«Nu, poobŝaliś dva zeka niemnoho. Začiem žie za eto nakazyvať stroho?» Vinahradaŭ u kałonii pisaŭ vieršavanyja tłumačalnyja. Što jamu za heta było?

«Vot opiať ja stichi sočiniaju, I opiať priznaju ja vinu. Piatyj miesiac užie priebyvaju U svoich narušienij v plenu».

Pavieł Vinahradaŭ. Skryn videa: chestnok_live / YouTube

Pa słovach Paŭła Vinahradava, tłumačalnyja ŭ vieršavanaj formie jon pisaŭ u kałonii ŭ Oršy, bo jamu było sumnavata.

«Ciadzieŭ u Oršy, siadzieŭ tam svaje 30 sutak ŠIZA, dalej siadžu na śpiecpałatach, heta toje ž samaje PKT, tolki, pakolki ja chvory na suchoty, u mianie nary adšpilenyja, tam uvieś čas lažyć matrac, i ŭ mianie navat jość «cichaja hadzina» paŭtary ci dźvie hadziny ŭ dzień, ja ŭžo dakładna nie pamiataju.

Čas ad času na mianie ŭsio-taki tam składalisia akty. Było mnie tam sumnavata, i ja vyrašyŭ, što budu tłumačalnyja na hetyja akty pisać u vieršach», —

raskazvaje Pavieł u čarhovym vypusku jutub-prajekta «ČiestnOK-LIVE».

Pieršy akt: Razmova ź izalavanym

Jak zhadvaje Vinahradaŭ, pieršy raz vieršavanuju tłumačalnuju ŭ jon napisaŭ na akt, jaki skłali na jaho za razmovu padčas prahułki z asudžanym, što ŭtrymlivaŭsia izalavana.

***

Sidieł za riešiotkoj,

V tiemnicie syroj,

Vskormlonnyj v nievole orioł mołodoj.

I stało mnie skučno,

Chotiełoś zavyť:

«Nu dajtie choť s kiem-nibud́ pohovoriť!»

Mołčit kontrolor,

Kak niemaja konstrukcija.

Hovoriť nie vielit dołžnostnaja instrukcija.

Pojdu na prohułku, raz sierdcie bolit,

Vo dvorikach ždał ariestant Leonid.

Nu poobŝaliś dva zeka niemnoho.

Začiem žie za eto nakazyvať stroho?

Nie trohajtie Loniu,

On nie vinovat,

Jeho provocirovał złoj Vinohrad.

Tovariŝ połkovnik,

Priznał ja vinu,

I mieru, i stiepień,

I hłubinu.

***

Pavieł pryznajecca, što čakaŭ, što jaho pasadziać u ŠIZA. Ale pakarańnie było miakkim:

«Ci vymova, ci pazbaŭleńnie čahości tam. I čałaviek, jaki prynosiŭ, (…) skazaŭ: «Načalniku ŭstanovy vielmi spadabałasia vaša tłumačalnaja, asudžany Vinahradaŭ. Skazaŭ, što klova». Nu dobra».

Druhi akt: Pavucińnie

Druhi vypadak napisańnia tłumačalnaj u vieršavanaj formie, jak zhadvaje Pavieł, byŭ źviazany z pavucińniem, jakoje ŭ jaho kamiery znajšoŭ dziažurny pamočnik načalnika kałonii major Piakarski. Toj pastajanna čaplaŭsia da Vinahradava.

«Jon pavucińnie lubiŭ šukać. A ja lubiŭ jamu supraćdziejničać. U mianie tam uborka była dva razy na dzień, u mianie była idealnaja kamiera, jak mnie zdavałasia. Ale jon usio ž tam niedzie pad rukamyjnikam pry dapamozie lichtaryka i svajho vostraha voka znajšoŭ usio ž pavucińnie i skłaŭ na mianie akt», —

pryhadvaje Pavieł abstaviny i cytuje svoj vierš-tłumačalnuju:

***

Po suŝiestvu narušienija

Mohu soobŝiť śledujuŝieje:

V PKT ja svoj srok otbyvaju.

Každyj dień ja, kak pčiołka, tružuś,

Moju poł ja i pyl protiraju,

Ja na Dosku počiota striemluś.

Mnie kazałoś, čto ja idiealen,

I so mnoj vojevať nie s ruki,

No itoh okazałsia piečalen —

Odoleli mienia pauki.

Chužie vy nie vidali kartinu,

I nie smyť za vsiu žizń mnie pozor,

Vozmutitielnuju pautinu

Obnaružił Piekarskij, major.

Vot opiať ja stichi sočiniaju,

I opiať priznaju ja vinu.

Piatyj miesiac užie priebyvaju

U svoich narušienij v plenu.

***

Vinahradaŭ raskazvaje, što paśla druhoj takoj tłumačalnaj byŭ upeŭnieny, što jaho dakładna pasadziać, bo heta niečuvanaja dziorzkaść. Ale i na heta raz abyšłosia. Jak tłumačyć Pavieł, jon tolki paźniej zrazumieŭ, što načalniku kałonii Andreju Hudynie, padabalisia vieršy, dzie jon pryznavaŭ vinu. Źniavoleny znoŭ abyšoŭsia vymovaj ci pazbaŭleńniem.

Treci akt: Pył

Treci vypadak, pa słovach Vinahradava, adbyŭsia paśla razmovy z načalnikam kałonii.

«Načalnik ustanovy lubiŭ naviedvać ŠIZA i razmaŭlać z asudžanymi, jakija tam utrymlivajucca. Nu i PKT, adpaviedna, taksama, tam adzin budynak. (…) Jon kaža: «Jak tam spravy, Vinahradaŭ? (…) Niešta, daŭno vieršaŭ vašych ja nie čytaŭ». Ja kažu: «Dyk na mianie akty nie składajuć, tamu ja nie pišu tłumačalnyja». «Tak? Akty nie składajuć? Ja zrazumieŭ».

Jak zhadvaje Pavieł, na nastupny dzień nahodu dla składańnia akta znajšoŭ dziažurny pamočnik načalnika kałonii (DNPK) padčas ranišniaj pravierki:

«Zachodzić DPNK, [pravodzić palcami] pa šafcy źvierchu. Navat nie hladzić na palcy. «Pył». Ja kažu: «Nie, nie, nie, nijakaha pyłu tam niama. Nie treba mnie raskazvać, 15 chvilin tamu ja tam praciraŭ». Jaho kantralor, jaki ź im chodzić, [pravodzić palcami] pa batarei. Niama, kaža, pyłu. Pa stale — niama pyłu. Nidzie niama pyłu.

[DPNK] kaža: «Vinahradaŭ, pyłu nie być nie moža. Pył u ciabie jość. Usiudy, dzie jość ludzi, jość pył. Adpaviedna, pył u ciabie jość. Tamu na ciabie budzie składzieny [akt]».

Pa słovach Paŭła, jon dumaŭ, što ź jaho žartujuć. Tym bolš heta adbyłosia za dzień da jaho etapavańnia. Adnak na ŭsialaki vypadak padrychtavaŭ tłumačalnuju. I, jak u chutkim časie vyśvietliłasia, niedarma. U apošni dzień ź jaho zapatrabavali jaje.

***

Vojet nočami zimniaja v́juha:

«Nachaluha! Nachaluha!»

Bulkajet v morie ryba biełuha:

«Nachaluha! Nachaluha!»

Horłanit polak po tu storonu Buha:

«Nachaluha! Nachaluha!»

Bormočiet polarnik s Polarnoho kruha:

«Nachaluha! Nachaluha!»

Chochočut hijeny, vtoria druh druhu:

«Nachaluha! Nachaluha!»

V etom proklatom kazionnom domie

Spraviedlivosti iskať u koho?

Provioł ja uborku v połnom objomie

Za 15 minut do toho.

Ot naličija etoho akta

Mienia nieprieryvno triasiot.

Ja skažu s pijetietom i taktom:

Boh nie frajer, on vidit vsio.

***

U vyniku, jak zhadvaje były palitviazień, načalnik ustanovy pryjšoŭ da jaho asabista z hetaj tłumačalnaj i paviedamiŭ: «Akt za ŭborku my admianiajem, ale vy tut užyvajecie žarhonnaje vyražeńnie. Heta zabaroniena praviłami ŭnutranaha rasparadku, tamu vam 10 sutak ŠIZA».

Kamientary da artykuła