Школу для дзяцей з псіхічнымі асаблівасцямі ў Мінску пераробяць у кадэцкае вучылішча. Да рэалізацыі ішлі 18 гадоў
Гэты будынак у ціхім мінскім двары ўжо станавіўся цэнтрам гучнага скандалу, калі ўлады закрылі адзіную школу для «асаблівых» дзяцей дзеля стварэння мілітарызаванай установы. Тады кадэты там так і не з'явіліся, але праз два дзесяцігоддзі чыноўнікі вырашылі давесці задуму да канца. Цяпер тут плануюць пабудаваць маштабны комплекс з цірам, плацам і інтэрнатам.
Візуалізацыя рэканструяванага пад кадэцкае вучылішча ГУУС Мінгарвыканкама. Фота з праектнай дакументацыі
Адміністрацыя Фрунзенскага раёна вынесла на грамадскае абмеркаванне архітэктурна-планіровачную канцэпцыю маштабнай рэканструкцыі будынка па вуліцы Прытыцкага, 16. Гаворка ідзе пра тыповы школьны будынак 1965 года пабудовы, схаваны ў жылым двары недалёка ад станцыі метро «Пушкінская».
Сёння гэтыя плошчы аддадзены дзецям: тут размяшчаюцца шматлікія секцыі Фізкультурна-спартыўнага цэнтра дзяцей і моладзі Фрунзенскага раёна, а таксама гурткі цэнтра тэхнічнай і мастацкай творчасці «Зорка».
Аднак неўзабаве спартыўнае жыццё саступіць месца казарменнаму парадку: згодна з праектам, тут з'явіцца Кадэцкае вучылішча ГУУС Мінгарвыканкама.
Што зменяць
Візуалізацыя кадэцкага вучылішча ГУУС Мінгарвыканкама. Фота з праектнай дакументацыі
Згодна з прадстаўленымі дакументамі, распрацаванымі ТАА «НікаПраект» па заказе УКБ Савецкага раёна, комплекс чакаюць татальныя пераўтварэнні. Яго агульная плошча вырасце больш чым удвая — з цяперашніх 4 300 да 11 000 квадратных метраў.
Візуалізацыя кадэцкага вучылішча ГУУС Мінгарвыканкама. Фота з праектнай дакументацыі
Галоўныя змены закрануць тры асноўныя зоны. У першую чаргу пад знос пойдзе існы спартыўны корпус. Замест яго будаўнікі ўзвядуць вялікі блок з дзвюма спартыўнымі заламі для гульняў і фізкультуры, трэнажорнай і харэаграфічнай заламі, а таксама памяшканнямі для рамонту лыж. Асаблівасцю гэтага новага аб'екта стане закрыты цір для стральбы з пнеўматычнай зброі.
Візуалізацыя кадэцкага вучылішча ГУУС Мінгарвыканкама. Фота з праектнай дакументацыі
Знясуць таксама і асобны аднапавярховы будынак старых школьных майстэрняў. На вызваленым месцы з'явіцца чатырохпавярховы інтэрнат для пражывання курсантаў. Жылы блок будзе разлічаны на 192 чалавека. Мяркуецца, што тут паселяць 168 хлопцаў і 24 дзяўчыны. У гэтым жа корпусе абсталююць медыцынскі блок і неабходныя гаспадарча-бытавыя памяшканні.
Генеральны план новага кадэцкага вучылішча ГУУС Мінгарвыканкама. Фота з праектнай дакументацыі
Маштабная перабудова чакае і галоўны навучальны корпус. У ім зробяць поўную перапланіроўку, арганізуюць паўнавартасны харчаблок з вытворчым цыклам і надбудуюць яшчэ адзін паверх. Менавіта там размесціцца прасторная актавая зала з эстрадай на 235 месцаў. Дадаткова для патрэб вучылішча абсталююць канферэнц-залу і спецыяльнае памяшканне для музейнай экспазіцыі. Усю тэрыторыю вакол комплексу абгародзяць, на ўнутраным двары з'явіцца абавязковы строй-плац, а на стадыёне цалкам абновяць пакрыццё бегавых дарожак і спартыўны газон.
Як змяніўся праект за два гады
Варта адзначыць, што ўлады ўжо падступаліся да гэтага аб'екта зусім нядаўна. Летам 2024 года праект рэканструкцыі ўжо выносілі на грамадскае абмеркаванне, аднак тады ён выглядаў куды больш сціпла.
За два гады канцэпцыя кардынальна разраслася. Калі ў 2024 годзе агульную плошчу будынка планавалі павялічыць да 7,2 тысячы квадратных метраў, то ў версіі 2026 года лічба скокнула амаль да 11 тысяч квадратаў. Будаўнічы аб'ём вырас з 33 тысяч кубаметраў да 50 тысяч.
З чым звязаны такі размах? У першай версіі праекта, якую распрацоўваў дзяржаўны «Белжылпраект», планавалася толькі прыбудова спальнага корпуса. У цяперашнім варыянце, які распрацоўвае прыватнае ТАА «НікаПраект», дадаўся поўны знос старога спартыўнага корпуса і будаўніцтва на яго месцы новага, а таксама надбудова цэлага паверха з актавай залай.
Як закрылі школу для «асаблівых» дзяцей
Гэты праект ставіць кропку ў даўняй і драматычнай гісторыі будынка. Да 2008 года тут размяшчалася базавая школа №9 для дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця. Гэта была ўнікальная для горада ўстанова, куды накіроўвалі дзяцей з гіперактыўнасцю і паводніцкімі праблемамі — тых, каму было цяжка або ўвогуле немагчыма адаптавацца ў звычайных класах.
Будынак былой школы № 9 да рэканструкцыі. Фота: Яндэкс Карты
У 2008 годзе Мінгарвыканкам прыняў рашэнне аб ліквідацыі школы.
Афіцыйна гэта тлумачылася аптымізацыяй, «нерэнтабельнасцю» і — самае галоўнае — неабходнасцю стварэння на яе базе кадэцкага корпуса Фрунзенскага раёна Мінска. Улады заяўлялі, што гэта робіцца «ў мэтах павышэння якасці ідэйна-патрыятычнага выхавання падрастаючага пакалення».
Бацькі папярэджвалі чыноўнікаў, што прымусовае інтэграванне іх дзяцей у звычайныя школы прывядзе да нервовых зрываў і канфліктаў. Аднак пратэсты і прапановы бацькоў засталіся непачутымі — школу закрылі.
Будынак былой школы № 9 да рэканструкцыі. Фота: Яндэкс Карты
Але парадокс сітуацыі заключаўся ў тым, што абяцаны «кадэцкі корпус» у будынку так і не з'явіўся. Пустыя плошчы занялі спартыўныя і творчыя гурткі. Спатрэбілася 18 гадоў, каб на месцы закрытай школы ўлады ўсё ж прыступілі да стварэння таго самага кадэцкага вучылішча — цяпер ужо пад непасрэдным патранажам міліцыі.
Як прыняць удзел у абмеркаванні
Грамадскае абмеркаванне праекта рэканструкцыі праходзіць з 4 па 18 сакавіка 2026 года. Усе ахвотныя могуць азнаёміцца з матэрыяламі на афіцыйным сайце адміністрацыі Фрунзенскага раёна ў раздзеле «Грамадскае абмеркаванне» або ўжывую ў фае на першым паверсе адміністрацыі па вуліцы Кальварыйскай, 39, з 9:00 да 20:00.
Свае заўвагі і прапановы грамадзяне могуць пакінуць у спецыяльным часопісе ў фае ўстановы, накіраваць іх пісьмова па паштовым адрасе адміністрацыі або даслаць на электронную пошту (frun.stroi@minsk.gov.by) з абавязковай пазнакай «грамадскае абмеркаванне». Усе сабраныя звароты будуць разгледжаны на архітэктурна-горадабудаўнічай радзе пры галоўным архітэктары Мінска.