Rasijskija śpiecsłužby rychtavali zabojstvy Kasparava, Panamarova i inšych apazicyjanieraŭ — El Mundo
Rasijskija śpiecsłužby płanavali zabić byłoha čempijona śvietu pa šachmatach i apazicyjnaha palityka Hary Kasparava, a taksama byłoha deputata Dziarždumy Illu Panamarova. Pra heta piša ispanskaja hazieta El Mundo sa spasyłkaj na krynicy ŭ atačeńni abodvuch apazicyjanieraŭ. Amierykanskaja prakuratura paćviardžaje isnavańnie zmovy, ale imionaŭ mierkavanych achviar aficyjna nie nazyvaje.
Uładzimir Pucin. Fota: Sergei Karpukhin, Sputnik, Kremlin Pool Photo via AP
Pavodle El Mundo, letam 2026 hoda ŭłady ZŠA papiaredzili Kasparava, što jon staŭ cellu padrychtavanaha Kramlom zamachu. Paśla hetaha jamu ŭpieršyniu z času pierajezdu ŭ Ńju-Jork u 2013 hodzie dali śpiecyjalnuju achovu.
Za svaju biaśpieku Kasparaŭ niepakoicca ŭžo bolš za 20 hadoŭ. Paśla taho jak u 2005 hodzie jon pakinuŭ prafiesijnyja šachmaty i zaniaŭsia palitykaj, jaho ŭ Rasii supravadžali vosiem achoŭnikaŭ. Jany nie tolki chadzili ź im na mierapryjemstvy, ale i pryvozili vadu i ježu, kab Kasparaŭ nie ŭžyvaŭ praduktaŭ, jakija mahli zastacca biez nahladu.
U 2013 hodzie praz pahrozy Kasparaŭ vyjechaŭ z Rasii. Paśla pačatku poŭnamaštabnaha ŭvarvańnia va Ukrainu rasijskija ŭłady abviaścili jaho «zamiežnym ahientam», uklučyli ŭ śpis «terarystaŭ i ekstremistaŭ», a ŭ mai 2026 hoda abviaścili ŭ mižnarodny vyšuk.
Druhoj mierkavanaj cellu byŭ Illa Panamaroŭ — adziny deputat Dziarždumy, jaki ŭ 2014 hodzie prahałasavaŭ suprać anieksii Kryma. Ciapier jon žyvie pamiž Kijevam i Vašynhtonam, padtrymlivaje ŭzbrojenaje supraciŭleńnie rasijskim uładam i, pavodle jaho ŭłasnych słoŭ, užo pieražyŭ piać zamachaŭ.
Jak śćviardžaje El Mundo, zavierbavany Rasijaj čałaviek sfatahrafavaŭ i źniaŭ na videa dva źviazanyja z Panamarovym miescy ŭ Vašynhtonie. Za zabojstva jamu prapanoŭvali 40 tysiač dołaraŭ. Adnak vykanaŭca pahadziŭsia tolki na sačeńnie i admoviŭsia ŭdzielničać u zabojstvie.
Udzielniki zmovy karystalisia šyfram: papiaredniaje sačeńnie nazyvali «vymiareńniem ziamli», a zabojstva — «budaŭnictvam». Čałavieku zahadali zdymać dom achviary z roznych rakursaŭ.
Akramia dvuch paćvierdžanych celaŭ u ZŠA, pavodle krynic, mahła być jašče adna achviara: Uładzimir Kara-Murza, jaki byŭ vyzvaleny ŭ 2024 hodzie ŭ ramkach maštabnaha abmienu z ahientami rasijskaj raźviedki. Kara-Murza ŭžo dvojčy byŭ atručany.
Ministerstva justycyi ZŠA abvinavaciła ŭ arhanizacyi zmovy piaciarych čałaviek, jakich ličyć udzielnikami sietki rasijskich śpiecsłužbaŭ. Siarod ich — były rasijski raźviedčyk Juryj Chramiejeŭ, jaho syn, supracoŭnik FSB Kirył Chramiejeŭ, a taksama dvoje hramadzian Kuby i hramadzianin Vieniesueły. Usie jany žyvuć u Rasii i pakul nie zatrymanyja.
Pavodle amierykanskaj prakuratury, hetaja sietka zajmałasia pošukam vykanaŭcaŭ dla sačeńnia za apazicyjanierami, ich zabojstvaŭ i dyviersij u krainach, jakija padtrymlivajuć Ukrainu.
Śledstva taksama vyjaviła płan zabojstva jašče adnaho rasijskaha apazicyjaniera ŭ Litvie. Za jaho likvidacyju prapanoŭvali 25 tysiač dołaraŭ. Razhladalisia napad z nažom abo padpał z vykarystańniem bienzinu. Imia hetaha čałavieka ŭ amierykanskich dakumientach nie raskryvajecca.
Pavodle vydańnia, heta moh być Ivan Ciutryn, jaki znachodzicca ŭ vyhnańni ŭ Litvie i razam z Hary Kasparavym źjaŭlajecca suzasnavalnikam «Forumu svabodnaj Rasii» ŭ Vilni. Častku 2024 hoda jon znachodziŭsia pad achovaj, što supała ź pieryjadam, kali, pavodle źviestak prakuratury ZŠA, pačała dziejničać rasśledavanaja sietka. U apošnija miesiacy palicyja znoŭ papiaredziła jaho, što vyjaviła, što jon źjaŭlajecca mišeńniu.
U śpisie patencyjnych mišeniaŭ taksama znachodzicca Rusłan Habasaŭ, baškirski aktyvist, jaki znachodzicca ŭ vyhnańni ŭ Vilniusie i vystupaje za niezaležnaść Baškartastana. U 2025 hodzie ŭ jaho mašynie była znojdziena pryłada sačeńnia, i litoŭskija pravaachoŭniki paśla vykryli zmovu z metaj jaho zabojstva.