Dalar pa 3,3 rubla i pavolny rost zarobkaŭ. Čaho čakać ad ekanomiki ŭ 2026 hodzie
Jeŭrazijski bank raźvićcia ahučyŭ svoj prahnoz dla Biełarusi na 2026 hod. Spytali ekanamista Dźmitryja Kruka, nakolki prahnoz realistyčny i čaho sapraŭdy varta čakać.
Ilustracyjny zdymak. Fota: LookByMedia
2025 hod na paŭtory?
Zhodna z prahnozam Jeŭrazijskaha banka raźvićcia, u 2026 hodzie Biełaruś čakaje rost VUP na 1,8%, 7% inflacyi, a siaredniehadavy kurs dalara składzie 3,3 rubla.
Prahnozy zroblenyja biez uliku źniaćcia sankcyj z «Biełaruśkalija». Ale, ličyć ekanamist Dźmitryj Kruk, admiena amierykanskich sankcyj nie zmoža istotna paŭpłyvać na ahulnuju makraekanamičnuju karcinu, bo zastajucca jeŭrapiejskija sankcyi i małavierahodna, što ŭ ahladnaj budučyni možna budzie pastaŭlać kalij praz Kłajpiedu.
«Zychodziačy z taho, što my majem na hety momant, niejki stanoŭčy efiekt ad źniaćcia amierykanskich sankcyj ź biełaruskaha kaliju kali i budzie prajaŭlacca, to stanie adčuvalnym tolki z druhoj pałovy 2026 hoda», — ličyć Kruk.
Scenar na nastupny hod, jaki razhladajuć JEABR, Suśvietny bank, BEROC, MVF i inšyja prahnazisty, Kruk charaktaryzuje jak adaptacyju da asiarodździa słaboha rostu.
Ilustracyjny zdymak. Fota: «Naša Niva»
«Siaredniaja ličba pa roście VUP składaje kala 1,5%. Biełaruskaja ekanomika znachodzicca ŭ tak zvanym pierahretym stanie, i dalej razhaniać jaje praz unutrany popyt stanovicca ŭsio bolš składana praz sutyknieńnie z ekanamičnymi dyspraporcyjami.
Inflacyjny cisk, paharšeńnie salda źniešniaha handlu, finansavaje stanovišča pradpryjemstvaŭ — usio heta strymlivaje mahčymaści rostu», — tłumačyć ekśpiert.
Kruk dadaje, što da takoha pavolnaha rostu ekanomika Biełarusi pryjšła jašče ŭ druhoj pałovie 2025 hoda, i padobny trend z rostam kala 1,5% zachavajecca i ŭ nastupnym hodzie.
Z ahladkaj na Rasiju
Asnoŭnym faktaram, jaki moža paŭpłyvać na peŭnaje adchileńnie ad prahnoznych pakazčykaŭ, Kruk nazyvaje stan źniešniaha handlu.
«Adbyvajecca paharšeńnie ŭ źniešnim handli, popyt z Rasii skaraciŭsia, i čakać, što jon budzie pavialičvacca, pakul nijakich padstaŭ niama. U dačynieńni da ekanomiki RF prahnazisty amal adnahałosna kažuć, što ŭ Rasii čakajecca rost VUP u miežach 1%», — źviartaje ŭvahu ekanamist.
Na dumku ekśpierta, palapšeńnie pakazčykaŭ u źniešnim handli moža adbycca, kali budzie niejki rost ekspartu kalijnych uhnajeńniaŭ i naftapraduktaŭ.
«Ale hetyja čyńniki abumoŭlenyja chutčej nie ekanamičnymi faktarami. U bazavym scenary pakul nie bačna pieradumoŭ, kab u hetych halinach adbylisia hruntoŭnyja źmieny. Tamu bazavy scenar — abjomy ekspartu kalija i naftapraduktaŭ buduć blizkimi da 2025 hoda».
Važnym miechanizmam, jaki na praciahu apošnich hadoŭ padšturchoŭvaŭ rost, Dźmitryj Kruk nazyvaje deficyt pracoŭnaj siły, jaki pryvodziŭ da praźmierna chutkaha rostu zarobkaŭ.
Rost realnych zarobkaŭ zapavolicca
«Realnyja zarobki ŭ paraŭnańni ź pieradvajennym pieryjadam vyraśli pryblizna na 35%. Heta vielmi istotny rost mienš čym za čatyry hady. Rost zarobkaŭ u nastupnym hodzie zachavajecca, i jon pa-raniejšamu budzie bolšy za rost VUP. Ale tempy buduć značna nižejšyja, čym u papiarednija hady.
Vierahodna, realnyja zarobki ŭ 2026 hodzie vyrastuć na 3,5—5%», — ličyć ekśpiert.
Heta tłumačycca tym, što va ŭmovach, kali zarobki raśli chutčej za ekanomiku, ich užo niama kudy pavialičvać.
Jašče adzin važny momant, na jaki ekanamist źviartaje ŭvahu, — płan zabiaśpiečyć rost hruntujecca na ŭnutranych inviestycyjach. Takaja ž situacyja była i ŭ 2025 hodzie, i zabiaśpiečyć hety płan udałosia prykładna napałovu.
«Z adnaho boku, ułady zmahli aktyvizavać popyt na inviestycyi, zmahli za košt padšturchoŭvańnia bankami zabiaśpiečyć bolš finansavańnia ŭnutranych inviestycyj, i pa vynikach 2025 hoda inviestycyi niasuć značna bolšy ŭkład u VUP, čym raniej. Ale tym nie mienš vynik akazaŭsia značna mienšym, čym płanavaŭ urad.
Kali kazać pra 2026 hod, to niama pieradumoŭ, kab situacyja źmianiłasia, bo tyja samyja nazapašanyja makraekanamičnyja dyspraporcyi, najbolš vierahodna, nie daduć ździejśnić zapłanavany rost inviestycyj».
Vierahodnaść kryzisu — małaja
Padsumoŭvajučy, Kruk kaža, što recesii, značnaha inflacyjnaha skačka i mocnaha abiasceńvańnia valuty ŭ 2026 hodzie ŭ bazavym scenary čakać nie varta.
«Na mahčymaść raźvićcia niehatyŭnaha kryzisnaha scenaru možna addać vierahodnaść u miežach 15%, na bazavy scenar, to-bok na praciah trajektoryi 2025 hoda, — pracentaŭ 50—55%».
Dalar padaražeje
Što tyčycca kursaŭ valut, to, na dumku ekśpierta, ahučany JEABR siaredniehadavy kurs rubla da dalara na ŭzroŭni 3,3 rubla źjaŭlajecca davoli realistyčnym pakazčykam.
Ilustracyjny zdymak. Fota: «Naša Niva»
«Kurs biełaruskaha rubla faktyčna vyznačajecca stanam rasijskaha rubla. Bazavy scenar na 2026 hod — heta pastupovaje asłableńnie rasijskaha rubla. Siarod daminujučych acenak raŭnavažnaha kursu rasijskaha rubla ŭ ciapierašnich umovach dalar aceńvajuć u 95 rasijskich rubloŭ. To-bok jon moža abiascenicca na 18—20%.
Ale heta nie aznačaje, što heta musić adbycca adnamomantava. Toje samaje i ź biełaruskim rublom. Adpaviedna, 3,3 jak siaredni kurs za hod — realistyčny pakazčyk», — udakładniaje ekśpiert.