BIEŁ Ł RUS

U Vilejcy znosiać stohadovuju polskuju kazarmu

18.03.2026 / 13:36

F. Raŭbič

Byłaja kazarma polskich pamiežnikaŭ, jakija adnymi ź pieršych sustreli ŭdar Čyrvonaj Armii 17 vieraśnia 1939 hoda, pojdzie na druz dla padsypki daroh.

Znos polskaj kazarmy ŭ Vilejcy. Fota: fejsbuk

Los dvuchpaviarchovaha budynka, jaki raźmiaščaŭsia na zachodniaj uskrainie horada pa vulicy Haharyna, 6A byŭ pradvyznačany jašče niekalki hadoŭ tamu. Budynak znachodziŭsia na bałansie Vilejskaj centralnaj rajonnaj balnicy i vykarystoŭvaŭsia jak vučebny korpus miascovym kaledžam. Apošnija hady histaryčny budynak pustavaŭ.

U 2022 hodzie miascovyja ŭłady pasprabavali znajści dla histaryčnaj pabudovy inviestara. Kazarma vystaŭlałasia na prodaž prykładna za 51 tysiaču dalaraŭ z prapanovaj pieraprafilavać jaje pad handal, śfieru pasłuh abo łahistyku. Adnak achvotnych tak i nie znajšłosia.

Znos polskaj kazarmy ŭ Vilejcy. Fota: fejsbuk

Znos polskaj kazarmy ŭ Vilejcy. Fota: fejsbuk

Urešcie čynoŭniki pajšli samym prostym dla siabie šlacham. Zhodna z rašeńniem Vilejskaha rajonnaha vykanaŭčaha kamiteta ad 23 studzienia 2026 hoda, vučebny korpus pastanavili śpisać i źnieści praz stopracentnuju amartyzacyju. 

Druz, jaki zastaniecca ad znosu daručana biazvypłatna pieradać miascovamu ŽKH, fiermierskim haspadarkam i nasielnictvu dla izalacyi abjektaŭ pachavańnia adkidaŭ i padsypańnia daroh.

Tut zastajecca tolki padzivicca znachodlivaści miascovych čynoŭnikaŭ, jakija chacieli za budynak sa stopracentnaj amartyzacyjaj až 51 tysiaču dalaraŭ. 

Kazarma ŭ Vilejcy da znosu. Fota: Hłobus Biełarusi

Kazarma ŭ Vilejcy da znosu. Fota: Hłobus Biełarusi

Kaliści budynak zamykaŭ pierśpiektyvu vulicy Doŭhaj, adnoj z centralnych haradskich vulic, pierajmienavaj za palakami ŭ honar vilenskaha biskupa Bandurskaha, jakaja za savieckim časam stała nazyvacca Čyrvonaarmiejskaj. 

U aficyjnym rašeńni rajvykankama budynak dakumientalna značycca jak pabudova 1924 hoda. Adnak apublikavanyja krajaznaŭcami ŭnikalnyja archiŭnyja fotazdymki z pracesu ŭźviadzieńnia hetaj kazarmy źmieščany na albomnym arkušy, jaki padpisany 1934 hodam. 

Budaŭnictva kazarmy. 1934 h. Fota: fejsbuk

Budaŭnictva kazarmy. 1934 h. Fota: fejsbuk

Budaŭnictva kazarmy. 1934 h. Fota: fejsbuk

Budaŭnictva kazarmy. 1934 h. Fota: fejsbuk

Što praŭda, 1924 hod sapraŭdy vyhladaje praŭdapadobna. Na hetych kadrach dobra bačna, što kazarma budavałasia z charakternaj dla rehijona žoŭtaj cehły ŭ «cahlanym styli», choć u polskaj architektury, jak adznačajuć śpiecyjalisty, užo panavali zusim inšyja avanhardnyja płyni.

Pieršapačatkova fasady ŭpryhožvali fihurnyja sandryki nad voknami, a sami akonnyja prajomy mieli vyraznyja łučkovyja abrysy. Praŭda, u takim dekaravanym vyhladzie budynak prastajaŭ niadoŭha. Užo na zdymkach kanca 1930‑ch hadoŭ jon nabyŭ bolš strohi vyhlad: ścieny ščylna patynkavali, cahlany dekor źnik, a vokny stali zvyčajnymi pramavuholnymi.

Apošni rubiež abaroncaŭ miažy

Kazarma budavałasia śpiecyjalna dla patreb Korpusa achovy pamiežža (KOP) — vajskovaha farmavańnia, stvoranaha dla abarony ŭschodnich miežaŭ Druhoj Rečy Paspalitaj. Połk KOP «Vilejka» byŭ sfarmiravany ŭ 1929 hodzie, abjadnaŭšy bataljony «Budsłaŭ», «Krasnaje», paźniej «Ivianiec» i kavaleryjskija eskadrony.

Navučalnaja rota bataljona Korpusa achovy pamiežža «Vilejka» na fonie kazarmy. 1930-ja. Fota: fejsbuk

Mienavita pamiežniki z hetych kazarmaŭ adnymi ź pieršych sustreli pačatak Druhoj suśvietnaj vajny na terytoryi Zachodniaj Biełarusi. Ranicaj 17 vieraśnia 1939 hoda na pazicyi pałka abrynułasia hrupoŭka Čyrvonaj Armii pad kamandavańniem kamdyva Čaravičenki, u skład jakoj uvachodzili siły 4‑ha strałkovaha korpusa, 22‑j tankavaj bryhady i atrady NKVD.

Niahledziačy na katastrafičnuju pieravahu praciŭnika ŭ žyvoj sile i braniatechnicy, polskija bataljony zdoleli naviazać bai. Adstupajučy ŭ bok Vilni, jany źniščyli za saboj masty cieraz raku Servač i spalili składy z amunicyjaj, sprabujučy zapavolić prasoŭvańnie savieckich vojskaŭ. Šancaŭ pieramahčy va ŭmovach, kali adnačasova z zachadu nastupali nacysty, u ich nie było.

Čytajcie taksama:

Kamientary da artykuła