Za ścianoj hrabnicy Tutanchamona moža chavacca jašče adna hrabnica. Mahčyma, Niefiercici

Bolš za sto hadoŭ paśla adkryćcia hrabnicy Tutanchamona archieołahi ŭsio jašče nie viedajuć, što chavajecca za niekatorymi jaje ścienami. Novyja daśledavańni pakazali, što tam mohuć znachodzicca kalidor i jak minimum dźvie kamiery. Adna z hipotez źviazvaje ich ź Niefiercici, miesca pachavańnia jakoj dahetul nie znojdziena.

Rośpisy na ścienach pachavalnaj kamiery ŭ hrabnicy Tutanchamona ŭ Dalinie Caroŭ. Fota: Wikimedia Commons

Adkryćcio hrabnicy Tutanchamona ŭ Dalinie Caroŭ u 1922 hodzie stała adnoj z najbujniejšych archieałahičnych siensacyj XX stahodździa. Unutry znajšli mumiju maładoha faraona, znakamituju załatuju masku i tysiačy pachavalnych pradmietaŭ.

Adnak sama hrabnica, viadomaja pad paznačeńniem KV62, daŭno vyklikaje ŭ daśledčykaŭ pytańni. Dla carskaha pachavańnia jana niezvyčajna małaja. Akramia taho, jość prykmiety, što niekatoryja kartušy ź imiem Tutanchamona pieršapačatkova mahli ŭtrymlivać inšaje imia.

U 2015 hodzie archieołah Nikałas Ryŭz vykazaŭ hipotezu, što hrabnicu pieršapačatkova budavali nie dla Tutanchamona. Na jaho dumku, jana mahła pryznačacca dla carycy Niefiercici, jakaja była jaho cieščaj. Kali małady faraon niečakana pamior, častku kompleksu mahli pierarabić dla jaho pachavańnia.

Hetaja viersija asabliva cikavaja tamu, što miesca pachavańnia Niefiercici dahetul nieviadoma. Ryŭz i niekatoryja jaho kalehi dapuskajuć, što jaje hrabnica moža znachodzicca za ścienami ŭžo viadomych pamiaškańniaŭ KV62.

Jašče ŭ 2016 hodzie skanavańnie ścien i daśledavańni z dapamohaj hiearadara dali mahčymyja prykmiety zamuravanych prachodaŭ i dadatkovych kamier. Adnak vyniki akazalisia nieadnaznačnymi i vyklikali sprečki.

Što pakazała novaje daśledavańnie

Jak piša niamiecki navukova-papularny partał Wissenschaft.de, u 2023‑2024 hadach kamanda pad kiraŭnictvam Ryŭza i byłoha ministra pa spravach staražytnaściaŭ Jehipta Mamducha Eldamaty praviała novyja daśledavańni hrabnicy.

Daśledčyki pravodziać mikrahravitacyjnyja vymiareńni ŭ rajonie hrabnicy Tutanchamona. Dla pracy jany vykarystoŭvajuć hravimietr i GPS. Častku vymiareńniaŭ davodziłasia pravodzić nočču i ŭ składanych umovach miascovaści. Fota: Abbas Mohamed Abbas / materyjały navukovaha artykuła

Navukoŭcy znoŭ vykarystali hiearadar, ale hetym razam dapoŭnili jaho mikrahravitacyjnymi vymiareńniami. Hety mietad dazvalaje zaŭvažać nievialikija adroźnieńni ŭ ščylnaści parod i takim čynam šukać mahčymyja pustoty pad ziamloj. Daśledčyki taksama nanova praanalizavali vyniki papiarednich abśledavańniaŭ.

Novyja danyja pakazali mahčymy kalidor šyrynioj kala dvuch mietraŭ za adnoj z zadnich ścien hrabnicy. Na dumku daśledčykaŭ, jon u značnaj stupieni zapoŭnieny abłomkami. Mienavita tamu raniejšyja sproby znajści tam pustoty mahli nie dać adnaznačnaha vyniku.

Dadatkovyja śviedčańni dali mikrahravitacyjnyja vymiareńni. Daśledčyki vyjavili ŭ hruncie ŭčastki panižanaj ščylnaści z abrysami, jakija nahadvajuć pramyja vuhły.

Rekanstrukcyja hrabnicy Tutanchamona i mahčymych nieviadomych pamiaškańniaŭ za jaje ścienami. Žoŭtym pakazanyja dźvie mierkavanyja kamiery i praciah kalidora na poŭnač, isnavańnie jakich aŭtary ličać archieałahična abhruntavanym. Fijaletavym paznačana jašče adna mahčymaja prastora, isnavańnie jakoj pakul zastajecca hipotezaj. Ilustracyja: Peter Gremse / ConceptZone / materyjały navukovaha artykuła

Ich raźmiaščeńnie i pamiery supadajuć z anamalijami, jakija raniej vyjavili inšym mietadam. Na dumku Ryŭza i jaho kaleh, sukupnaść hetych danych moža śviedčyć pra isnavańnie jak minimum dźviuch dadatkovych kamier za zadniaj častkaj hrabnicy Tutanchamona.

Heta taksama padtrymlivaje hipotezu, što KV62 pieršapačatkova była bolšaj i isnavała jašče da pachavańnia Tutanchamona.

Ale daśledčyki padkreślivajuć, što kančatkovaha dokazu pakul niama. Hiearadar nie moža praniknuć dastatkova daloka za ścieny, a na mikrahravitacyjnyja vymiareńni častkova ŭpłyvajuć susiednija hrabnicy.

Navat kali schavanyja pamiaškańni isnujuć, heta jašče nie aznačaje, što ŭ ich znachodzicca mahiła Niefiercici. Inšyja jehiptołahi ličać novyja vyniki cikavymi, ale pieraścierahajuć ad zaŭčasnych vysnoŭ. Naprykład, za ścianoj mohuć znachodzicca zvyčajnyja składskija pamiaškańni.

Vyśvietlić heta archieołahi chočuć z dapamohaj nievialikich robataŭ. Jany prapanujuć praśvidravać u zadniaj ścianie hrabnicy adtuliny dyjamietram u niekalki santymietraŭ i praź ich zapuścić kamiery i datčyki.

Dla hetaha nieabchodny dazvoł jehipieckich orhanaŭ achovy staražytnaściaŭ. Daśledčyki ŭžo padali adpaviednuju zajaŭku. Kali dazvoł atrymajuć, vyvučeńnie schavanaj prastory moža pačacca ŭ listapadzie 2026 hoda.

Tady i moža vyśvietlicca, ci sapraŭdy za viadomaj užo bolš za sto hadoŭ hrabnicaj Tutanchamona znachodzicca jašče adna častka pachavalnaha kompleksu i kamu jana naležała.

Kamientary da artykuła