Rada Sajuza palakaŭ u Biełarusi ŭpaŭnavažyła Anžaliku Borys na dziejańni dla lehalizacyi arhanizacyi
Jość sihnały, jakija śviedčać pra mahčymaści taho, kab dziejnaść niepryznanaha ŭładami Sajuza palakaŭ Biełarusi (SPB) stała lehalnaj, zajaviła ŭ intervju TVP Wilno kiraŭnica arhanizacyi Anžalika Borys, piša «Biełsat».
Anžalika Borys, vierasień 2026. Fota ahienctva PAP
Ale jana pačnie rabić zachady ŭ hetym kirunku paśla atrymańnia paćviardžeńnia z polskaha boku. «Hałoŭnaja rada Sajuza palakaŭ, jakaja sabrałasia ŭ Biełastoku, upaŭnavažyła mianie rabić dziejańni, źviazanyja ź lehalizacyjaj dziejnaści. Ja maju sihnały, jakija śviedčać pra toje, što jość mahčymaści, kab dziejnaść Sajuza palakaŭ mahła być lehalnaj, jon moh funkcyjanavać u pravavym poli ŭ Biełarusi», — adznačyła Anžalika Borys.
Pavodle jaje, u Biełastoku sabralisia ŭsie dziejačy sajuza, udzielničali staršyni adździaleńniaŭ, dyrektary ich hramadskich polskich škoł, «ludzi, jakija nie mahli pryjechać u Horadniu», a taksama pradstaŭniki ŭładaŭ Polščy i polskija palityki i partniory sajuza.
Dla SPB, dadała Borys, «vielmi važna, kab hetyja sihnały ŭłady Biełarusi pieradali polskamu boku, i polski bok paviedamiŭ pra toje, što sapraŭdy jość takija žadańni i z boku ŭładaŭ Biełarusi». «Tady, viadoma, ja zrablu adpaviednyja dziejańni, źviazanyja ź lehalizacyjaj dziejnaści Sajuza palakaŭ», — dadała jana.
Borys kaža, što sprava — vielmi dalikatnaja i «patrabuje taksama davieru, nadziejnaści i tonkich dypłamatyčnych krokaŭ».
«Sajuz palakaŭ dziejničaje ŭ składanaj palityčnaj situacyi»
Pakul ža, kaža Borys, «situacyja — vielmi składanaja, Sajuz palakaŭ dziejničaje ŭ prastory składanaj palityčnaj situacyi». Pavodle jaje, jaje arhanizacyja faktyčna zastałasia adzinaj «hramadskaj arhanizacyjaj polskaj mienšaści»:
«Siońnia tolki Sajuz utrymlivaje polskija hramadskija škoły, kłapocicca pra miescy pamiaci».
Jana vykazała radaść tym, što ich «kaleha Andžej Pačobut na voli», a taksama tym, što nikoha ź dziejačaŭ Sajuza palakaŭ «u hety momant, u apošnija hady, nie zakranuli žorstkija represii, što my možam vučyć polskaj movie, što dla nas jość pryjarytetam».
Pryčyny ž pieranosu zjezda Sajuza palakaŭ Biełarusi Borys patłumačyła pieradusim pytańniami biaśpieki.
«Havorka išła pieradusim pra biaśpieku ludziej. U nas vialikaja arhanizacyja. U źjeździe ŭdzielničała vielmi šmat ludziej, kala 200. Pavodle biełaruskaha zakanadaŭstva naša dziejnaść nie pryznajecca, i dziejnaść kožnaha našaha dziejača padpadaje pad kryminalny artykuł za dziejnaść niezarehistravanaj arhanizacyi, za što pahražaje ad 3 da 8 hadoŭ. Tamu tut ja musiła ŭličvać pieradusim biaśpieku ludziej i toje, što, viadoma, my nie zacikaŭlenyja ŭ kanfrantacyi», — ckazała jana.
Kiraŭnica niepryznanaha Sajuza palakaŭ Biełarusi kaža, što treba «iści maleńkimi krokami, pilnavać svaje spravy jak mienšaść», i dadaje, što jana «nie mahła dapuścić, kab z kim-niebudź niešta zdaryłasia».
Borys adznačyła, što pryjarytetam SPB jość «polskaja adukacyja i zachavańnie tych navučalnych centraŭ, jakija za apošnija hady ŭdałosia reanimavać. Pieradusim pašyreńnie polskaści. Vyvučeńnie movy — heta pryjarytet».
Pavodle jaje, u hramadskich škołach, jakimi apiekujecca Sajuz, u Hrodnie, Minsku, Baranavičach, Lidzie, Vaŭkavysku pačynajecca navučalny hod, jany padtrymlivajuć 53 centry vyvučeńnia polskaj movy, dzie navučajucca bolš jak 3000 dziaciej. Važnaj spravaj jana nazyvaje «ŭviadzieńnie vykładańnia polskaj movy ŭ polskich škołach u Horadni, Vaŭkavysku», lehalny vychad časopisa arhanizacyi «Magazyn Polski».