Ці магчыма зацяжараць у космасе? Навукоўцы праверылі

Аўстралійскія даследчыкі паспрабавалі адказаць на пытанне, ці здольны чалавек размнажацца па-за межамі Зямлі. Для гэтага яны правялі незвычайны эксперымент — прапусцілі сперму праз мініяцюрную «паласу перашкод», якая імітуе ўмовы мікрагравітацыі.

Фантазія мастака пра калонію зямлян на Марсе. Фота: Getty Images

Пытанне аб тым, ці здольнае чалавецтва стаць міжпланетным відам, напрамую залежыць ад магчымасці паспяховага зачацця і нараджэння дзяцей у космасе. Нядаўняе даследаванне аўстралійскіх навукоўцаў з Універсітэта Адэлаіды пралівае святло на тое, як умовы мікрагравітацыі ўплываюць на рэпрадуктыўныя працэсы.

Як піша The Telegraph, для праверкі здольнасці сперматазоідаў да выжывання ў экстрэмальных умовах даследчыкі стварылі спецыяльную мініяцюрную «паласу перашкод» з пластыка, якая імітуе жаночыя рэпрадуктыўныя шляхі. Унутры яе сперматазоіды павінны былі «праплысці» ад аднаго канца да другога. Каб узнавіць умовы космасу, прыладу пастаянна круцілі, ствараючы эфект амаль поўнай адсутнасці гравітацыі. У такіх умовах праверылі сперму як чалавека, так і мышэй.

Вынікі паказалі, што ў мікрагравітацыі сперматазоіды значна горш арыентуюцца: іх здольнасць прайсці «трасу» знізілася прыкладна на 50%. У выніку агульная верагоднасць паспяховага апладнення ўпала прыкладна на траціну ў параўнанні з звычайнымі зямнымі ўмовамі. Такія даныя пацвярджаюць, што працэс зачацця ў космасе будзе патрабаваць ад арганізма значна большых рэсурсаў.

Аднак вынікі даследавання, апублікаваныя ў часопісе Communications Biology, утрымліваюць і нечаканыя высновы. Навукоўцы заўважылі, што мікрагравітацыя выступае ў ролі жорсткага прыроднага фільтра. Стрэсавыя ўмовы адсейваюць слабыя клеткі, дазваляючы дасягнуць мэты толькі самым жыццёва здольным сперматазоідам, што можа стаць пэўнай перавагай для касмічнай рэпрадукцыі.

Чалавечыя сперматазоіды. Фота: Roland Birke / Getty Images

Тым не менш асноўная пагроза для будучых каланістаў тоіцца не ў самім зачацці, а ў першых сутках пасля яго. Даследчыкі выявілі, што праз 24 гадзіны пасля апладнення сітуацыя рэзка пагаршаецца: колькасць сфармаваных эмбрыёнаў істотна змяншаецца, а тыя, што выжываюць, маюць прыкметы нізкай якасці.

Даследчыкі мяркуюць, што для паспяховага размнажэння па-за Зямлёй неабходна будзе знайсці спосабы абараніць эмбрыён у гэтыя крытычныя першыя гадзіны.

Сёння некаторыя футурысты, у тым ліку заснавальнік SpaceX Ілан Маск, будуюць амбітныя планы па ператварэнні чалавецтва ў міжпланетны від шляхам стварэння паселішчаў на Месяцы, а затым і на Марсе. Існуюць прагнозы, што першае дзіця, зачатае па-за межамі Зямлі, можа з’явіцца ў выніку палавога акту пары падчас турыстычнага касмічнага палёту.

Аднак навуковая супольнасць заклікае да стрыманасці, падкрэсліваючы, што апладненне — гэта толькі пачатковы этап надзвычай складанага працэсу. Наперадзе яшчэ шмат гадоў даследаванняў, перш чым чалавецтва ўбачыць першае дзіця, зачатае і народжанае ў космасе.

Каментары да артыкула