«Zdaryłasia toje, čaho bajalisia». Padrabiaznaści padzieńnia roŭpdžampiera z vyški pad Minskam
Siamion da hetaj pary znachodzicca ŭ reanimacyi ŭ miedykamientoznym śnie z aciokam hałaŭnoha mozhu.
Ilustracyjnaje fota
U subotu, 10 kastryčnika, na terytoryi pramzony ŭ Sosnach adbyŭsia niaščasny vypadak: padčas testavaha skačka z vyšyni raźbiŭsia roŭpdžampier. Ciapier 40‑hadovy mužčyna znachodzicca ŭ reanimacyi ŭ stanie miedykamientoznaj komy. Pra chranałohiju padziej i apoviedy vidavočcaŭ piša Onliner.by.
Aficyjnaja infarmacyja pra zdareńnie z 40‑hadovym roŭpdžampieram u Sosnach źjaviłasia praz try dni. Pavodle źviestak Śledčaha kamiteta, incydent adbyŭsia, kali 36‑hadovy indyvidualny pradprymalnik, jaki akazvaje pasłuhi ekstremalnych skačkoŭ, rychtavaŭ placoŭku da pryjomu klijentaŭ.
«Jamu dapamahaŭ 40‑hadovy znajomy, jaki vyrašyŭ samastojna zamacavać strachovačnaje abstalavańnie i ździejśnić testavy skačok», — havaryłasia ŭ paviedamleńni viedamstva.
Placoŭka raźmieščanaja ŭ pramzonie pasiołka Sosny, prykładna za 9 kiłamietraŭ ad MKAD. Ad byłoj kacielni tut zastałasia truba vyšynioj 104 mietry, jakuju zdavali ŭ arendu.
Na sajcie kampanii N, jakaja pravodziła skački ŭ dzień zdareńnia, hety abjekt nazyvajuć «samym vysokim dla roŭpdžampinhu na terytoryi Biełarusi». Skakać možna z troch uzroŭniaŭ: 40, 70 i 100 mietraŭ. Najbolš papularnym, miarkujučy z apisańnia, byŭ uzrovień na vyšyni 70 mietraŭ. Radziej vybirali placoŭki 40 i 100 mietraŭ. Z apošniaj skakali niačasta z-za ŭmoŭ nadvorja: treba było dačakacca naležnaha kirunku vietru, da taho ž sistema padviešvańnia mieła svaje asablivaści.
Havoračy pra biaśpieku, arhanizatary paviedamlali, što pravodziać skački z 2009 hoda i «za ŭvieś čas nie było nivodnaha nadzvyčajnaha zdareńnia, akramia złamanych doŭhich paznohciaŭ pry ŭzdymie pa leśvicy».
Taksama na sajcie zhadvajucca siertyfikavany ryštunak i dublavanaja sistema strachoŭki: dźvie viaroŭki, dva karabiny i jak minimum dva punkty macavańnia. Pavodle śćviardžeńnia arhanizataraŭ, kožny elemient vytrymlivaje nahruzku nie mienš za 2,2 tony.
Tak vyhladała truba ŭ 2017 hodzie
Uzrostavyja abmiežavańni, zhodna z apisańniem, zaležać ad vyšyni. Skakać z 70 i 100 mietraŭ dazvalajecca z 16 hadoŭ — pry najaŭnaści dośviedu i zhody baćkoŭ. Jaje paćviardžali telefonnym zvankom padčas mierapryjemstva. Ź mienšaj vyšyni možna skakać i raniej, ale pry ŭmovie, što rost udzielnika składaje nie mienš za 130 santymietraŭ i pobač znachodziacca baćki.
U śpisie miedycynskich supraćpakazańniaŭ značacca 14 punktaŭ, u tym liku zachvorvańni serca, pazvanočnika i dychalnaj sistemy, naprykład branchijalnaja astma, a taksama psichijatryčnyja zachvorvańni ŭ stadyi abvastreńnia.
«Skakać moža kožny. Śpiecyjalnymi navykami dla skačka vałodać nie treba, za vas usio zrobiać vopytnyja instruktary», — havorycca na sajcie ŭ raździele «Pytańni».
«Pačuła ŭdar — taki, viedajecie, z recham, nibyta ź dziaviataha paviercha skinuli miech bulby»
U dzień trahiedyi, pavodle słoŭ vidavočcaŭ, rychtavali skački z vyšyni 40 mietraŭ. Kala 14:00 na placoŭku pačali pryjazdžać pieršyja klijenty. Siarod ich była Valeryja (imia źmienienaje).
Dziaŭčyna pryjechała ź siabrami i ŭpieršyniu źbirałasia skoknuć z takoj vyšyni.
Pavodle jaje słoŭ, ź dźviuch arhanizacyj jana vybrała N tolki tamu, što tam zastavalisia svabodnyja miescy na patrebnuju datu.
— Kala truby sabrałasia čałaviek dvaccać. Tym, chto źbiraŭsia skakać, kala namiotu razdavali ryštunak. Instruktar, jaki pavinien byŭ zrabić probny skačok, stajaŭ naviersie. U niejki momant ja adyšła da mašyny pa hrošy. U mianie było tolki 70 rubloŭ na skačok, ale potym zachaciełasia zamović dadatkovuju pasłuhu — zdymku, pra jakuju spačatku ja nie padumała.
— I voś, kali ja ŭžo viartałasia, pačuła ŭdar — taki, viedajecie, z recham, nibyta ź dziaviataha paviercha skinuli miech bulby. Ja ŭžo padyšła dastatkova blizka i ŭbačyła, jak chłopiec [toj, što rabiŭ probny skačok] upaŭ amal da noh ludziej, jakija stajali ŭ čarzie. Humavy šnur tut ža padniaŭ jaho nazad na ŭzrovień našych vačej. Jon visieŭ biez prytomnaści i nie varušyŭsia.
Pavodle słoŭ Valeryi, zatym z vyški spuścilisia inšyja mužčyny — mierkavana, arhanizatary — i apuścili paciarpiełaha na ziamlu. Nieŭzabavie jon pryjšoŭ u prytomnaść.
— Jamu adrazu vyklikali chutkuju dapamohu i pasprabavali nakłaści šynu na nahu. Zdajecca, pry padzieńni jon spačatku dakranuŭsia da ziamli nahami, a potym užo ŭpaŭ. Paźniej my znajšli jaho staronku ŭ Instagram. Jašče padumali, što jon vyhladaje značna maładziejšym za svaje 40 hadoŭ. Tak my daviedalisia, što jaho zavuć Siamion i što jon užo dva hady pracuje ŭ hetaj kamandzie.
— Što adbyvałasia dalej?
— Pačałasia mituśnia. Adzin ź instruktaraŭ straciŭ prytomnaść, niekatoryja klijenty adrazu pačali raźjazdžacca. Najbolš sabranaj była dziaŭčyna-arhanizatarka: jana kaardynavała ludziej i ciarpliva tłumačyła tym, chto pryjechaŭ paźniej i nie viedaŭ pra zdareńnie, čamu skački admianiajucca. Niekatoryja aburalisia — heta było jašče da pryjezdu chutkaj dapamohi.
Pavodle słoŭ surazmoŭcy, šlemy vydavali ŭsim klijentam, ale instruktary, u tym liku Siamion, byli bieź ich.
— Pamiataju, skazała siabroŭcy: «Treba ž być nastolki ŭpeŭnienym u sabie, kab skakać biez šlema». I tolki my heta abmierkavali, jak jon upaŭ…
— Ci ahučvali jakija-niebudź viersii, čamu heta adbyłosia?
— Razumiejecie, usie byli zaniatyja ryštunkam na ziamli. My tolki zaŭvažyli, što instruktar [Siamion] staić naviersie i tam rychtujecca da skačka. Jak vyśvietliłasia paźniej, jaho skačok nichto nie źniaŭ. Siabroŭka taksama źbirałasia zdymać, ale ja adyšła — i, napeŭna, dobra, što jana nie paśpieła. Što mienavita adbyłosia padčas skačka, niezrazumieła: jon upaŭ, udaryŭsia ab ziamlu, a viaroŭka adciahnuła jaho nazad uhoru. Heta značyć, sistema spracavała, ale, vidać, nie da kanca. Znajomyja, jakija na hetych adrenalinavych štukach sabaku źjeli, paśla skazali nam bolš nikoli nie ŭviazvacca ŭ takija avantury [skački na viaroŭkach].
— Čamu vy ŭsio ž taki vyrašyli skočyć?
— U Ispanii, u parku atrakcyjonaŭ, ja ŭžo sprabavała padobny atrakcyjon sa svabodnym padzieńniem, u tym liku vodnyja horki. Pa adčuvańniach, serca idzie ŭ piatki, i jašče chvilin piatnaccać nie razumieješ, dzie znachodzišsia. Prosta było cikava pasprabavać niešta novaje…
«Siabar pavinien byŭ uziać ryštunak paśla instruktara»
Momant padzieńnia Siamiona bačyła i Anastasija. Jana pryjechała na placoŭku ź siabram, jakomu chacieła padaryć skačok z vyšyni 40 mietraŭ.
— Moj siabar pavinien byŭ nadzieć ryštunak paśla instruktara [Siamiona], jaki skakaŭ pieršym. Spačatku skakaŭ jon, potym para, a zatym moj siabar. Nam kažuć: «Hladzicie, ciapier jon budzie lacieć». My hladzim, a jon nie adskokvaje, a prosta padaje ŭniz…
— Što vy majecie na ŭvazie, kali havorycie pra adskok?
— My raniej hladzieli zapisy padobnych skačkoŭ i bačyli, što čałaviek nie dakranajecca da ziamli, a nibyta zavisaje i pružynić u pavietry. A jon adrazu palacieŭ uniz. Potym pačuŭsia ŭdar, i na viaroŭkach jaho adkinuła nazad uhoru. Ja vielmi spałochałasia i zapłakała: mužčyna, jaki ŭpaŭ, nie varušyŭsia, i mnie padałosia, što jon pamior. My adrazu źjechali…
«Na fonie traŭmatyčnaha šoku raźviŭsia aciok hałaŭnoha mozhu»
Ciapier Siamion znachodzicca ŭ reanimacyi Balnicy chutkaj miedycynskaj dapamohi. Daktary ŭviali jaho ŭ stan miedykamientoznaha snu. U mužčyny niama baćkoŭ, a ź blizkich svajakoŭ zastaŭsia tolki dziadźka. Žurnalisty źviazalisia ź im, i svajak krychu raspavioŭ pra plamieńnika i jaho stan, adnak na nastupny dzień pieratelefanavaŭ i admoviŭsia ad svaich kamientaroŭ.
U subotu, 17 kastryčnika, situacyju aficyjna prakamientavaŭ aniestezijołah-reanimatołah, zahadčyk adździaleńnia reanimacyi i intensiŭnaj terapii BCHMD Ivan Bartaševič.
Pavodle słoŭ miedyka, 40‑hadovy pacyjent pastupiŭ u kliniku paśla padzieńnia z 40‑mietrovaj vyšyni, što supastaŭna z uzroŭniem dziasiataha paviercha žyłoha doma. Jaho stan aceńvajecca jak vielmi ciažki.
«Pacyjent upaŭ, budučy pryviazanym da strachavalnaha trosa. Tros abarvaŭsia, ale pry hetym dapamoh źmiakčyć padzieńnie. Pacyjent pastupiŭ u prytomnaści, ale na fonie traŭmatyčnaha šoku i ciažkich paškodžańniaŭ u jaho raźviŭsia aciok hałaŭnoha mozhu. Našy śpiecyjalisty dyjahnastavali ŭ jaho najciažejšuju traŭmu śpinnoha mozhu, składanyja pierałomy hrudnoha i pajaśničnaha adździełaŭ pazvanočnika», — raspavioŭ Ivan Bartaševič telekanału ANT.
«Pryčynu viedaje toj, chto viazaŭ hetuju sistemu»
Farmalna roŭpdžampinh u Biełarusi nie zabaronieny, ale znachodzicca ŭ šeraj zonie: dla jaho niama asobnych narmatyŭnych aktaŭ, licenzij abo zaćvierdžanych standartaŭ biaśpieki.
Na ŭmovach ananimnaści žurnalisty pahavaryli z uładalnikam anałahičnaha ekstremalnaha prajekta i raspytali jaho pra toje, jak uładkavany hety biznes znutry i što mahło pryvieści da padzieńnia z vyšyni.
— Što mienavita adbyłosia ŭ tych chłopcaŭ, ja nie viedaju, choć my i pracujem u adnoj śfiery, — razvažaje surazmoŭca. — Toje, što jany zajmalisia hetym daŭno i viedali bazavyja praviły biaśpieki, — vidavočna. Vierahodna, spracavaŭ čałaviečy faktar. Ryštunak usie nabyvajuć u adnych i tych ža śpiecyjalizavanych kramach. Rehłamientaŭ, jak pravilna ŭsio heta rabić, nie isnuje. Heta taki anderhraŭndny kirunak, jaki nie pryznany ŭ našaj dziaržavie i nijak nie kantralujecca i nie rehłamientujecca. Pa sutnaści, kožny maskuje takuju dziejnaść jak umieje: chtości nazyvaje heta elemientami viarovačnaha haradka, chtości — alpinizmam. Ale ryzyka atrymać traŭmu tut, jak i ŭ inšych vidach sportu, jość. I trahiedyi taksama zdarajucca.
— Jość mierkavańnie, što dla testavaha skačka treba vykarystoŭvać hruz, a nie žyvoha čałavieka. Heta tak?
— Na hetaj placoŭcy skački adbyvajucca pastajanna. Viaroŭki ŭžo admieranyja pad patrebnuju vyšyniu, kropki macavańnia pravieranyja, vykarystoŭvajecca, chutčej za ŭsio, adzin i toj ža kamplekt. Niama praktyčnaj nieabchodnaści kožny raz znoŭ skidvać hruz: bazavuju sistemu ŭžo pratestavali i prosta źbirajuć pavodle adpracavanaj schiemy. Na karusielach u parku ž taksama nie katajuć miaški ź piaskom pierad kožnym zapuskam: atrakcyjon prajšoŭ pravierku ŭ pačatku siezona, atrymaŭ dazvoł i pracuje.
Sa słoŭ ekśpierta, hruz abaviazkova skidvajuć pry inšych abstavinach: kali abjekt novy, vyšynia niazvykłaja abo instruktary zmantavali ekśpierymientalnuju sistemu strachoŭki. Voś tady spačatku skidvajuć hruz, hladziać, jak sistema pavodzić siabie pad nahruzkaj, a ŭžo potym skačuć sami. Kali ž punkt stary, ty prosta źbiraješ sistemu nanova, jak kanstruktar LEGO, i tvaja zadača — pierakanacca, što ŭsie vuzły zaviazanyja pravilna.
— I pieršym zaŭsiody skača instruktar?
— Tak. Pravieryć na sabie ŭłasnuju zborku — heta łahična.
— U vas jość zdahadki, što mahło adbycca?
— Ja tak razumieju: instruktar sabraŭ sistemu i zrabiŭ testavy skačok, kab pakazać, što ŭsio pravilna adrehulavana. Ale čamu jon braznuŭsia ab ziamlu — viersij mnostva. I skazać, u čym pamyłka, składana, bo my nie bačyli hetaha skačka. Što tut skazać… Kaniec siezona, ludzi tam skačuć užo dva hady, robiać skački pa niekalki razoŭ na tydzień. Pryčyna nie ŭ tym, što hruz nie skinuli. Jana chavajecca ŭ inšym. I viedaje jaje toj, chto viazaŭ sistemu.
— Rastłumačcie, što heta takoje?
— Skačok na viaroŭcy — heta pastupovaje hašeńnie kinietyčnaj enierhii. Pry skačku z parašutam čałavieka tarmozić kupał, a tut — naciažeńnie viarovak. Usia hetaja kanstrukcyja z macavańniaŭ i pierachodaŭ nazyvajecca bazaj, abo stancyjaj. Sistemy tarmažeńnia byvajuć roznyja: naprykład, pracujuć pavodle pryncypu majatnika. Kali čałaviek prydumaŭ novuju schiemu, tady łahična spačatku skinuć hruz i pravieryć, jak usio spracuje. A kali sistema daŭno sabranaja i ŭ joj usio vyvierana, to skidać hruz niama sensu.
Śmiarotny vypadak na tym samym miescy
Dzieviać hadoŭ tamu, 19 červienia 2017 hoda, na hetaj ža pramysłovaj placoŭcy ŭ Sosnach naśmierć raźbiŭsia 27‑hadovy žychar Salihorska. Chłopiec skakaŭ upieršyniu — z vyšyni 70 mietraŭ, ź siertyfikatam, jaki jamu padaryli na dzień naradžeńnia.
U dačynieńni da indyvidualnaha pradprymalnika, jaki arhanizoŭvaŭ płatnyja ekstremalnyja skački, zaviali kryminalnuju spravu pavodle častki 1 artykuła 144 KK («Pryčynieńnie śmierci ź nieaściarožnaści»).
Pavodle źviestak śledstva, arhanizatar nie zamacavaŭ viarovačnuju kanstrukcyju ŭ asnoŭnych apornych punktach i miescach macavańnia, a taksama całkam praihnaravaŭ kantrol biaśpieki. U momant skačka sistema prosta nie spracavała i nie ŭtrymała čałavieka. Prysud vynieśli ŭ studzieni 2018 hoda. Arhanizataru pryznačyli maksimalnaje pakarańnie pavodle hetaha artykuła — 3 hady pazbaŭleńnia voli ŭ kałonii ahulnaha režymu.
Paśla toj trahiedyi śledčyja staličnaha ŭpraŭleńnia Śledčaha kamiteta nakiravali ŭ Dziaržpramnahlad MNS aficyjnaje pradstaŭleńnie. U dakumiencie prapanoŭvałasia rehłamientavać praviadzieńnie skačkoŭ na viaroŭcy z vyšyni pa ŭsioj krainie, a taksama ŭstanavić kantrol za hetaj śfieraj dziejnaści. Adnak adzinych pravił dla roŭpdžampinhu ŭ Biełarusi niama dahetul.