Jak pracuje sistema, z dapamohaj jakoj FSB sočyć za rasijanami ŭ internecie. Padobnym mohuć karystacca i biełaruskija siłaviki

Što moža daviedacca FSB, kali čałaviek zachodzić u Telegram, uklučaje VPN abo adkryvaje peŭny sajt? Unutranyja dakumienty raspracoŭščykaŭ rasijskaj sistemy techničnych srodkaŭ dla apieratyŭna-vyšukovych mierapryjemstvaŭ, pakazvajuć, jakija mahčymaści jana maje. Padobnym, vierahodna, karystajucca i biełaruskija siłaviki.

Ilustracyjnaje fota

Vydańnie «Važnyje istorii» vyvučyła techničnuju dakumientacyju, frahmienty zychodnaha koda, słužbovyja łohi, zapisy pierachoplenaha trafiku, skrynšoty i videa pracy rasijskaj sistemy techničnych srodkaŭ dla zabieśpiačeńnia funkcyj apieratyŭna-vyšukovych mierapryjemstvaŭ, bolš viadomaj jak SORM.

Materyjały datavanyja 2021—2024 hadami.

Dakumienty nie apisvajuć absalutna ŭsie varyjanty abstalavańnia SORM, ale dazvalajuć zrazumieć, jak pracuje sistema analizu internet-trafiku.

SORM atrymlivaje kopiju ŭsiaho trafiku

Abstalavańnie SORM znachodzicca ŭnutry sietki apieratara i atrymlivaje poŭnuju kopiju trafiku jaho karystalnikaŭ. Sistema sprabuje pryviazać jaho da kankretnaha abanienta: u mabilnaj sietcy — praz numar telefona i identyfikatar abanienta, u pravadnoj — praz łahin u pravajdara.

Tamu dziejańni praz chatni Wi-Fi SORM źviazvaje z čałaviekam, na jakoha aformlenaja damova na internet.

Dalej sistema analizuje trafik i vyznačaje, što rabiŭ karystalnik: zachodziŭ na sajt, adpraŭlaŭ fajł, karystaŭsia poštaj, miesiendžaram abo inšym servisam.

Sistema raspaznaje roznyja vidy trafiku pa charakternych prykmietach, naźvie sierviera i statystyčnych asablivaściach złučeńnia.

Kali infarmacyja nie była adabranaja dla pieradačy na pult FSB adrazu, heta nie aznačaje, što jana źnikaje. Statystyka złučeńniaŭ i toje źmieściva paviedamleńniaŭ, jakoje sistemie ŭdałosia atrymać, traplajuć u schovišča danych pad nazvaj «Janvaŕ».

Baza danych «Janvaŕ». Fota: istories.media

U zaležnaści ad typu infarmacyi jana moža zachoŭvacca tam ad paŭhoda da troch hadoŭ. Na praciahu hetaha času siłaviki technična mohuć źviartacca da nazapašanaha trafiku. Jak časta i ŭ jakich maštabach jany heta robiać, z vyvučanych dakumientaŭ nieviadoma.

Što moža bačyć FSB

Mahčymaści sistemy majuć istotnaje abmiežavańnie: bolšaja častka sučasnaha internet-trafiku zašyfravanaja. Pavodle vyvučanaj dakumientacyi, raspracoŭščyki SORM nie stavili pierad saboj zadaču ŭzłomvać hetaje šyfravańnie.

Tamu tekst paviedamleńniaŭ, źmiest razmoŭ i pieradadzienyja fajły ŭ sučasnych zašyfravanych servisach zastajucca dla sistemy niedastupnymi.

Ale šyfravańnie nie chavaje ŭsich źviestak. SORM moža źbirać mietadanyja — infarmacyju pra sam fakt i charaktarystyki złučeńnia. Naprykład, sistema moža vyznačyć, kali čałaviek vyjšaŭ u internet, na jakija sajty zachodziŭ, kolki danych pieradaŭ, kali pačaŭsia i skončyŭsia zvanok praź miesiendžar i kolki jon praciahvaŭsia.

Takija danyja ŭžo dazvalajuć daviedacca davoli šmat pra pavodziny čałavieka. A kali supastaŭlać čas pačatku i zakančeńnia zvankoŭ roznych karystalnikaŭ, tearetyčna možna vyśviatlać, chto z kim razmaŭlaŭ. Pry hetym z dakumientaŭ nieviadoma, ci pravodzić FSB taki analiz na praktycy.

FSB moža adbirać z ahulnaha patoku patrebny trafik pavodle IP-adrasa, numara telefona, elektronnaj pošty abo damiena.

Skrynšot z navučalnaha videa pa vykarystańni pultaŭ kiravańnia. U vypadajučym śpisie vidać, pavodle jakich kryteryjaŭ možna adbirać danyja. Fota: istories.media

Technična SORM dazvalaje šukać navat pa kankretnych słovach. Ale, pavodle krynicy «Važnych istorij», na praktycy heta amal nie vykarystoŭvałasia: taki pošuk patrabuje šmat resursaŭ, a niezašyfravanaha trafiku ciapier mała.

Kab atrymlivać ź pierachoplenaha trafiku bolš infarmacyi, raspracoŭščyki SORM vykarystoŭvajuć dekodary — asobnyja prahramnyja moduli dla kankretnych servisaŭ i prahram. Jany nie rasšyfroŭvajuć trafik, ale dazvalajuć raspaznać servis i sabrać bolš padrabiaznyja mietadanyja.

Takija dekodary jość dla mnohich miesiendžaraŭ, srodkaŭ ananimizacyi trafiku, a taksama niekatorych kryptavalut.

Kali dekodara dla niejkaha servisu niama, infarmacyja ŭsio adno źbirajecca. Ale častka danych moža hublacca, a sam trafik paznačajecca jak nieraspaznany.

Voś jak SORM raspaznaje niekatoryja papularnyja servisy

Telegram, WhatsApp, IMO, Zoom, Viber, WeChat i Discord. Dla ich u SORM jość dekodary i sistema moža vyznačyć, što čałaviek karystajecca hetymi servisami, i sabrać mietadanyja zvankoŭ. Ale SORM nie bačyć, z kim čałaviek razmaŭlaje i pra što.

Signal. Asobnaha dekodara dla jaho ŭ vyvučanaj dakumientacyi niama. Bolš za toje, SORM, imavierna, nie zaŭsiody moža nadziejna vyznačyć navat sam fakt vykarystańnia Signal: jaho trafik vyhladaje jak zvyčajnaje zašyfravanaje złučeńnie.

Google. Sistema bačyć, što karystalnik źviartaŭsia da google.com, ale nie bačyć sam pošukavy zapyt i adkaz Google. Niama ŭ dakumientacyi i asobnych dekodaraŭ dla Google Meet i Google Drive. Tamu SORM nie moža pačuć razmovu ŭ Google Meet abo pračytać fajł, zahružany ŭ Google Drive, choć pa charaktary trafiku moža adroźnić videazvanok ad pieradačy fajła.

ICQ, «Mail.ru Ahient» i Jabber. Hetyja staryja niezašyfravanyja servisy dla SORM značna bolš prazrystyja: sistema moža atrymać navat źmiest paviedamleńniaŭ.

OpenVPN i PPTP. SORM moža raspaznavać hetyja VPN-pratakoły.

WireGuard i VLESS. U vyvučanaj dakumientacyi jany nie zhadvajucca. VLESS maskirujecca pad zvyčajny HTTPS-trafik, tamu dla SORM jon, imavierna, vyhladaje jak zvyčajnaje zašyfravanaje veb-złučeńnie. Ci moža sistema raspaznać WireGuard, z dakumientaŭ niezrazumieła.

Prykład zadačy ad FSB. Raspracoŭščykaŭ pytajucca, jak naładzić pult kiravańnia, kab padčas zvanka pa zvyčajnaj mabilnaj suviazi možna było vyznačyć madel telefona, a nie tolki atrymać huk i ahulnuju statystyku. Fota: istories.media

Takim čynam, SORM nie źjaŭlajecca sistemaj, jakaja aŭtamatyčna «čytaje ŭsio». Šyfravańnie sučasnych servisaŭ istotna abmiažoŭvaje jaje mahčymaści. Ale navat biez dostupu da źmiestu pierapiski jana dazvalaje źviazać internet-aktyŭnaść z kankretnym abanientam, ubačyć naviedvańnie sajtaŭ i vykarystańnie šerahu servisaŭ, źbirać mietadanyja i adbirać trafik pavodle zadadzienych FSB kryteryjaŭ.

Pry hetym havorka idzie tolki pra mahčymaści SORM. Adsutnaść dostupu da zašyfravanaj pierapiski praz hetuju sistemu nie aznačaje, što rasijskija siłaviki nie mohuć atrymać jaje inšymi sposabami.

Kamientary da artykuła