Šviecyja, dzie amal admovilisia ad najaŭnych hrošaj, viartaje ich u paŭsiadzionnaje žyćcio
Z 1 lipienia ŭ Šviecyi ŭstupiŭ u siłu zakon, jaki abaviazvaje praduktovyja kramy i apteki prymać apłatu najaŭnymi. Kraina, jakaja doŭhi čas ličyłasia adnoj z samych «bieznajaŭnych» u śviecie, tłumačyć hety krok žadańniem zrabić płaciežnuju sistemu bolš ustojlivaj da kryzisaŭ i dastupnaj dla ŭsich.
Stakholm. Fota: Alexander Spatari / Getty Images
Jašče niadaŭna Šviecyju nazyvali prykładam hramadstva, dzie najaŭnyja hrošy amal źnikli z paŭsiadzionnaha žyćcia. Bolšaść pakupak — navat na nievialikija sumy — apłačvałasia bankaŭskimi kartkami, smartfonami abo praz nacyjanalnuju sistemu mabilnych płaciažoŭ Swish. U mnohich kramach źjavilisia šyldy, jakija paviedamlali, što raźlik mahčymy tolki bieznajaŭnym sposabam.
Adnak ciapier ułady źmianili padychod. Zhodna z novym zakonam, praduktovyja kramy i apteki pavinny prymać apłatu jak elektronnymi srodkami, tak i najaŭnymi.
Jak piša niamieckaje vydańnie Finanzblatt, pryśviečanaje finansam i ekanomicy, asnoŭnaja pryčyna novaŭviadzieńnia — padrychtoŭka da mahčymych nadzvyčajnych situacyj. Šviedski ŭrad i centralny bank ličać, što najaŭnyja pavinny zastavacca reziervovym srodkam apłaty na vypadak zbojaŭ u ličbavaj infrastruktury.
Takija ryzyki mohuć uźniknuć u vyniku maštabnych kibieratak, adklučeńniaŭ elektraenierhii, techničnych niaspraŭnaściaŭ abo inšych kryzisaŭ. Padobnyja prablemy ŭžo ŭźnikali ŭ Šviecyi. Tak, u 2021 hodzie kibierataka pryviała da zbojaŭ u pracy sotniaŭ supiermarkietaŭ, dzie pakupniki časova nie mahli raźličvacca zvyčajnymi sposabami.
U suviazi z hetym centralny bank krainy taksama rekamienduje darosłym zachoŭvać doma kala 1000 šviedskich kron najaŭnymi (prykładna 90 jeŭra). Hetyja hrošy pryznačanyja nie dla stvareńnia zapasaŭ, a dla taho, kab u vypadku zbojaŭ čałaviek moh nabyć pradukty i inšyja nieabchodnyja tavary.
Jašče adnoj pryčynaj pryniaćcia zakona stała nieabchodnaść zabiaśpiečyć roŭny dostup da asnoŭnych tavaraŭ i pasłuh.
Nie ŭsie ludzi mohuć abo chočuć karystacca ličbavymi płaciažami. Heta datyčycca, u pryvatnaści, pažyłych ludziej, ludziej ź invalidnaściu, tych, chto nie maje dostupu da peŭnych bankaŭskich abo mabilnych servisaŭ, a taksama ludziej ź nizkim uzroŭniem ličbavych navykaŭ.
Kali za pradukty i leki možna raźličycca tolki elektronnym sposabam, dla takich ludziej heta moža stać surjoznaj pieraškodaj. Mienavita tamu novyja praviły ŭ pieršuju čarhu zakranuli praduktovyja kramy i apteki.
Pry hetym havorki pra viartańnie da pieravažna najaŭnych raźlikaŭ nie idzie. Bolšaść płaciažoŭ zastanucca ličbavymi, a zakon praduhledžvaje šerah vyklučeńniaŭ dla małych pradpryjemstvaŭ ci kram bieź piersanału. Tym nie mienš, źmiena pryjarytetaŭ vidavočnaja: dziaržava bolš nie hatova achviaravać biaśpiekaj dziela kamfortu.
Šviedski dośvied stanovicca važnym urokam i dla inšych krain, dzie praces vyciaśnieńnia najaŭnych taksama nabiraje abaroty. Prykład Stakholma pakazvaje, što sapraŭdny prahres palahaje nie ŭ poŭnym źniščeńni starych instrumientaŭ, a ŭ ich razumnaj intehracyi ŭ novuju rečaisnaść. Najaŭnyja hrošy zastajucca materyjalnym uvasableńniem płaciežazdolnaści, jakoje nie patrabuje parolaŭ i padklučeńnia da sietki, što robić ich niezamiennym elemientam stabilnaści sučasnaj dziaržavy.