Дэпутата Еўрапарламента, які расследаваў злоўжыванні Pegasus, самога ўзламалі гэтай шпіёнскай праграмай
Падчас расследавання злоўжыванняў шпіёнскай праграмай Pegasus адзін з членаў адпаведнага камітэта Еўрапарламента сам стаў яе ахвярай. Паводле новага расследавання Citizen Lab, за атакай, імаверна, стаяў той жа аператар Pegasus, які сачыў за незалежнымі журналістамі і актывістамі апазіцыі з Расіі і Беларусі ў Еўропе. Пра гэта піша The Guardian.
Pegasus — шпіёнскае праграмнае забеспячэнне ізраільскай кампаніі NSO Group. Яно прадаецца дзяржаўным органам і афіцыйна прызначана для расследавання цяжкіх злачынстваў і барацьбы з тэрарызмам. Аднак расследаванне Pegasus Project, апублікаванае ў 2021 годзе выданнем The Guardian разам з міжнародным кансорцыумам журналістаў, паказала, што праграма выкарыстоўвалася і супраць журналістаў, праваабаронцаў, палітыкаў ды іншых прадстаўнікоў грамадзянскай супольнасці.
Пасля гэтага, у сакавіку 2022 года, Еўрапарламент стварыў спецыяльны камітэт PEGA, які павінен быў высветліць маштабы выкарыстання Pegasus і іншых шпіёнскіх праграм у парушэнне заканадаўства Еўрапейскага саюза.
Стэліяс Кулаглу, журналіст і на той момант дэпутат Еўрапарламента ад грэчаскай партыі Syriza, далучыўся да працы камітэта адразу пасля яго стварэння. Паводле Citizen Lab, першае заражэнне яго тэлефона адбылося 21 кастрычніка 2022 года — прыкладна праз сем месяцаў пасля пачатку працы ў Pega.
У той час Кулаглу ляжаў у бальніцы пасля планавай аперацыі.
Паўторнае заражэнне тэлефона было зафіксавана 6 і 7 сакавіка 2023 года, калі камітэт Pega працаваў над фінальнай версіяй справаздачы Pega. У гэтыя дні палітык знаходзіўся ў дарозе з Афін у Брусель.
Хоць даследчыкам не ўдалося вызначыць, які менавіта дзяржаўны кліент выкарыстоўваў Pegasus супраць Кулаглу, яны мяркуюць, што за атакай стаяў той самы аператар, які раней сачыў за сямю незалежнымі журналістамі і апазіцыйнымі актывістамі з Расіі і Беларусі, што знаходзяцца ў Еўропе (апавяшчэнне пра атаку атрымалі кіраўнік кампаніі «Еўрапейская Беларусь» Андрэй Саннікаў і галоўны рэдактар «Хартыі-97» Наталля Радзіна). На гэта, паводле Citizen Lab, паказвае выкарыстанне падчас атак аднаго і таго ж унікальнага адраса Apple ID. Даследчыкі таксама лічаць, што гэты дзяржаўны кліент, верагодна, меў ліцэнзіі на выкарыстанне Pegasus у Грэцыі і Бельгіі.
Старшы даследчык Citizen Lab Джон Скот-Рэйлтан назваў гэты выпадак «горкай іроніяй еўрапейскага крызісу са шпіёнскім праграмным забеспячэннем». Паводле яго, чалавек, які расследаваў выкарыстанне Pegasus, сам стаў яго ахвярай, а рэкамендацыі камітэта Pega пасля гэтага фактычна былі праігнараваныя.
На думку даследчыка, калі сітуацыя не зменіцца, наступнымі ахвярамі могуць стаць іншыя еўрадэпутаты. Ён не выключае, што ўжо цяпер некаторыя парламентарыі ўдзельнічаюць у галасаваннях і закрытых сустрэчах, нават не падазраючы, што іх тэлефоны ператварыліся ў прылады для шпіянажу.
Каментары