Na vybarach u Šviecyi levyja partyi lidzirujuć ź minimalnym adryvam
Šancy na sajuz z ultrapravymi tajuć.
Fota: Atila Altuntas / Anadolu via Getty Images
Kaalicyja levych partyj na čale z byłoj premjer-ministarkaj Mahdalenaj Andersan lidziruje na parłamienckich vybarach u Šviecyi ź minimalnym adryvam. Padličana ŭžo bolšaść biuleteniaŭ, adnak roźnica pamiž levym i pravym łahierami nastolki małaja, što kazać pra kančatkovyja vyniki hałasavańnia pakul zaŭčasna, piša Bi-bi-si.
Paśla apracoŭki danych z 98% učastkaŭ vybarčaja kamisija Šviecyi prahnazuje, što błok levacentrysckich partyj na čale z sacyjał-demakratami atrymaje ŭ novym Ryksdahu 176 miescaŭ z 349, zabiaśpiečyŭšy sabie bolšaść u try mandaty. Kančatkovyja vyniki čakajucca ŭ sieradu.
Ciapierašni pravy premjer-ministr Ulf Krystersan raźličvaŭ sfarmavać uradavuju kaalicyju, u jakuju ŭpieršyniu ŭ historyi krainy byŭ hatovy zaprasić ultrapravych «Šviedskich demakrataŭ» — partyju ź nieafašysckimi karaniami.
Ekzit-poły i pieršyja vyniki hałasavańnia pakazvali, što razryŭ pamiž dvuma łahierami zastajecca minimalnym. U asobnyja momanty pravy aljans Krystersana navat vychodziŭ napierad.
Nichto nie čakaje, što vyniki vybaraŭ źmieniać palityčny kurs Šviecyi ŭ dačynieńni da Ukrainy. Paśla pačatku rasijskaha ŭvarvańnia Stakholm pierahledzieŭ svaju šmathadovuju palityku vajennaha niedałučeńnia i ŭstupiŭ u NATA.
Pamiž partyjami levaha aljansu zachoŭvajucca surjoznyja roznahałośsi ŭ pytańniach ekanamičnaj palityki, tamu patencyjnaja ŭradavaja kaalicyja moža akazacca nietryvałaj.
Na hetuju akaličnaść ukazaŭ i Krystersan, adznačyŭšy, što, choć jon z pavahaj pastavicca da sprobaŭ Andersan sfarmavać kaalicyju, pytańnie pra skład budučaha ŭrada zastajecca adkrytym.
«Navat kali vyniki, jakija my nazirajem siońnia ŭviečary, zachavajucca, ja ŭsio roŭna razhledžu mahčymaści kaalicyi na asnovie niesacyjalistyčnaj bolšaści ŭ parłamiencie, kab znajści pracazdolnuju kanfihuracyju ŭrada. Jaki ŭrad budzie kiravać Šviecyjaj u bližejšyja hady, usio jašče zastajecca adkrytym pytańniem», — padkreśliŭ palityk.
Lidarka apazicyi Mahdalena Andersan z Sacyjał-demakratyčnaj partyi (hetaja palityčnaja siła kiravała Šviecyjaj na praciahu bolšaj častki XX stahodździa) abiacała ŭmacavać sacyjalnuju dziaržavu i dapamahčy siemjam, jakija majuć ciažkaści, spravicca z rastučymi vydatkami, kali čatyry levyja partyi atrymajuć bolšaść hałasoŭ.
Dziejny premjer-ministr ad kansiervataraŭ Ulf Krystersan zajaŭlaŭ, što miery jaho ŭrada pa baraćbie z arhanizavanaj złačynnaściu i imihracyjaj dasiahnuli vynikaŭ.
Apošnija čatyry hady Krystersan kiravaŭ pry padtrymcy ultrapravaj antyimihracyjnaj partyi «Šviedskija demakraty».
Pierad vybarami jon paabiacaŭ upieršyniu ŭklučyć pradstaŭnikoŭ hetaj partyi ŭ skład kabinieta ministraŭ, kali čatyry pravyja partyi pieramohuć na vybarach.
Da niadaŭniaha času viadučyja palityčnyja partyi krainy addavali pieravahu nie mieć sa «Šviedskimi demakratami» ničoha ahulnaha: karani hetaj partyi lažać u nieanacysckim ruchu kanca 1980‑ch hadoŭ, a rost papularnaści supaŭ sa značnym prytokam imihrantaŭ.
U apošnija hady papularnaść «Šviedskich demakrataŭ» pastupova rasła.
Kali ŭ 2010 hodzie jany ŭpieršyniu trapili ŭ parłamient z 5,7% hałasoŭ, to na minułych vybarach pryjšli da finišu druhimi, atrymaŭšy 20,6% (pry hetym za Umieranuju kaalicyjnuju partyju prahałasavali krychu bolš za 19% vybarščykaŭ).
Z taho času jany akazvajuć padtrymku ciapierašniaj pravacentrysckaj kaalicyi, pad kiraŭnictvam jakoj była rezka ŭzmocniena mihracyjnaja palityka, u tym liku admieniena prava na pastajannaje pražyvańnie dla biežancaŭ i pavialičana kolkaść departacyj.
Adnak deputaty ad hetaj partyi nikoli nie zajmali ministerskich pasad.
Padčas hetaj pieradvybarčaj kampanii «Šviedskija demakraty» apynulisia ŭ centry skandałaŭ, u tym liku z-za abvinavačańniaŭ u tym, što adzin z partyjnych funkcyjanieraŭ raspaŭsiudžvaŭ prarasijskija naratyvy ŭ sacyjalnych sietkach.
Vyniki padliku hałasoŭ, da ździŭleńnia naziralnikaŭ, pakazvajuć, što «Šviedskija demakraty» nabrali mienš, čym na minułych vybarach: ciapier u ich 17,6% hałasoŭ suprać 20,6% u 2022 hodzie.