Biełarus atrymaŭ u Polščy mižnarodnuju abaronu, ale jeździć na radzimu
Kirył atrymaŭ u Polščy dadatkovuju abaronu paśla pratestaŭ 2020 hoda. Praź niekalki hadoŭ jon pačaŭ jeździć u Biełaruś — praz trecija krainy.
Kirył raskazaŭ Most, navošta viartajecca dadomu, ci nie baicca i ci nie adčuvaje zhryzotaŭ sumleńnia.
U žniŭni 2020 hoda Kirył udzielničaŭ u mirnych akcyjach pratestu ŭ Biełarusi. Paśla adnoj ź ich jaho zatrymali. Sud pryznačyŭ jamu 14 sutak administracyjnaha aryštu, jakija, pavodle słoŭ mužčyny, jon pravioŭ na Akreścina.
Vosieńniu 2020 hoda Kirył pryjechaŭ u Polšču. Praź niekalki miesiacaŭ atrymaŭ dadatkovuju abaronu — adnu z formaŭ mižnarodnaj abarony. Jaje pradastaŭlajuć zamiežniku, jaki nie adpaviadaje ŭmovam atrymańnia statusu biežanca, ale ŭ vypadku viartańnia ŭ krainu pachodžańnia moža sutyknucca z realnaj ryzykaj surjoznaj škody — naprykład, katavańniaŭ, biesčałaviečnaha abo źniavažlivaha abychodžańnia ci pakarańnia.
Niekalki hadoŭ Kirył u Biełaruś nie jeździŭ.
Znajomyja źjeździli — usio było narmalna
Dumka pra viartańnie źjaviłasia ŭ Kiryła, kali jon daviedaŭsia, što niekatoryja jaho znajomyja, u jakich taksama jość mižnarodnaja abarona, jeździli ŭ Biełaruś i ščaśliva viarnulisia.
— Jany paśpiachova źjeździli. Ja staŭ cikavicca hetaj temaj, tamu što chacieŭ naviedać svajakoŭ, — raskazvaje Kirył.
Pierad pieršaj pajezdkaj jon vyśvietliŭ, što jaho niama ŭ biełaruskim i rasijskim vyšuku. Zatym staŭ raspytvać znajomych pra mahčymyja maršruty.
Niepasredna z Polščy ŭ Biełaruś Kirył jechać nie chacieŭ. U pieršy raz jon adpraviŭsia z Polščy na aŭtobusie ŭ Čechiju. Adtul dabraŭsia samalotam da Tbilisi, zatym palacieŭ u maskoŭski aeraport Unukava.
Z Maskvy naziemnym transpartam pryjechaŭ u Biełaruś, a zatym — u rodny horad u Biełarusi. Taki maršrut zaniaŭ u jaho kala sutak.
Kirył pryznajecca, što pierad pieršaj pajezdkaj niervavaŭsia. Asabliva pieražyvaŭ padčas pravierak dakumientaŭ pry pasadcy ŭ samalot. Bankaŭskaj kartkaj u Biełarusi jon starajecca nie karystacca.
Z saboj biare najaŭnyja jeŭra, užo ŭ Biełarusi mianiaje ich i raźličvajecca najaŭnymi. Telefon Kirył biare svoj, ale pierad pajezdkaj, pavodle jaho vyrazu, čyścić jaho. Što mienavita vydalaje z pryłady, jon nie ŭdakładniaje.
Niahledziačy na aściarohi, pieršaja pajezdka prajšła biez zdareńniaŭ. Anałahičnym maršrutam Kirył viarnuŭsia ŭ Varšavu.
Paźniej jon źjeździŭ u Biełaruś jašče raz — na hety raz praz Turcyju. Hetaja pajezdka taksama prajšła biez prablem. Znajomyja raskazvali jamu i pra maršrut praz Kazachstan, ale sam Kirył jaho pakul nie sprabavaŭ.
«A za što mianie pavinny pazbavić?»
Mahčymaści pazbavicca mižnarodnaj abarony z-za pajezdak u Biełaruś Kirył nie razumieje.
— A za što mianie pavinny pazbavić? Kali jość takaja mahčymaść i heta nichto nie kantraluje, čamu hetaha pavinny pazbaŭlać? — kaža jon.
Pry hetym niepasredna praz polska-biełaruskuju miažu Kirył nie jeździć. Jon tłumačyć, što ŭsio jašče aścierahajecca novaha pieraśledu ŭ Biełarusi i tamu nie choča ryzykavać.
Kali pra pajezdki daviedajucca
Mihracyjnaja jurystka Iryna Varačkova kaža, što pajezdki mohuć stać padstavaj dla pačatku pracedury pazbaŭleńnia mižnarodnaj abarony.
— Kali ciapier daviedajucca, to mohuć raspačać spravu ab pazbaŭleńni mižnarodnaj achovy, — kaža jana.
Heta nie aznačaje, što paśla vyjaŭleńnia pajezdki čałaviek aŭtamatyčna pazbavicca dadatkovaj abarony. Polskaje zakanadaŭstva praduhledžvaje jaje pazbaŭleńnie, u pryvatnaści, kali abstaviny, z-za jakich abarona była pradastaŭlena, spynilisia abo źmianilisia nastolki, što jana bolš nie patrabujecca. Pryčym źmieny pavinny być istotnymi i praciahłymi.
— To-bok u vypadku Kiryła polskim uładam daviałosia b aceńvać abstaviny jaho spravy i vyrašać, ci zachoŭvajucca padstavy dla pradastaŭlenaj jamu abarony, — dadaje jana.
Pra pajezdki mohuć spytać i praz hady
Jurystka kaža, što jość i jašče adzin momant, jaki Kirył, padobna, nie ŭličvaje.
Čałaviek, jaki bieśpierapynna znachodzicca ŭ Polščy ŭ suviazi z pradastaŭleńniem dadatkovaj abarony nie mienš za piać hadoŭ, pry vykanańni astatnich umoŭ moža pretendavać na pastajanny dazvoł na žycharstva — pobyt stały.
U aficyjnaj zajavie na pobyt stały jość asobny raździeł «Zamiežnyja pajezdki i znachodžańnie za miežami terytoryi Respubliki Polšča za apošnija piać hadoŭ». Treba ŭkazać krainu i pieryjad znachodžańnia.
— Tam padaješ usie pajezdki za piać hadoŭ i padpisvaješ, što papiaredžany ab kryminalnaj adkaznaści, — kaža Iryna Varačkova.
Pavodle jaje słoŭ, ślady pajezdak mohuć zastavacca i ŭ inšych miescach — naprykład, u telefonie abo bankaŭskich apieracyjach.
«Kožny pavinien dumać sam pra siabie»
Kali razmova z Kiryłam zachodzić pra toje, ci nie adčuvaje jon zhryzotaŭ sumleńnia z-za taho, što takija historyi, jak u jaho, mohuć uzmacniać niedavier polskaj sistemy da kiejsaŭ inšych biełarusaŭ, jon spačatku nie razumieje pytańnia.
— Kožny pavinien dumać sam pra siabie, — kaža jon zatym.
Raspaviadańnie pra toje, što dla niekatorych biełarusaŭ viartańnie dadomu sapraŭdy źviazana z ryzykaj zatrymańnia i kryminalnaha pieraśledu, a historyi atrymalnikaŭ abarony, jakija dobraachvotna jeździać u Biełaruś, patencyjna mohuć vyklikać dadatkovyja pytańni pry razhladzie inšych zajaŭ, prymušajuć chłopca zadumacca.
— Nu tak, — adkazvaje Kirył.
U 2027 hodzie pajedzie pa pašpart
Ale spyniacca Kirył nie źbirajecca. U pačatku 2027 hoda jon płanuje čarhovuju pajezdku ŭ Biełaruś: u jaho zakančvajecca termin dziejańnia biełaruskaha pašparta, i mužčyna choča atrymać novy.
Kirył viedaje pra toje, što čałaviek z dadatkovaj abaronaj u Polščy moža atrymać polski prajazny dakumient zamiežnika. Ale takaja mahčymaść jaho nie zadavalniaje.
— Prajazny dakumient dziejničaje hod. Pavodle słoŭ znajomych, jaho ciapier davodzicca doŭha čakać. U Biełarusi ž pry paskoranym afarmleńni ja raźličvaju prykładna za dva tydni atrymać pašpart, jaki budzie dziejničać dziesiać hadoŭ, — tłumačyć chłopiec.