Простае дзеянне, калі доўга седзіце, зніжае смяротнасць ад раку: новыя высновы навукоўцаў

Усе мы ведаем, што сядзець задоўга — шкодна для здароўя. Але новае маштабнае даследаванне паказвае: калі гаворка ідзе пра анкалогію, галоўную ролю адыгрывае не агульны час у крэсле.

Ілюстрацыйная выява, згенераваная Claude

Навукоўцы з Універсітэта Глазга прааналізавалі даныя больш як 91 тысячы ўдзельнікаў з брытанскай медыцынскай базы даных UK Biobank, за здароўем якіх назіралі ў сярэднім каля 12 гадоў.

У адрозненне ад папярэдніх даследаванняў, дзе людзі самі расказвалі пра свае звычкі, тут фізічная актыўнасць вымяралася максімальна аб'ектыўна: кожны добраахвотнік цэлы тыдзень насіў на запясці спецыяльны трэкер, які кругласутачна фіксаваў любыя рухі. Камп'ютарная праграма дакладна падзяліла час удзельнікаў на бесперапыннае сядзенне (ад 30 хвілін без руху) і перарывістае, калі чалавек час ад часу ўставаў.

Вынікі, апублікаваныя ў часопісе PLOS Medicine, паказалі выразную заканамернасць: кожная дадатковая гадзіна бесперапыннага сядзення ў дзень павялічвае рызыку смерці ад раку на 9—10%. І наадварот, калі чалавек праводзіць час седзячы, але часта робіць перапынкі на рух, кожная дадатковая гадзіна такога «перарывістага» сядзення звязана са зніжэннем рызыкі смерці ад анкалогіі на 18—19%.

Навукоўцы мяркуюць, што доўгія перыяды нерухомасці спрыяюць хранічнаму запаленню і пагаршаюць рэгуляцыю цукру і інсуліну ў крыві (што звязана з развіццём пухлін), у той час як нават кароткія ўсплёскі актыўнасці перарываюць гэтыя шкодныя працэсы.

Даследчыкі таксама падлічылі, што будзе, калі замяніць частку нерухомага часу на актыўнасць. Высветлілася, што замена ўсяго адной гадзіны доўгага сядзення на лёгкую актыўнасць — напрыклад, кухонныя работы або нават складанне бялізны — зніжае рызыку смерці ад раку на 12%. Паўгадзіны ўмеранай актыўнасці (хуткая хада) даюць зніжэнне рызыкі на 8%, а замена ўсяго 5 хвілін сядзення на інтэнсіўную нагрузку, напрыклад, бег, памяншае яе аж на 22%.

Гэта азначае, што значную карысць для здароўя можна атрымаць нават не ходзячы ў трэнажорку.

Важна адзначыць, што вага чалавека і індэкс масы цела ніяк не ўплывалі на гэтую статыстыку. Гэта сведчыць пра тое, што рабіць перапынкі карысна абсалютна ўсім, незалежна ад таго, маеце вы лішнюю вагу ці вы стройны і спартыўны.

Галоўная выснова для мільёнаў людзей, якія праводзяць свае дні за офіснымі сталамі, у аўтамабілях або на канапах: каб абараніць сваё здароўе, зусім не абавязкова цалкам адмаўляцца ад крэсла, дастаткова проста не быць да яго «прылепленым» і рэгулярна ўставаць хаця б на некалькі хвілін і размінацца хоць пару хвілін.

Каментары да артыкула