«Kali pačvary nie stanie, ja viarnusia ŭ Minsk»
Alhierd Bacharevič prezientavaŭ svoj novy raman «Šabany».
Pry hetym ciaham dźviuch hadzinaŭ Alhierd Bacharevič prosta čytaŭ frahmienty svajho novaha ramana «Šabany. Historyja adnaho źniknieńnia». Nijakich pierformansaŭ, nijakaha šou. Prosta vialikaja zała, za stałom siadzić Bacharevič i čytaje, a publika zachoŭvaje poŭnuju cišyniu.Kanfierenc-zała Instytuta Hiote nabiłasia bitkom — ludziam daviałosia siadzieć u prachodach, stajać u kalidory.
Bacharevič čytaje bieź mikrafona, i, adčuvajecca, sam vielmi radujecca asabliva ŭdałym miescam u knizie — u hety čas na ekran za jahonaj śpinaj demanstrujucca fotazdymki z Šabanoŭ minskich i «Šabanoŭ» Hamburhskich. Pamiž uryŭkami hučyć muzyka — frahmienty lubimych pieśniaŭ aŭtara pa 30–60 siekundaŭ. Słajdaŭ niašmat, i za pieršyja niekalki ŭryŭkaŭ možna ŭ padrabiaznaściach razhledzić ich usie. Da kanca prezientacyi možna zapomnić pryblizny paradak.
Na imprezu pryjšła roznaja publika — tut i studenty, i piensijaniery, i žychary Šabanoŭ (praŭda, nie takija, jakimi my ich zvyčajna ujaŭlajem), a taksama tyja, kamu karcieła parazmaŭlać pra «Hamburhski rachunak».U apošnich, darečy, ničoha nie vyjšła — Bacharevič paabiacaŭ abmierkavać «Rachunak» u vieraśni, kali toj vyjdzie knihaj.
Raman «Šabany» maje niekalki siužetnych linij — u adnoj chłopiec, jaki musić dajści ad Zialonaha Łuha da Šabanoŭ za noč, u druhoj — žančyna, jakaja šukaje muža, što adpraviŭsia vynosić śmiećcie i źnik, u treciaj sam aŭtar, jakoha miascovyja ałkašy, viedajučy, što jon syn inžyniera, vitali z pavahaj słovam «Zdravstvujtie!» i jaki ciapier žyvie ŭ takich samych Šabanach, tolki ŭ Hamburhu.
Kali niechta dumaje, što raman pra Šabany abavziakova musić apaviadać pra hopnikaŭ, padrabiazna apisvać papojki i hetak dalej, to Bacharevič dakazvaje advarotnaje. Jahonyja Šabany źjaŭlajucca niejkaj asobnaj terytoryjaj — nie horadam i nie vioskaj, dzie ludzi žyvuć svaim, śpiecyfičnym žyćciom, chodziać u kramu ŭ chałatach i tapačkach. Tekst napoŭnieny niejkaj internacyjanalnaj, charakternaj dla Šabanoŭ usiaho śvietu tuhoj, ale tuha taja bližejšaja da miełancholii, čym da depresii.
Paśla čytańniaŭ Bacharevič adkazvaŭ na pytańni słuchačoŭ —tut stała absalutna vidavočna, što čytać usłych jamu praściej, čym adkazvać na pytańni: jak jon sam i kazaŭ, čałaviek jon skrytny, i razmaŭlać ź ludźmi nie vielmi lubić.
Adzinaje pytańnie, jakoje zmahło jaho razvarušyć, tyčyłasia emihracyi. «Ja źjechaŭ nie pa hrošy, a pa svabodu, i z majho boku heta byŭ maładušny krok, — kaža Bacharevič. — Kali ja źjazdžaŭ, ja byŭ na miažy zryvu, samahubstva».
Viarnucca na radzimu? Pakul nie moža hetaha zrabić. «Ja vielmi pavažaju ludziej, jakija zastalisia žyć u Biełarusi, ja zachaplajusia imi». Ale
sam vierniecca ŭ Biełaruś, tolki kali nad krainaj źjaviccabieł-čyrvona-bieły ściah. «U toj dzień, kali pačvary nie stanie, ja viarnusia ŭ Minsk», — zajaviŭ piśmieńnik.
U Hiermanii Bacharevič prapahanduje biełaruskuju kulturu i movu, piša knihi, vystupaje pierad hramadskaściu: «I ŭ mianie niešta atrymlivajecca — usio bolš i bolš niemcaŭ praz maje knižki i vystupy daviedvajecca ab tym, što adbyvajecca ŭ Biełarusi».
«Kali ŭ Biełarusi skončacca ciomnyja časy, to ludzi, jakija tut žyli i nikudy nie źbiehli, buduć radavacca čystaj vialikaj radaściu. Heta budzie ich zasłužanaja radaść. Ja takoj radaści pieražyć nie zmahu, tamu što budu viedać, što ja ŭciok», — dadaŭ Alhierd Bacharevič.
Tym nie mienš, Bacharevič praciahvaje pracu nad novymi knihami: nieŭzabavie źjavicca na papiery «Hamburski rachunak». Ź inšaha boku, piśmieńnik, jakoha bolej za sto čałaviek dźvie hadziny słuchajuć, u nabitaj zale, moža sabie dazvolić rabić paŭzy.