследчык.
Джэфры Гофман, былы астранаўт NASA, лічыць, што забеспячэнне базы на Месяцы магчымае ўжо зараз, калі SpaceX і Blue Origin — касмічная кампанія заснавальніка Amazon Джэфа Безаса — створяць пасадачныя модулі.
«Але Марс — гэта ўсё яшчэ занадта складаны наступны крок», — кажа Гофман.
У той жа час ён адзначае, што досвед стварэння месячных паселішчаў можа дапамагчы ў будучыні на Марсе.
Гювен пагаджаецца і дадае, што Месяц можа стаць «плацдармам» для далейшых касмічных даследаванняў.
Рост канкурэнцыі
Заявы Маска з'явіліся на фоне канкурэнцыі ЗША і Кітая ў вяртанні людзей на Месяц у гэтым дзесяцігоддзі. Апошні раз людзі былі там у 1972 годзе падчас місіі Apollo 17.
Маск таксама нядаўна абвясціў, што SpaceX набыла яго кампанію штучнага інтэлекту xAI. Здзелка ацаніла SpaceX у 1 трыльён даляраў, а xAI — у 250 мільярдаў.
Гэта можа падтрымліваць яго план размяшчэння дата-цэнтраў у космасе для апрацоўкі вялікіх аб'ёмаў вылічэнняў штучнага інтэлекту.
Маск аптымізуе свае бізнесы перад магчымым выхадам SpaceX на біржу, што можа прынесці да 50 мільярдаў даляраў.
Мінулым месяцам ён абвясціў планы стварыць мільён дата-цэнтраў у космасе, каб задаволіць пастаянны рост попыту на вылічальныя магутнасці.
Аднак некаторыя эксперты ставяцца да гэтага скептычна і адзначаюць, што ў вакууме космасу няма паветра для ахалоджвання графічных працэсараў, якія крытычна важныя для ШІ.
У мінулы панядзелак Маск заявіў, што NASA складзе менш за 5% даходаў SpaceX у гэтым годзе. SpaceX з'яўляецца ключавым падрадчыкам у праграме Artemis і адказвае за пасадку астранаўтаў на Месяц.