U śpis «škodnych» knih dadali jašče 16 nazvaŭ. Siarod ich — važnyja zdabytki suśvietnaj litaratury i kultury

26 lutaha 2026 hoda ŭ śpis drukavanych vydańniaŭ, jakija, pavodle viersii ŭładaŭ, «mohuć nanieści škodu nacyjanalnym intaresam Respubliki Biełaruś», dadalisia 16 novych knih. U tym liku śpis papoŭniŭsia knihami, što źjaŭlajucca važnymi zdabytkami suśvietnaj litaratury i kultury, adznačaje Biełaruski PEN.

Zdymak ilustracyjny. Fota: freepik.com

Poŭny śpis čarhovych abnaŭleńniaŭ:

• Uładzimir Charoška. «Uśmieška — pilihrym dušy: vieršy, pierakłady»;
• Alaksandr Čaščyn. «BDSM. Biaskoncaja dabrynia, spačuvańnie i miłasernaść»;
• Maryjana Kram. «Tvaja Mary»; 
• Pem Hudvin. «Uroki ŭ hrachu»;
• Isej Sahava. «Dziońnik kanibała. Historyja japonskaha ludajeda, jaki zamiest terminu atrymaŭ słavu»;
• Elizabiet Vurcel. «Nacyja prazaka»;
• Siarhiej Kuźniacoŭ. «Siem pialostkaŭ»;
• Taćciana Kohan. «Amniezija dušy»;
• Viktar Pialevin. «Lampa Mafusaiła, abo Krajniaja bitva čekistaŭ z masonami»;
• Łehz Maknił, Džylijan Makkiejn. «Prašu, zabi mianie! Sapraŭdnaja historyja pank-roku ŭ apaviadańniach udzielnikaŭ»;
• Madlen Miler. «Pieśnia Achiła»;
• Žan-Krystof Hranže. «Les mierćviakoŭ»;
• Patryk Nes. «Vyzvaleńnie»;
• Džon Bojn. «Absalutyst»;
• Popi Brajt. «Vytančany trup»;
• Arciom Sierabrakoŭ. «Fistuła».

Z hetaha śpisu važnyja zdabytki suśvietnaj litaratury i kultury:

Elizabiet Vurcel — «Nacyja prazaka» (1994 hod)

Heta znakavy tvor dla amierykanskaj kultury 1990-ch. Miemuary stali biestsieleram. Ščyraja i balučaja spoviedź maładoj žančyny, jakaja zmahajecca z depresijaj u epochu roskvitu amierykanskaj pop-kultury 1990-ch. Hetaja kniha stała manifiestam pakaleńnia i adkryła temu mientalnaha zdaroŭja dla šyrokaha abmierkavańnia.

Viktar Pialevin — «Lampa Mafusaiła, abo Krajniaja bitva čekistaŭ z masonami» (2016 hod)

Pialevin — adzin z samych viadomych sučasnych rasijskich piśmieńnikaŭ, łaŭreat šmatlikich premij, kožny jaho novy raman stanovicca kulturnaj padziejaj. Zabaronieny raman vyjšaŭ u śviet u 2016 hodzie. Postmaderniscki kaktejl ź mistyki, kanśpirałohii i vostraj satyry na sučasnuju rasijskuju rečaisnaść. Pialevin pa-majstersku sutykaje ŭ adnoj prastory masonaŭ, čekistaŭ i ličbavyja technałohii, šukajučy adkazy na viečnyja pytańni praz absurd.

Łehz Maknił, Džylijan Makkiejn — «Prašu, zabi mianie!» (1997 hod)

Heta «biblija» pank-roku, składzienaja z sotniaŭ intervju z muzykami, tusoŭščykami i vidavočcami epochi. Brutalnaja, śmiešnaja i sumlennaja historyja pra zakuliśsie žyćcia Ihi Popa, hurta Ramones i stanaŭleńnie cełaj subkultury biez cenzury. U knizie amal niama aŭtarskaha tekstu (za vyklučeńniem ustupu i ŭłasnych uspaminaŭ Łehza Makniła jak adnaho z zasnavalnikaŭ časopisa Punk); jana pabudavanaja z frahmientaŭ intervju, uziatych u muzykaŭ.

Madlen Miler — «Pieśnia Achiła» (2011 hod)

Hety raman staŭ sapraŭdnaj siensacyjaj. U 2012 hodzie jon atrymaŭ prestyžnuju brytanskuju premiju Orange Prize for Fiction (ciapier Women's Prize for Fiction). Kniha zjaŭlajecca mižnarodnym biestsieleram. Raman uvajšoŭ u šort-list premii Stonewall Book Award 2013 hoda i premii Chautauqua Prize 2013 hoda. Kampanija Universal Pictures nabyła pravy na ekranizacyju ramana. Heta hamieraŭskaja «Ilijada», raskazanaja ad imia Patrokła, nieprykmietnaha hieroja, jaki staŭ najlepšym siabram i spadarožnikam Achiła.

Žan-Krystof Hranže — «Les mierćviakoŭ» (2009 hod)

Kłasik sučasnaha francuzskaha trylera, aŭtar znakamitych «Purpurnych rek». Jaho knihi majuć vielizarnyja nakłady pa ŭsim śviecie i časta stanoviacca asnovaj dla filmaŭ. Zmročny intelektualny tryler, dzie hałoŭnaja hierainia — sudździa, jakaja sprabuje raskryć sieryju rytualnych zabojstvaŭ. Aŭtar virtuozna apuskaje čytača ŭ śviet antrapałohii i pieršabytnych strachaŭ, trymajučy ŭ napružańni da apošniaj kropki.

Patryk Nes — «Vyzvaleńnie» (2017 hod)

Brytanska-amierykanski aŭtar, jaki dvojčy atrymlivaŭ Miedal Karnehi (najvyšejšaja ŭznaharoda ŭ dziciačaj i padletkavaj litaratury Vialikabrytanii). Jaho tvory ekranizujucca ŭ Halivudzie (naprykład, «Hołas monstra»). Emacyjna nasyčanaja historyja adnaho samaha važnaha dnia ŭ žyćci padletka, napoŭnienaja tajamnicami i pošukam ułasnaj identyčnaści. Heta hłybokaja proza pra pieršaje kachańnie, siamiejnyja traŭmy i mužnaść pryniać siabie takim, jaki ty jość.

Džon Bojn — «Absalutyst» (2011 hod)

Znakamity irłandski piśmieńnik, aŭtar suśvietnaha biestsielera «Chłopčyk u pałasataj pižamie». Jaho knihi pierakładzienyja na dziasiatki moŭ i rehularna naminujucca na mižnarodnyja premii (naprykład, Dublinskuju litaraturnuju premiju). Mahutnaja psichałahičnaja drama pra padziei Pieršaj suśvietnaj vajny, dzie hałoŭny hieroj naviedvaje siamju zahinułaha tavaryša, kab pieradać jaho listy. Raman padymaje składanyja pytańni sumleńnia, zdrady i taho, jak ciažka zachavać čałaviečnaść u časy tatalnaha varjactva.

Kamientary da artykuła