Беларус купляў долары — і страціў на гэтым 1 550 рублёў
Чытач падзяліўся з Myfin сваёй гісторыяй назапашванняў: на працягу 2025 года ён купляў долары, мінімум $200 у месяц. У выніку за год зафіксаваў страту ў 1 550 рублёў. Як так выйшла і на што звярнуць увагу тым, хто таксама аддае перавагу ашчаджэнням у доларах?
Купля долараў — стратэгія беларусаў, правераная дзесяцігоддзямі. Але ў 2025 годзе яна дала збой. З студзеня па лістапад 2025‑га Аляксандр купіў $14 754, што было эквівалентна 44 378 BYN па курсах на момант куплі. Калі б мужчына назапашваў у беларускіх рублях, у яго было б на 1 500 BYN больш. Разбяром гісторыю.
Як змяняўся курс у 2025 годзе
Мінулы 2025 год пачаўся з курсу Нацбанка 3,4753 рубля за долар (на 1 студзеня 2025-га), а 1 студзеня 2026‑га курс знізіўся да 2,9027. Рубель умацаваўся да долара амаль на 20% за год.
Нацбанк патлумачыў гэта трыма фактарамі:
беларускі бізнэс скараціў попыт на долар праз змены ў структуры знешнегандлёвых разлікаў;
сам долар слабеў на сусветных рынках;
расійскі рубель умацоўваўся (наш рубель прывязаны да расійскага прыкладна на 50%).
Кожны фактар паасобку даў бы карэкцыю. Тры разам — забяспечылі разварот шматгадовага трэнду на 20%.
Дзённік пакупак — гісторыя ў лічбах
Вось асабістая гісторыя пакупак долара ў 2025 годзе. Першая купля ў студзені — па 3,487. Апошняя ў лістападзе — ужо па 2,959.
Уладальнік дзённіка бачыў, што кожная наступная купля ідзе па меншым курсе. Хоць у той сітуацыі ён дзейнічаў вельмі разумна: чым танней купляеш, тым больш выгады атрымаеш ад будучага росту долара.
Што цікава ў гэтым дзённіку
Аляксандр не проста купляў долары — ён сачыў за курсам унутры банка. Дзякуючы гэтаму выгада за год склала 121,92 рубля. Калі б мужчына браў долары па найгоршым курсе (дапусцім, выпадкова), страты склалі б 108,61 рубля. Але, на жаль, агульная страта за год склала 1 550 BYN.
Што было альтэрнатывай?
Рублёвыя ўклады ў 2025 годзе давалі 10—15% гадавых па безадзыўных дэпазітах. Тыя, што можна папаўняць — крыху менш, але таксама істотна.
Калі б кожны раз, калі ўладальнік дзённіка траціў рублі на долары, ён замест гэтага клаў тыя ж сумы на рублёвы ўклад пад 10% гадавых — то да канца года атрымаў бы каля 2 200—2 500 рублёў працэнтавага даходу. Плюс захаваныя 1 550 рублёў ад курсавой розніцы.
Вынік: прыбытак у рублях склаў бы каля 8-9% ад укладзеных 44 378 — прыкладна 3 700—4 000 рублёў.
Што цікава — асноўная маса жыхароў Беларусі разабралася ў сітуацыі хутчэй: доля рублёвых укладаў у агульным аб'ёме дэпазітаў за год вырасла з трэці да больш чым паловы.
Ці варта мяняць стэрэатыпы?
Сказаць зараз, што «долары — учарашні дзень, а выгада ў дэпазітах», было б спрашчэннем.
Мінулы год стаў выключэннем з правіла, якое дзейнічала практычна ўвесь перыяд існавання беларускага рубля. Ці паўторыцца гэта ў 2026‑м — асобнае пытанне, і адказваць на яго ніхто не спяшаецца. А апісаная гісторыя паказвае толькі тое, што любая стратэгія, запушчаная аўтаматычна і без перагляду, рана ці позна можа аказацца стратнай у непрыдатны для яе перыяд.