Еўропа не можа замяніць ЗША ў забеспячэнні Украіны спадарожнікавымі разведданымі

Украінскія ўлады падазраюць ЗША ў наўмысным адключэнні сістэм папярэджання аб расійскіх ракетных атаках і запаволенні працы Starlink пасля таго, як Дональд Трамп пайшоў на дызельную здзелку з Уладзімірам Пуціным. У Вашынгтоне гэта адмаўляюць, піша Moscow Times.

Краіны Еўропы асудзілі дзеянні Трампа і падтрымалі Украіну, але іх ваенна-касмічныя магчымасці абмежаваныя. Еўропа добра дапамагае УСУ ў наступальных дзеяннях — адсочвае з дапамогай спадарожнікаў расійскія войскі і ваенныя аб'екты, каб па іх можна было наносіць далёкія ўдары.

Ніводная краіна, акрамя ЗША, не можа забяспечыць практычна бесперапынную спадарожнікавую здымку ўсёй тэрыторыі Еўропы.

Здольнасць рабіць гэта ляжыць у аснове сістэмы ранняга папярэджання ЗША аб ракетных пагрозах, якія ідуць з любога пункта Зямлі, звяртае ўвагу Bloomberg, і гэтая інфармацыя асабліва каштоўная для ўкраінцаў.

Еўрапейцы шукаюць спосабы дапамагчы Украіне хаця б часткова знізіць залежнасць ад сістэмы Starlink, ваенная частка якой пачала даваць збоі. Але тэхнічныя абмежаванні не дазволяць гэтага зрабіць яшчэ як мінімум некалькі гадоў.

Абарона ад ракет

Амерыканскія спадарожнікі Інфрачырвонай сістэмы касмічнага базавання (SBIRS) у рэжыме рэальнага часу адсочваюць крылатыя ракеты і іншыя нізкалётныя сродкі паражэння, якія могуць пазбегнуць выяўлення наземнымі радарамі. Інфармацыя пра іх дапамагае СПА УСУ, якая выкарыстоўвае дроны-перахопнікі, авіяцыйныя гарматы і іншыя нізкатэхналагічныя метады знішчэння расійскіх апаратаў, якія прымяняюцца ў масіраваных бамбардзіроўках украінскіх гарадоў.

SBIRS таксама здольная выяўляць выхлапныя шлейфы балістычных ракет. Гэтая інфармацыя надзвычай важная для Украіны. Калі яна паступае загадзя, УСУ маюць больш шанцаў збіць ракету на падлёце (звычайна для гэтага патрабуецца два перахопнікі). Праўда, цяпер у СПА амаль не засталося амерыканскіх Patriot, здольных спыняць балістычныя ракеты. Але нават калі інфармацыя паступіць і абвестка прагучыць за 1‑2 хвіліны да ўдару, у людзей будзе час схавацца ад яго.

Украінскія чыноўнікі падазраюць ЗША ў перыядычным абмежаванні паставак разведданых у апошні час. З-за гэтага, напрыклад, у нядзелю, расказалі яны Bloomberg, расійскія ракеты першай хвалі ўдарылі без папярэджання. Перад другой хваляй, паводле іх слоў, сістэма ранняга папярэджання была адноўлена.

Атака праходзіла ў некалькі хваль, «і чарговы раз ад нашых партнёраў не паступіла ніякага папярэдняга папярэджання», паведаміў тады Уладзімір Зяленскі. Паводле яго слоў, падчас удару па Кіеве і прылеглых раёнах Расія запусціла 16 балістычных ракет.

Трамп у панядзелак заявіў, што ўкраінскі прэзідэнт «не ведае, пра што гаворыць» і наогул яму ўжо даўно варта было б скончыць вайну. Трамп дадаў:

Мы абменьваемся разведданымі, мы дзелімся многім. Не расказвайце мне пра Украіну. Мы шмат чаго далі Украіне. А яны нам нічога не далі.

У Еўропы няма планаў па стварэнні сістэмы, здольнай параўнацца па магчымасцях з SBIRS. ЗША маюць на арбіце амаль 250 ваенных спадарожнікаў, Кітай — каля 150, Расія — каля 100; шматлікія дадатковыя апараты маюць падвойнае прызначэнне. У Еўропы ў цэлым толькі 50 ваенных спадарожнікаў.

Разведвальныя магчымасці Еўропы

Еўрапейскія спадарожнікі дапамагаюць Украіне ў наступальных дзеяннях. Яны выяўляюць расійскія войскі, тэхніку, артылерыю і іншыя ваенныя аб'екты, уключаючы склады боепрыпасаў, аэрадромы і пляцоўкі для запуску ракет. Фінскія спадарожнікі ICEYE могуць працаваць у начны час і пранікаць скрозь воблачны покрыў і дым. Французскія датчыкі рэгіструюць цеплавое выпраменьванне і фіксуюць прыкметы чалавечай дзейнасці, якія звычайныя камеры могуць лёгка ўпусціць.

Германія заплаціла камерцыйным кампаніям, такім як амерыканская Planet Labs, за пастаўку Украіне здымкаў высокага разрознення, у тым ліку з расійскай тэрыторыі. Гэта дазваляе атрымліваць даныя для вызначэння цэляў і адсочваць перамяшчэнні войскаў, што можа дазволіць сарваць наступленне.

УСУ таксама выкарыстоўваюць інфармацыю пра такія цэлі для ўдараў па іх сваімі дронамі.

Праблемы са Starlink

Starlink ад кампаніі Ілана Маска SpaceX выкарыстоўваецца цывільнымі асобамі і вайскоўцамі ва Украіне з пачатку расійскага ўварвання. Яна забяспечвае сувязь у войсках УСУ, таксама тэрміналы ўсталёўваюцца на паветраныя і марскія дроны.

У Starlink на арбіце больш за 10 тысяч спадарожнікаў. Атрымаўшы фінансаванне ад Нацыянальнага ўпраўлення разведкі ЗША, SpaceX таксама стварыла версію Starshield, якую называе абароненай сістэмай для дзяржаўных заказчыкаў, распрацаванай спецыяльна для мэт нацыянальнай бяспекі, тлумачыць The Wall Street Journal. У Starshield каля 200 спадарожнікаў, многія яе магчымасці засакрэчаны.

Украінцы з мінулага тыдня сталі паведамляць пра страту сувязі або перабоі з ёй пры перавышэнні дронамі з устаноўленымі на іх тэрміналамі хуткасці ў 160 км/г, а то і ўсяго 60‑80 км/г. Маск пасля гэтага заявіў, што Starshield належыць і падкантрольны ўраду ЗША, а Starlink — камерцыйны сэрвіс, таму ён не павінен выкарыстоўвацца «для наступальных ваенных дзеянняў».

Тысячы ўкраінскіх салдат па-ранейшаму выкарыстоўваюць свабодна даступную апаратуру Starlink, у якой сапраўды дзейнічаюць абмежаванні: напрыклад, хуткасны ліміт не дазваляе ставіць яе на ракеты і хуткія дроны, тлумачыць WSJ. Некаторыя часткі УСУ сталі выкарыстоўваць сістэму Starshield, якая мае пашыраныя функцыі і менш абмежаванняў на прымяненне ў наступальных аперацыях.

Менавіта ў Starshield і ўзніклі праблемы з хуткасцю, з-за чаго ўкраінскім ваенным прыйшлося адмяніць некалькі аперацый. Starshield выкарыстоўваецца, у прыватнасці, для кіравання беспілотнікамі сярэдняй далёкасці і дронамі-перахопнікамі, якім трэба хутка дагнаць расійскую ракету.

У панядзелак вечарам Зяленскі заявіў, што, згодна з дакладам галоўнакамандуючага УСУ і нягледзячы на заяву дзяржсакратара ЗША Марка Рубіа, абмежаванні не былі знятыя цалкам. «Гэта тармозіць нашу франтавую лагістыку і абмяжоўвае выкарыстанне дронаў розных тыпаў, перш за ўсё сярэдняй далёкасці і перахопнікаў рэактыўных «шахедаў», — напісаў Зяленскі ў тэлеграм-канале.

Існуючыя ці запланаваныя еўрапейскія спадарожнікавыя сістэмы не могуць параўнацца са Starlink па маштабах і магчымасцях. Найбліжэйшы аналаг, OneWeb пад кіраваннем французскай Eutelsat, мае каля 600 спадарожнікаў. Але іх арбіта прыкладна ўдвая вышэйшая, чым у Starlink, што павялічвае час перадачы сігналу. У Starlink таксама вышэйшая прапускная здольнасць, лепшае пакрыццё тэрыторыі і больш кампактныя тэрміналы.

ЕС пачаў фармаваць групоўку IRIS2 з 350 абароненых спадарожнікаў, але гэты працэс завершыцца толькі ў 2029 годзе. Магчымасці Еўропы выводзіць на арбіту ваенныя спадарожнікі абмежаваныя. Запускі адзінай еўрапейскай ракеты цяжкага класа Ariane 6 ажыццяўляюцца прыкладна 10 разоў на год з касмадрома ў Французскай Гвіяне, каля Паўднёвай Амерыкі.

Пакуль жа еўрапейцы запланавалі ў пачатку 2027 года падключыць Украіну да сваёй абароненай сістэмы спадарожнікавай сувязі Govsatcom, якая пачала працаваць сёлета. Гэта павінна дазволіць знізіць залежнасць ад Starlink, але не зможа замяніць яе.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 1
• 1
• 0