Klintan ci Tramp: rasijskaja prapahanda taksama kinuła ŭsie siły
Ja pabyvaŭ na doŭhich vychadnych u rodavaj vioscy pad Brestam. Pieršaje, što ja pačuŭ ad 87-hadovaj susiedki, było: «Takaja paskudnaja taja Klintan, a jaje ciahnuć u prezidenty».
Ciotka Viera hladzić rasijskija telekanały. Nikoli ad časoŭ Rejhana rasijskija ŚMI nie schilalisia tak vyrazna na bok adnaho z amierykanskich kandydataŭ.
Vyraznaja padtrymka Trampa pucinskimi ŚMI stała dadatkovaj pryčynaj dla tryvohi adnosna jahonaj kandydatury ŭ krainach Centralnaj i Uschodniaj Jeŭropy. Ekśpierty nie viedajuć, čaho čakać ad miljardera, jaki ŭ svaich vystupach nie raz vykazvaŭsia pra ŭschod Jeŭropy jak pra śfieru zakonnych intaresaŭ Rasii.
Pavodle vynikaŭ sacyjałahičnych apytańniaŭ, Chiłary Klintan u cełym pa ZŠA pa papularnaści apiaredžvaje Trampa na 4—5%. Adnak heta nie harantuje joj pieramohi.
U vypadku pieramohi Chiłary Klintan moža stać pieršaj prezidentkaj ZŠA ŭ historyi. Fota Rojterz.
Reč u tym, što sistema vybaraŭ prezidenta ŭ ZŠA adroźnivajecca ad sistemy vybaraŭ skažam, u Francyi. Jana ŭ svoj čas była prydumanaja dla ŭmacavańnia fiederatyŭnaj sistemy, kab nie ŭźnikła daminacyi vialikich štataŭ nad małymi. Tamu prezidenta abirajuć nie pramym hałasavańniem, a praz kalehiju vybarščykaŭ.
Kožny štat vybiraje peŭnuju kolkaść vybarščykaŭ. Samy hustanasieleny — Kalifornija — pasyłaje ich 55. Samyja małanasielenyja — pa 3. Takim čynam, małyja štaty pasyłajuć na dušu nasielnictva trochi bolš delehataŭ, čym vialikija.
Akramia taho, u siłu tradycyi bolšaść štataŭ pasyłajuć vybarščykaŭ pa pryncypie «winner takes all» — h.zn. usie vybarščyki ad dadzienaha štata hałasujuć za taho kandydata, jaki nabraŭ u im bolšaść hałasoŭ.
Źmiena ŭsieahulnych rejtynhaŭ Klintan i Trampa na sioletnich vybarach značyć nie tak šmat, jak ich papularnaść u dziasiatku «niavyznačanych štataŭ».
Kalifornija masava hałasuje za demakrataŭ, i nie maje vialikaha značeńnia, atrymaje tam Klintan 60 ci 65%. Hetaksama Techas hałasuje za respublikancaŭ, i nie tak važna, atrymaje tam Tramp 51 ci 52%. U kožnym razie ŭsie vybarščyki ad Kalifornii pajeduć za Klintan, a ŭsie ad Techasa — za miljardera.
A voś Fłaryda, Paŭnočnaja Karalina i niekalki mienšych štataŭ, jak Ńju-Hiempšyr, vyrašyć los vybaraŭ.
Partał palityčnaha analizu Realclearpolitics: sinija štaty daduć vialikuju pieravahu Klintan, błakitnyja prahałasujuć za jaje ź mienšaj pieravahaj. Čyrvonyja prahałasujuć za Trampa, ružovyja addaduć jamu pieravahu. A vynik vybaraŭ vyznačać štaty, zafarbavanyja šerym. Tam roźnica miž kandydatami składaje mienš za 5% hałasoŭ.
Dyk voś, Piensilvanija i Virdžynija schilajucca da Klintan. U Fłarydzie, Ahajo, Paŭnočnaj Karalinie i Aryzonie Klintan lidziravała, a ciapier Tramp abo zdahnaŭ jaje, abo vyrvaŭsia napierad.
Kandydaty ad inšych partyj i samavyłučency? Na hetych vybarach tolki adzin štat moža addać pieravahu takomu. Heta Juta, jaki najčaściej hałasuje za respublikancaŭ, ale kansiervatyŭnyja marmony ŭ jakim hetym razam nie ŭ zachapleńni ad ekscentryčnaha Trampa.
Amierykanskija analityki kažuć, što na hety raz pieramoha zaležyć ad masavaści jaŭki. Kali na ŭčastki pryjdzie šmat vybarcaŭ-žančyn, afraamierykancaŭ i ispanskamoŭnych, to pieramoža Klintan. Kali nie, to Tramp, jaki abapirajecca na padtrymku biełych mužčyn.
Vyniki vybary stanuć viadomyja ŭnačy z aŭtorka na sieradu pa biełaruskim časie.