Былы генсак НАТА разглядаў магчымасць вываду войскаў альянсу з краін Балтыі, каб залагодзіць Пуціна

Былы генеральны сакратар НАТА Енс Столтэнберг у сваіх мемуарах раскрыў раней невядомыя падрабязнасці перамоў з Расіяй. Паводле яго слоў, у 2021 годзе ён дапускаў магчымасць абмеркавання з Масквой пытання аб магчымым вывадзе войскаў НАТА з краін Усходняй Еўропы, у тым ліку краін Балтыі, і стварэння так званай буфернай зоны, піша LRT.

Енс Столтэнберг. Фота: Andreea Alexandru / AP

Гэтыя абмеркаванні вяліся ў даволі закрытым фармаце і, як адзначаецца, без поўнага інфармавання найбольш уразлівых саюзнікаў у рэгіёне. У той перыяд Столтэнберг сустракаўся з кіраўніком МЗС Расіі Сяргеем Лаўровым і абмяркоўваў ідэю, якую прапаноўваў расійскі бок — стварэнне буфернай зоны.

Аднак такая магчымасць выклікала рэзкае супраціўленне з боку Польшчы і краін Балтыі, якія былі супраць любых саступак Расіі.

Нягледзячы на гэта, Столтэнберг разглядаў сцэнарый вяртання архітэктуры бяспекі да ўзроўню, блізкага да канца 1990‑х гадоў. У практычным сэнсе гэта магло б аслабіць вайсковую прысутнасць НАТА на ўсходнім флангу.

Па словах Столтэнберга, ідэя часткова магла абмяркоўвацца ў сувязі з пазіцыяй ЗША, якія таксама разглядалі магчымасць пераразмеркавання сваіх войскаў. Гэта стварала ўражанне каардынацыі паміж саюзнікамі, але для краін Балтыі такія дыскусіі выглядалі вельмі трывожна.

У выніку Расія не прыняла гэты падыход, бо, паводле ацэнкі Столтэнберга, Масква імкнулася не да частковых дамоўленасцяў, а да больш шырокага кантролю над рэгіёнам.

У мемуарах таксама падкрэсліваецца, што падыход Столтэнберга да адносін з Расіяй быў сфармаваны яго сямейным досведам і традыцыяй падтрымання дыялогу нават у перыяд халоднай вайны. Ён працягваў кантакты з Масквой і пасля 2014 года, нягледзячы на абвастрэнне адносін.

Асобная частка мемуараў прысвечана адносінам з ЗША і ролі Дональда Трампа. Столтэнберг адзначае, што пагроза выхаду ЗША з НАТА ў перыяд яго прэзідэнцтва была рэальнай і разглядалася на сур’ёзным узроўні. Гэта магло б прывесці да вельмі хуткага разбурэння альянсу.

Разам з тым, паводле прызнання былога генсака НАТА, парадаксальна, што менавіта ў гэты перыяд вайсковая прысутнасць ЗША ў Еўропе павялічылася, а краіны НАТА сталі больш укладаць у сваю абарону.

Каментары да артыкула