Biełarusy nikoli nie žyli tak bahata, jak ciapier. Ale jość važny niuans
Na fonie rostu zarobkaŭ i ŭmacavańnia biełaruskaha rubla možna pačuć, što ŭ ekanamičnym płanie biełarusy jašče nikoli nie žyli tak dobra, jak ciapier. Pahladzieli na ličby i pahutaryli z ekanamistam, kab zrazumieć, ci heta sapraŭdy tak.
Ilustracyjny zdymak. Fota: AP / Pavel Bednyakov
Zarobki trymajucca na maksimalnym uzroŭni
Histaryčna maksimalny zarobak u Biełarusi byŭ zafiksavany ŭ śniežni 2025 hoda, kali siaredniaja zarpłata na ruki skłała kala 2677 rubloŭ pa krainie i kala 3690 rubloŭ u Minsku. Ale śniežańskija zarobki tradycyjna samyja vysokija za košt hadavych bonusaŭ i premij.
Krasavicki zarobak na ruki byŭ 2539,5 rubla ŭ siarednim pa krainie i 3345 rubloŭ ŭ Minsku. Heta kala $887 i $1169 na ruki adpaviedna.
Toje, što ciaham apošnich hadoŭ realnyja zarobki biełarusaŭ sapraŭdy vyraśli, fakt.
Čym vyklikany taki rost i čamu jon siabie ŭžo amal vyčerpvaje, taksama važna, ale heta nie admianiaje taho, što zarobki ciapier sapraŭdy našmat vyšejšyja, čym, naprykład, piać i asabliva dziesiać hadoŭ tamu.
Kali jašče zarobki byli na piku?
Raniej adnym ź pikavych pieryjadaŭ pa zarobkach byŭ kaniec nulavych, kali ŭ 2007‑2008 hadach zarobki mocna padraśli, ale ŭžo ŭ noč na 1 studzienia 2009 hoda ŭ Biełarusi adbyłasia adnamomantnaja 20%-ja devalvacyja biełaruskaha rubla.
Nastupny «załaty» pieryjad praciahvaŭsia ŭsiaho niekalki miesiacaŭ z kanca 2010‑ha da viasny 2011 hoda, paśla čaho ŭ Biełarusi pačaŭsia mahutny finansavy kryzis, i rubiel abvaliŭsia amal utraja.
Paśla pikavy pieryjad pryjšoŭsia na kaniec 2012 — pieršuju pałovu 2014 hoda.
Ciapierašniaja chvala biare pačatak z 2024 hoda, a čarhovy histaryčny maksimum byŭ dasiahnuty ŭ 2025 hodzie.
Važnyja niuansy
Ekśpiert BEROC Źmicier Kruk paćviardžaje, što ŭ ekanamičnym płanie biełarusy ciapier žyvuć tak dobra, jak nikoli raniej, ale jość važnyja niuansy.
«Kali hladzieć na pakazčyki realnych zarobkaŭ u biełaruskich rublach z karekciroŭkaj na inflacyju, to my, biezumoŭna, budziem bačyć, što histaryčny pik byŭ dasiahnuty jašče ŭ čaćviortym kvartale 2025 hoda.
U pieršym kvartale 2026‑ha my navat z ulikam usich siezonnych karekcirovak zastalisia na tym pikavym uzroŭni», — tłumačyć ekanamist.
U dalaravym ekvivalencie zarobki taksama na piku, i dziakujučy ŭmacavańniu rubla jany ŭ krasaviku vyraśli navat z ulikam padzieńnia ŭ rublach.
Ličba ŭ dalarach nie samaja važnaja?
Ale choć dla biełarusaŭ dalaravy pakazčyk tradycyjna zastajecca važnym i atajasamlivajecca z pakupnickaj zdolnaściu, Kruk adznačaje, što heta časam uvodzić u zman. U ciapierašniaj situacyi vysokija dalaravyja zarobki adnačasova adpaviadajuć i vysokim realnym zarobkam, ale ceny na šmat jakija tavary i pasłuhi naŭprost nie zaležać ad kursa.
Pry hetym častka impartnych tavaraŭ i zamiežnyja pajezdki z umacavańniem rubla stanoviacca bolš dastupnymi dla biełarusaŭ.
«Tamu zarobak u dalaravym vymiareńni — heta, chutčej, druhasny infarmatyŭny pakazčyk, ale, biezumoŭna, šmat dla kaho jon usprymajecca bolš važnym, čym realnyja zarobki», — tłumačyć ekanamist i dadaje, što šmat u čym mienavita praz pryzmu dalara ŭ Biełarusi nazirajecca peŭny spažyviecki aptymizm.
Na fonie susiedziaŭ karcina inšaja
Pry hetym ekanamist adznačaje, što dla relevantnaj acenki rostu dabrabytu niedastatkova paraŭnoŭvać ciapierašnija biełaruskija zarobki z papiarednimi zarobkami ŭ Biełarusi.
«My nie adzinaja kraina ŭ śviecie, tamu treba ŭličvać, što inšyja krainy taksama raźvivajucca, adpaviedna, samym lepšym i infarmatyŭnym pakazčykam źjaŭlajecca adnosnaje paraŭnańnie zarobkaŭ z karekciroŭkaj na ŭzrovień cen ź plus-minus supastaŭlalnymi krainami», — kaža Kruk i pryvodzić u prykład susiednija Polšču i Litvu.
Ekśpiert kaža, što tradycyjna paraŭnoŭvaje Biełaruś z Polščaj, bo heta dźvie krainy blizkija jak hieahrafična, tak i pa ŭzroŭni čałaviečaha kapitału, jakija ŭ pačatku 1990‑ch znachodzilisia pryblizna na adnym uzroŭni.
Varšava. Fota: Jacek Kadaj/Getty Images
«I voś kali my pahladzim tut, to ŭ nas vymaloŭvajecca zusim inšaja karcina. Biełaruś [pa razryvie va ŭzroŭni dabrabytu] ciapier znachodzicca blizka da taho punktu, kali možna skazać, što tak kiepska my nie žyli amal nikoli, aproč 1995‑1996 hadoŭ.
To-bok navat niahledziačy na, zdavałasia b, davoli vysokija realnyja i dalaravyja zarobki, pa suśvietnych mierkach heta nievysokija pakazčyki», — tłumačyć ekanamist.
Naša raźvićcio na fonie inšych krain adbyvajecca marudna.
«Kali ŭmoŭny lekar ci budaŭnik budzie paraŭnoŭvać svoj zarobak, to jon budzie heta rabić nie azirajučysia na toje, kolki jany zarablali 5-10‑15 hadoŭ tamu, a kolki ciapier zarablaje taki samy śpiecyjalist u susiednich krainach.
Ilustracyjny zdymak. Fota: lookby.media
I kali my adstajom pa hetym pakazčyku, to heta, adpaviedna, viadzie da pracoŭnaj mihracyi i ścižmy inšych niehatyŭnych nastupstvaŭ», — pryvodzić prykład ekanamist.
Tamu ciapierašni ŭzrovień dabrabytu, pa mierkavańni Kruka, «vielmi dalokija pakazčyki ad taho, što mahło być».