Памёр Чжу Жунцзі — чалавек, які ператварыў Кітай у наймагутнейшую гандлёвую дзяржаву
Чжу Жунцзі ўвайшоў у гісторыю як адзін з ключавых эканамічных рэфарматараў.
Фота: Forrest Anderson/Getty Images
Былы прэм’ер Дзяржаўнага савета КНР Чжу Жунцзі, які ўзначаліў інтэграцыю Кітая ў сусветны гандаль і заклаў аснову для імклівага эканамічнага росту краіны, памёр ва ўзросце 97 гадоў, піша Бі-бі-сі.
Чжу Жунцзі з 1998 да 2003 года займаў другую па значнасці дзяржаўную пасаду ў краіне. Ён адыграў вядучую ролю ва ўступленні Кітая ў Сусветную гандлёвую арганізацыю, адкрыцці кітайскіх прадпрыемстваў для міжнароднага рынку і залучэнні замежных інвестыцый.
Чжу Жунцзі ўвайшоў у гісторыю як адзін з ключавых эканамічных рэфарматараў. Менавіта ён перадаў падатковыя паўнамоцтвы ад мясцовых уладаў цэнтральнаму ўраду, ліквідаваў або прыватызаваў нерэнтабельныя дзяржаўныя прадпрыемствы, а таксама даў штуршок развіццю рынку прыватнага жылля.
Шмат каму ён запомніўся як жорсткі і прагматычны лідар, які дамогся двухзначных тэмпаў эканамічнага росту і не баяўся выказваць сваё меркаванне.
У 1998 годзе ён заявіў, што Кітай чакае мноства патэнцыйных крызісаў, якія могуць успыхнуць у любы момант.
«Простыя людзі незадаволеныя намі па многіх прычынах. Асабліва з-за карупцыі сярод кіраўнікоў, разрыву паміж багатымі і беднымі і з-за таго, што некаторыя мясцовыя кіраўнікі паводзяць сябе як тыраны», — сказаў ён.
Чжу Жунцзі называў несумленных банкіраў «ідыётамі» і казаў, што дамбы і супрацьпаводкавыя збудаванні ўздоўж Янцзы «ненадзейныя і дзіравыя, нібы тофу».
Пад яго кіраўніцтвам удалося стабілізаваць эканоміку і знізіць узровень карупцыі. Кітай пачаў ператварацца ў індустрыяльную дзяржаву, пазбаўляючыся статусу камуністычнага аўтсайдара.
У той жа час гэтыя рэформы прывялі да звальнення 30 мільёнаў чалавек за пяць гадоў, а велізарны эканамічны рост спарадзіў яшчэ большую няроўнасць.
Чжу Жунцзі нарадзіўся ў цэнтральнай правінцыі Хунань у 1928 годзе і да паступлення на дзяржаўную службу атрымаў дыплом інжынера-электрыка.
У 1949 годзе ён уступіў у Камуністычную партыю.
Ён двойчы падвяргаўся «партыйным чысткам»: упершыню — за тое, што назваў эканамічную палітыку Мао Цзэдуна ірацыянальнай, за што яго абвясцілі «правым ухілістам», а другі раз — падчас Культурнай рэвалюцыі.
Пасля смерці Маа Чжу быў адноўлены ў партыі і да 1991 года заняў пасаду віцэ-прэм’ера, адказнага за эканоміку Кітая.
Праз сем гадоў ён стаў прэм’ерам.
Чжу вёў складаныя перамовы аб уступленні Кітая ў Сусветную гандлёвую арганізацыю ў 2002 годзе.
Некралогі ў кітайскіх дзяржаўных СМІ апісваюць яго як «загартаванага часам вернага змагара за ідэалы камунізму, выдатнага пралетарскага рэвалюцыянера і палітычнага дзеяча».