Jakaja siła! Nacyjanalny himn «Pahonia» zapisali ŭ viersii dla arkiestra i choru VIDEA
Miecenat Anton Miaža sabraŭ kamandu prafiesijnych muzykaŭ, kab zapisać biełaruski nacyjanalny himn na vierš Maksima Bahdanoviča «Pahonia». Upieršyniu lehiendarny tvor zahučaŭ hałasami choru va ŭračystym supravadžeńni arkiestra.
Videarežysior Ivan Muraŭjoŭ zrabiŭ emacyjnaje videa, dzie vykarystaŭ novy zapis himna «Pahonia» i źniatyja im u Vilni kadry ź pierapachavańnia Kastusia Kalinoŭskaha i paŭstancaŭ 1863—1864 hadoŭ.
«Heta była maja daŭniaja mara — kab Biełaruś zajmieła paŭnavartasny nacyjanalny himn, jakasny, paznavalny i darečny ŭ histaryčnym i kulturnym kantekście, — raskazvaje inicyjatar prajekta Anton Miaža. — Ja vyrašyŭ ažyćciavić hetuju maru i abraŭ vierš Maksima Bahdanoviča «Pahonia». Kab hety tvor zahučaŭ u vykanańni chora i arkiestra, jak biełaruski nacyjanalny himn, spatrebiłasia kala dvuch hadoŭ i vialikija srodki.
Nad himnam pracavała niekalki dziasiatkaŭ ambicyjnych ludziej z roznych tvorčych biełaruskich kalektyvaŭ, ale pa prapanovie kamandy, my nie vyłučajem asobnych tvorcaŭ, kab skazać, što hety nacyjanalny himn stvaryli biełarusy dla biełarusaŭ: u im naša historyja, naš bol, našyja simvały i naša imknieńnie da lepšaj budučyni rodnaj krainy».
Toje, što biełarusam patrebny nacyjanalny himn, dniami vyrazna pakazała cyrymonija pierapachavańnia paŭstancaŭ u Vilni. Suajčyńniki abjadnalisia pa-za miežami ŭłasnaj krainy, pakazaŭšy natchnialnuju salidarnaść z hierojami-ziemlakami i ich idejami. U miežach kancertu ŭ Vilni ŭdzielniki kamandy prajektu niehałosna aprabavali na słuchačach novy himn. Biełarusy sustreli ŭračystuju pieśniu pryvietna i natchniona, padpiavali i aktyŭna zapisvali supolnyja śpievy ŭ storyz.
«U roznyja časy razhladalisia roznyja varyjanty aficyjnaha himna Biełarusi, — kamientuje muzyka i arhanizatar «Śpieŭnych schodaŭ» Siaržuk Doŭhušaŭ. — Siarod samych viadomych — biełaruskaja marsieljeza «Advieku my spali», «A chto tam idzie?» i «Nie zahasnuć zorki ŭ niebie» Janki Kupały, «My vyjdziem ščylnymi radami» Makara Kraŭcova i «Mahutny Boža» Natalli Arsieńnievaj. Ale ja liču, što tolki adzin varynt jak najlepš adpaviadaje himnu našaj krainy, spałučaje ŭ sabie jaje minuŭščynu, sučasnaść i pryšłaść. Heta «Pahonia» Maksima Bahdanoviča, napisanaja im u 1916 hodzie ŭ Minsku».
Muzyku na vierš pisali roznyja kampazitary: Mikoła Ravienski, Mikoła Ščahłoŭ-Kulikovič, Alaksiej Turankoŭ, Uładzimir Mulavin. Ale ŭ vyniku byŭ abrany varyjant Mikoły Ščahłova-Kulikoviča, jak najbolš adpaviedny kancepcyi himna.
Muzyčnym redaktaram i aranžyroŭščykam staŭ viadomy biełaruski kampazitar Kanstancin Jaśkoŭ, bo pieršapačatkovy varyjant muzyki Mikoły Ščahłova-Kulikoviča pisaŭsia dla charavoha akapelnaha vykanańnia. Kančatkova ŭ himnie hučać tolki šeść ź siami słupkoŭ vierša Maksima Bahdanoviča, bo hetaha patrabuje žanravaja śpiecyfika.
«Himn abjadnoŭvaje nacyju, a jašče bolš jaje abjadnoŭvaje supolny śpieŭ hetaha himna, — kaža zasnavalnik kramy Symbal.by i zaŭziatar prajekta Pavieł Biełavus. — Padziei apošnich vychadnych u Vilni pakazali, što biełarusy ŭmiejuć abjadnoŭvacca i šanavać svaich hierojaŭ i svaju spadčynu. Paradavała i nieafijcyjnaja prezientacyja pieśni — my pabačyli, jak emacyjna i natchnialna ludzi sustreli himn i adrazu pačali śpiavać.
Ciapier ža chočacca, kab da śpievaŭ «Pahoni» dałučyłasia jak maha bolš ludziej: na śviatach i ŭračystaściach, doma i ź siabrami. Śpiavajcie — niachaj kožny pačuje naš ahulny śpieŭ. Hety himn maje volnyja aŭtarskija pravy i naležyć usim biełarusam, tamu vykładzieny dla svabodnaha spampoŭvańnia i raspaŭsiudu. My padrychtavali admysłovaje liryk-videa, noty ŭ viersijach dla chora dy fartepijana i dla chora z akordami dla hitary, jakija dazvolać samastojna hrać himn, vučyć słovy i śpiavać jaho ŭ roznych farmatach».
«A kab bačyć, jak biełarusy śpiavajuć nacyjanalny himn «Pahonia», Symbal.by zapuściŭ fłešmob «Śpiavajem himn razam» i zaklikaŭ z chešteham #himnbiełarusi vykładać u sacyjalnyja sietki videa svaich śpievaŭ razam ź siabrami, rabić ułasnyja roliki z himnam dla jaho papularyzacyi. Najlepšyja videa trapiać u finalny rolik akcyi «Śpiavajem himn razam».
Spampavać aŭdyjo, videa, noty i inšyja sychodnyja fajły himna možna tut!
Biełaruski nacyjanalny himn «Pahonia»
Słovy Maksima Bahdanoviča
Muzyka Mikoły Ščahłova-Kulikoviča
Tolki ŭ sercy tryvožnym pačuju
Za krainu radzimuju žach,
Uspomniu Vostruju Bramu śviatuju
I vajakaŭ na hroznych kaniach.
U biełaj pienie pranosiacca koni,
Rvucca, mknucca i ciažka chrypiać,
Staradaŭniaj Litoŭskaj Pahoni
Nie razbić, nie spynić, nie strymać!
Staradaŭniaj Litoŭskaj Pahoni
Nie razbić, nie spynić, nie strymać!
U biaźmiernuju dal vy lacicie,
A za vami, prad vami — hady.
Vy za kim u pahoniu śpiašycie?
Dzie šlachi vašy jduć i kudy?
Mo jany, Biełaruś, paniaslisia
Za tvaimi dziaćmi naŭzdahon,
Što zabyli ciabie, adraklisia,
Pradali i addali ŭ pałon?
Što zabyli ciabie, adraklisia,
Pradali i addali ŭ pałon?
Bicie ŭ sercy ich — bicie miačami,
Nie davajcie čužyncami być!
Chaj pačujuć, jak serca načami
Ab radzimaj staroncy balić.
Maci rodnaja, Maci-Kraina!
Nie ŭscišycca hetaki bol.
Ty prabač, ty prymi svajho syna,
Za Ciabie jamu ŭmierci dazvol!
Ty prabač, ty prymi svajho syna,
Za Ciabie jamu ŭmierci dazvol!