Навукоўцы ўпершыню выявілі падобную да Зямлі планету з атмасферай

Група амерыканскіх навукоўцаў паведаміла пра важнае адкрыццё ў галіне астраноміі. Даследчыкам удалося выявіць камяністую экзапланету LHS 1140 b, якая мае атмасферу і знаходзіцца ў зоне, дзе тэарэтычна могуць існаваць умовы для жыцця. Гэта першы выпадак, калі атмасфера была пацверджана ў планеты зямнога тыпу, што знаходзіцца ў так званай зоне прыдатнасці для жыцця, піша Бі-бі-сі.

Чырванаватая зона каля планеты паказвае, як можа выглядаць атмасфера вакол камяністай планеты, якая круціцца вакол чырвонай зоркі. Фота: Melissa Weiss / Center for Astrophysics | Harvard & Smithsonian

Планета LHS 1140 b размешчана прыкладна за 48 светлавых гадоў ад Зямлі. Яна абарачаецца вакол чырвонага карліка — зоркі, якая значна меншая і халаднейшая за Сонца. Менавіта адлегласць ад сваёй зоркі дазваляе планеце знаходзіцца ў зоне, дзе тэмпература можа быць дастатковай для існавання вады. Астраномы лічаць, што наяўнасць вады — адна з галоўных умоў для ўзнікнення жыцця.

Падчас даследавання навукоўцы зафіксавалі ў атмасферы планеты прысутнасць гелію. Сам па сабе гэты газ не сведчыць пра існаванне жыцця, аднак яго выяўленне пацвярджае, што ў планеты сапраўды ёсць атмасфера. Даследчыкі не выключаюць, што ў яе ніжніх пластах могуць знаходзіцца і іншыя газы, якія яшчэ трэба будзе вывучыць.

Аўтары даследавання падкрэсліваюць, што пакуль няма ніякіх доказаў існавання жывых арганізмаў на LHS 1140 b. Тым не менш адкрыццё лічыцца вельмі важным, бо ўпершыню атрымалася пацвердзіць наяўнасць атмасферы ў камяністай планеты, размешчанай у зоне магчымай прыдатнасці для жыцця.

Сёння навукоўцам вядома больш за шэсць тысяч экзапланет, якія знаходзяцца па-за межамі Сонечнай сістэмы. Аднак толькі невялікая іх частка мае цвёрдую паверхню і размешчана на такой адлегласці ад сваёй зоркі, дзе тэарэтычна можа існаваць вада. Менавіта таму LHS 1140 b цяпер лічыцца адным з найбольш перспектыўных аб'ектаў для далейшага вывучэння.

Пошукі жыцця за межамі Зямлі працягваюцца і на іншых планетах. Раней вялікія надзеі звязвалі з экзапланетай K2-18b, дзе былі выяўленыя магчымыя сляды газаў, якія на Зямлі могуць утварацца жывымі арганізмамі. Аднак пазнейшыя даследаванні паказалі, што гэтых даных недастаткова для такіх высноў, а самі газы могуць узнікаць і без удзелу жыцця.

Навукоўцы таксама працягваюць вывучаць планеты сістэмы TRAPPIST-1. Аднак пакуль даследаванні не дазволілі атрымаць пераканаўчых доказаў існавання атмасферы або жыцця на гэтых аб'ектах.

Даследаванне LHS 1140 b стала яшчэ адным крокам да адказу на адно з галоўных пытанняў сучаснай навукі — ці існуе жыццё па-за межамі Зямлі. Для атрымання больш дакладных звестак астраномы плануюць працягнуць назіранні за гэтай планетай з дапамогай сучасных касмічных тэлескопаў.

Каментары да артыкула