Колькасць атак на судны ў раёне Армузскага праліва дасягнула рэкорднага ўзроўню
Колькасць атак на судны ў Армузскім праліве і вакол яго дасягнула рэкорднага ўзроўню. Пра гэта сведчаць даныя брытанскага марскога ведамства, прааналізаваныя службай праверкі даных BBC Verify.

З 5 да 11 кастрычніка ў Армузскім праліве і паблізу яго былі атакаваныя 12 суднаў. Гэта найвышэйшы тыднёвы паказчык, зафіксаваны Упраўленнем марскіх гандлёвых аперацый Вялікабрытаніі (UKMTO) з пачатку вайны ЗША і Ізраіля супраць Ірана. На папярэднім тыдні пра напады паведамілі 10 суднаў.
Паводле звестак UKMTO, у мінулую нядзелю былі атакаваныя шэсць суднаў — гэта максімальны паказчык за адзін дзень. З пачатку гэтага тыдня паступілі паведамленні пра чатыры напады.
У мінулым месяцы назіралася аднаўленне аб’ёмаў паставак нафты праз праліў, але цяпер гэты працэс зноў запаволіўся.
Спецыялісты BBC Verify сістэматызавалі паведамленні пра інцыдэнты, апублікаваныя на сайце UKMTO, і склалі храналогію падзей, абапіраючыся на даты атак, пазначаныя ў кожнай справаздачы. Гэта прыблізная храналогія, паколькі ў адных выпадках за аснову бралася дата самога нападу, а ў іншых — дата, калі пра яго стала вядома.
На думку экспертаў, Тэгеран атакуе судны, імкнучыся ўзмацніць кантроль над пралівам, у той час як амерыканскія вайскоўцы суправаджаюць праз паўднёвую частку праліва ўсё большую колькасць танкераў, каб абараніць іх ад іранскіх удараў.
Акрамя таго, як адзначаюць эксперты, Іран усё часцей атакуе судны і за межамі непасрэднай блізкасці ад Армузскага праліва.
Цэнтральнае камандаванне ўзброеных сіл ЗША, якое адказвае за аперацыі на Блізкім Усходзе, паведаміла ў сацыяльных сетках, што, нягледзячы на атакі, «камерцыйнае суднаходства праз Армузскі праліў працягваецца пад скаардынаванай абаронай сіл ЗША і рэгіянальных партнёраў».
Наступствы адной з шасці нядзельных атак трапілі на відэа. На кадрах, знятых экіпажам невялікага судна, якое знаходзілася непадалёк, бачны ахоплены полымем танкер Petro Dolphin, які ішоў пад сцягам Нікарагуа.
Паводле звестак кампаніі Vanguard, якая спецыялізуецца на марской разведцы, судна было атакаванае беспілотнікам недалёка ад порта Сухар у Амане — больш чым за 250 км ад Армузскага праліва. 11 членаў экіпажа з Індыі ўдалося выратаваць, але двое па-ранейшаму лічацца зніклымі без вестак, паведаміў прафсаюз індыйскіх маракоў Forward Seamen's Union of India.
Напады працягнуліся і на гэтым тыдні: у аўторак у праліве затануў кантэйнеравоз GFS Pride. Чым менавіта яго атакавалі, невядома. 21 члена экіпажа паспяхова эвакуявалі.

Корпус вартавых ісламскай рэвалюцыі (КВІР) Ірана апублікаваў відэазапіс, на якім, відаць, зафіксавана затапленне гэтага судна. У КВІР заявілі, што на борце знаходзіліся «2500 кантэйнераў з кантрабандай», а само судна рухалася па «несанкцыянаваным маршруце».
Паводле звестак ВМС ЗША, колькасць суднаў, якім дапамаглі прайсці праз Армузскі праліў у першыя 10 дзён кастрычніка, павялічылася на 85% у параўнанні з аналагічным перыядам у жніўні.
У апошні час большая частка нафты, якая экспартуецца арабскімі дзяржавамі Персідскага заліва, транспартуецца па чаўночнай схеме: танкеры загружаюцца, праходзяць праз Армузскі праліў, а затым перагружаюць нафту на буйнейшыя танкеры ў Аманскім заліве.
Гэтыя судны рухаюцца па маршруце, які праходзіць паблізу ўзбярэжжа Амана. Іран называе такія дзеянні і маршрут «несанкцыянаванымі» і настойвае на тым, каб судны выкарыстоўвалі іншы маршрут — бліжэй да яго ўласнага ўзбярэжжа.
Дзякуючы так званым суправаджальным праходам (assisted transits) аб’ём транспартавання нафты з Блізкага Усходу ў верасні амаль аднавіўся да даваеннага ўзроўню. У гэтую статыстыку не ўключаны экспарт іранскай нафты, які амаль цалкам спыніўся праз блакаду іранскіх партоў і суднаў з боку ЗША.
Марцін Кэлі, генеральны дырэктар кампаніі Orbital Risk Intelligence, кажа, што Іран, часткова страціўшы такім чынам кантроль над пралівам, змяніў стратэгію і цяпер атакуе судны «амаль штодня або нават па некалькі разоў на дзень».
«Мэта гэтых дзеянняў — спыніць праход суднаў і запалохаць астатніх», — лічыць ён.
Марское камандаванне КВІР, паводле звестак іранскіх дзяржаўных СМІ, заявіла, што ўдары не будуць «абмяжоўвацца Армузскім пралівам», а пазней абвясціла пра «новую схему разгортвання сіл» у рэгіёне.
Паводле слоў Кэлі, Іран пашырае геаграфію атак, наносячы ўдары па суднах каля ўзбярэжжаў краін Персідскага заліва і ў Аманскім заліве.

Паводле звестак кампаніі Vanguard, 9 кастрычніка на поўнач ад Катара танкер быў атакаваны некалькімі ўдарамі, у выніку чаго пацярпелі некалькі чалавек. Гэта адбылося больш як за 500 км ад праліва. У той жа дзень, паводле звестак Vanguard, быў здзейснены яшчэ адзін напад на танкер непадалёк ад горада Аль-Джазіра-эль-Хамра ў Аб’яднаных Арабскіх Эміратах.
Правераныя кадры паказваюць, як члены экіпажа бягуць па палубе і апранаюць выратавальныя камізэлькі, а над суднам уздымаецца густое воблака чорнага дыму.
Каментары