Былога ветэрынара з Барысава пакусаў бяздомны сабака, але да дактароў мужчына не пайшоў
Але праз тры дні, калі паднялася тэмпература, ён запанікаваў. Таму не раіць паўтараць яго эксперымент.
Ілюстрацыйнае фота
Андрэй (імя зменена) па адукацыі ветэрынарны фельчар, хоць ужо шмат гадоў працуе ў іншай сферы, яго гісторыю расказвае «Мінская праўда».
— Гэта быў канец працоўнага дня. Я вяртаўся з працы, скараціў шлях праз сквер. Сабака выйшаў з кустоў. Звычайны дварняга, рыжы, белая пляма на грудзях. Без ашыйніка. Не брахаў, — расказвае Андрэй.
Ён паспрабаваў адысці па дузе, не паварочваючыся спінай. Але сітуацыю справакавала выпадковая жанчына з дзіцячым вазком, што ішла побач.
— Жанчына гучна закрычала: «Ой, сабачка!» — і пацягнулася гладзіць. Сабака не зразумеў гэтага жэсту. Гучны голас, рэзкі рух у яго бок — успрыняў гэта як пачатак атакі. І спрацаваў рэфлекс: укусіць першым, каб абараніцца.
Сабака рвануў і ўчапіўся Андрэю ў ікру.
— Схапіў мёртвай хваткай. Не рваў, а проста сціснуў сківіцы. З кіналагічнага пункту гледжання гэта ўкус стрымлівання, а не знішчэння. Ён хацеў, каб я замёр або ўпаў. Не каб я памёр. Я ўдарыў сумкай — нуль рэакцыі. Прыйшлося наступіць другой нагой на ніжнюю сківіцу. Толькі тады адпусціў. Уцёк, кульгаючы на пярэднюю лапу.
— Сабака ў стрэсавай сітуацыі за секунду ацэньвае дыстанцыю. Тая жанчына была за два метры і за вазком, — кажа мужчына. — А я — за паўметра, без бар’ера. Мозг жывёлы не працуе як судовая сістэма: «хто вінаваты, таго і кусаць». Ён працуе як маланка: хто бліжэй і хто рухаецца, той і пагроза. Я апынуўся паміж сабакам і крыніцай шуму.
— Чаму вы так упэўнены, што гэта была абарона, а не агрэсія?
— Ён учапіўся ў нагу, а не скокнуў у твар. І таму, што ні разу не рыкнуў. Злы сабака гаўкае, рыкае, папярэджвае. Спалоханы — маўчыць і б’е на апярэджанне. Ён не выскачыў з-за вугла.
Ключавая дэталь: чалавек з медыцынскай (хоць і ветэрынарнай) адукацыяй свядома праігнараваў абавязковы алгарытм дзеянняў.
— Не пайшоў да доктара, бо ведаю гэтую сістэму знутры. Пры звароце запаўняюць экстраннае паведамленне. Яго перадаюць у цэнтр гігіены і эпідэміялогіі. Выязджае брыгада адлову. Сабаку ізалююць на 10 дзён. А потым — нават калі здаровы — назад на вуліцу не выпускаюць. Бадзяжная жывёла, якая ўкусіла чалавека, не вяртаецца ў асяроддзе.
Андрэй прызнаецца: на наступны дзень ён знайшоў гэтага сабаку. Ён карміўся каля сметнікаў за крамай.
— У яго няма гаспадара, але ён не агрэсіўны. Звычайны дварняк, які ахоўваў лежку. Я выпадкова апынуўся занадта блізка ў момант, калі ён ужо быў у рэжыме «трывога» з-за той жанчыны з вазком. Выклікаць на адлоў я не быў гатовы. Таму вырашыў маўчаць.
Праз тры дні ў Андрэя паднялася невялікая тэмпература.
— Запанікаваў, — прызнаецца ён. — Як ветэрынар ведаю: пры слупняку інкубацыйны перыяд — да трох тыдняў, а першыя сімптомы — тэмпература і боль у ране. А пры шаленстве лік ідзе на месяцы, але выратавацца можна толькі ў першыя 72 гадзіны пасля ўкусу. Я гэты тэрмін ужо прапусціў. І калі вірус ува мне… варыянтаў няма. Але ехаць у бальніцу ўжо позна — усё роўна спыталі б, чаму не прыйшоў раней. Купіў антыбіётыкі ў аптэцы. Краі раны апрацаваў спіртам…
Ён сядзеў у здымным пакоі і перабіраў у галаве ўсё, што ведаў пра смяротныя інфекцыі. Слупняк выклікае пакутлівыя сутаргі і спазмы дыхальных мышцаў. Шаленства пасля з’яўлення сімптомаў невылечнае.
На пытанне пра прышчэпку ад шаленства Андрэй адказвае адмоўна. Прэпарат трэба ўводзіць у першыя 72 гадзіны — ён гэты тэрмін прапусціў, а потым «вырашыў рызыкнуць».
— Сабака жывы. Праз 10 дзён я праверыў візуальна — ніякіх прыкмет шаленства. Значыць, і ў мяне ўсё ў парадку. Але першы тыдзень я спаў з уключаным святлом і кожныя дзве гадзіны правяраў, ці не баюся вады. Гэта была ідыёцкая рызыка, разумею…
Мужчына жывы і здаровы. Сабака таксама жывы. Але сам Андрэй называе тое, што здарылася, «пазітыўным глупствам» і нікому не раіць паўтараць яго шлях.
— Я былы ветэрынар, — кажа Андрэй ужо цішэй. — Я ўмеў шыць раны і вылічваць сімптомы. І то ледзь не панікаваў. Калі кусаюць — ідзіце ў траўмапункт у той жа час. А сабаку не чапайце. Ён сам па сабе. Проста абыдзіце бокам пару тыдняў. Знойдзе іншае месца. Ці не знойдзе. Гэта не ваша праблема. Я рызыкнуў. Мне пашанцавала. Іншаму можа не пашанцаваць.
Начальнік упраўлення ветэрынарыі камітэта сельскай гаспадарки і харчаванні Мінаблвыканкама Алег Карповіч расказаў, што лічыцца небяспечным кантактам з бадзяжнай жывёлай.
— Горшае — укусы і драпіны, — тлумачыць Алег Карповіч. — Але расслабляцца не варта, нават калі сабака проста лізнула. На руках ці нагах могуць быць мікратрэшчыны, праз якія вірус лёгка пранікне ў арганізм. Таму гладзіць бадзяжных жывёл таксама нельга: яны часта сябе аблізваюць, і сліна застаецца на воўне.
Калі непажаданы кантакт усё ж адбыўся, перш за ўсё — звярнуцца ў медустанову, пажадана на працягу сутак. Доктар ацэніць рызыку і, калі трэба, прызначыць прышчэпкі.
— Калі агрэсію праявіла бяздомная жывёла, трэба аператыўна паведаміць у санітарную або ветэрынарную службу. Разам са службамі адлову спецыялісты выязджаюць, адлоўліваюць яе і ізалююць на 21 дзень. Калі за гэты час не з’явяцца клінічныя прыкметы шаленства — яна здаровая. Калі з’явяцца і яна загіне — значыць, хварэла шаленствам. Пасля гэтага бяруць матэрыял галаўнога мозгу для даследавання.
Калі агрэсію праявіла хатняя жывёла, алгарытм той жа: паведамляеце ў ветэрынарную службу, яе ізалююць і назіраюць 21 дзень.
— Якія клінічныя прыкметы шаленства?
— Самы яркі сімптом — гідрафобія, або боязь вады. У жывёлы цячэ сліна, але піць яна не можа. У чалавека — тое ж самае.