Іран прыгразіў зняцца з чэмпіянату свету па футболе. Хто можа паехаць замест яго?
У суботу прэзідэнт федэрацыі футбола Ірана прыстрашыў, што краіна можа зняцца з чэмпіянату свету па футболе. Як ФІФА будзе вырашаць праблему?
Зборная Ірана па футболе ўдзельнічала ў шасці чэмпіянатах свету, але ні разу не выбіралася з групы. Фота: Gao Meng/VCG via Getty Images
Зборная Ірана, якая адабралася на турнір, усе матчы групавога этапу ў чэрвені павінна правесці ў ЗША: два — у Інглвудзе (супраць Новай Зеландыі і Бельгіі), адзін — у Сіэтле (з Егіптам). І ёсць вялікія сумневы, што гэта магчыма, піша Sports.ru.
Прэзідэнт федэрацыі футбола Ірана Мехдзі Тадж заявіў, што пасля абвастрэння вайсковага канфлікту цяжка «з аптымізмам глядзець на чэмпіянат свету» і што ўдзел зборнай у турніры ён асабіста лічыць малаверагодным. Пры гэтым Тадж падкрэсліў, што канчатковае рашэнне — за дзяржавай.
Калі каротка: вырашае ФІФА. Калі разгорнута: вырашае ФІФА «па ўласным меркаванні».
Канкрэтныя крытэрыі не прапісаны. Здаровы сэнс падказвае, што ў аснову рашэння павінен легчы спартыўны прынцып.
Па правілах, калі зборная адмаўляецца ад удзелу ў ЧС за 30 і больш дзён да першага матчу — яе аштрафуюць на суму ад 277 тысяч еўра (250 тысяч швейцарскіх франкаў), калі менш чым за 30 дзён — ад 554 тысяч еўра (500 тысяч швейцарскіх франкаў).
Калі адмовіцца падчас турніру, то можа быць забаненая на наступны ЧС. Ва ўсіх выпадках яе папросяць кампенсаваць грашовую шкоду, якую панясе ФІФА і арганізатары.
Адразу ў галаву прыходзіць эпічная замена Югаславіі на Данію за некалькі дзён да старту Еўра-1992 — з-за вайсковага канфлікту на Балканах.
Хоць гэты выпадак падыходзіць не цалкам, таму што Еўра арганізоўвае УЕФА, а ЧС — ФІФА. Тады замену зрабілі якраз па спартыўным прынцыпе — датчане ў адборы занялі другое месца ў групе пасля югаславаў. Даведаўшыся пра рашэнне УЕФА, яны перапынілі адпачынкі і потым сенсацыйна перамаглі на турніры.
Часцей ФІФА баніць каго-небудзь і яшчэ да/падчас адбору — так было са зняццем зборнай Расіі ў лютым 2022 перад стыкамі, а тую ж Югаславію не дапусцілі на адбор на ЧС-1994.
У гэтым цыкле зборная Эрытрэі з уласнай ініцыятывы адмовілася ад удзелу ў афрыканскім адборы яшчэ да першай гульні.
З адмоваў ужо пасля адбору можна ўспомніць далёкі ЧС-1950, калі на турнір не прыехалі тры ўдзельнікі — Індыя, Шатландыя і Турцыя.
Індыя насуперак міфу пра жаданне гуляць басанож па афіцыйнай версіі эканоміла грошы, а па неафіцыйнай — палічыла турнір несур'ёзным.
Лішнія выдаткі напалохалі і Турцыю, а Шатландыі перашкодзіў гонар — справа ў тым, што яна прайграла ўнутраны турнір Англіі. Сакратар мясцовай футбольнай асацыяцыі Джордж Грэм заявіў, што Шатландыя прыняла б запрашэнне ФІФА толькі ў статусе чэмпіёнаў Вялікабрытаніі. Магчыма, пад такой фармулёўкай таксама хавалася нежаданне траціцца.
У выніку ў фінальным турніры замест 16 зборных удзельнічалі толькі 13.
Ключавая выснова: замену шукалі па спартыўным прынцыпе, але краіны на замену (Ірландыя, Партугалія, Францыя) таксама адмовіліся ехаць.
Хто стаіць у чарзе на месца Ірана?
Лагічна выказаць здагадку, што Іран павінна замяніць зборная з Азіі, адкуль адабраліся таксама Японія, Паўднёвая Карэя, Узбекістан, Катар, Іарданія, Саудаўская Аравія, Аўстралія (удзельнічае ў азіяцкім адборы).
Зборная Ірака ў канцы сакавіка можа атрымаць пуцёўку праз міжкантынентальныя стыкавыя матчы — сапернікам будзе Балівія ці Сурынам.
Калі Ірак прайграе стыкі да магчымай адмовы Ірана, то, верагодна, атрымае спецыяльнае запрашэнне. Калі не, чарга дойдзе да ААЭ, якія саступілі Іраку права згуляць у стыках.
Магчымы альтэрнатыўны варыянт — выбраць азіяцкую краіну з самым высокім рэйтынгам ФІФА. Тут кандыдат той жа — ААЭ саступае толькі зборным, якія ўжо выйшлі на турнір.
Вядома, не варта забываць «уласнае меркаванне» ФІФА.
Юрыдычна яна можа запрасіць каго заўгодна, але, хутчэй за ўсё, паспрабуе ўсё ж такі прыняць лагічнае рашэнне, каб пазбегнуць новых рэпутацыйных страт