Ці дапаможа суперкрэдыт на новабудоўлі і другаснаму рынку? Пяць пытанняў пра іпатэку пад адзін працэнт
З пачатку жніўня беларусы абмяркоўваюць сенсацыйную навіну на рынку нерухомасці. Беларусбанк пачаў выдаваць крэдыты на новабудоўлі з ільготным перыядам на два гады. У гэты час стаўка па ім складзе ўсяго 1% гадавых.
Фота: Lookby.Media
Office Life пагаварыў з незалежнай эксперткай па жылой нерухомасці Наталляй Літоўскай пра тое, ці сапраўды гэтая іпатэка выгадная пакупнікам новабудоўляў і як яна паўплывае на рынак жылля.
Іпатэку пад адзін працэнт прыдумалі, каб дапамагчы забудоўшчыкам?
Нагадаем, суперкрэдыт выдаюць толькі на куплю кватэр у тых забудоўшчыкаў, якія сталі партнёрамі банка. Усе яны, дарэчы, дружна заявілі пра беспрэцэдэнтны попыт пасля старту праграмы. Выходзіць, крэдыт прыдумалі, каб дапамагчы забудоўшчыкам у эпоху высокіх коштаў на рынку?
— Аб’ёмы крэдытавання жыллёвага будаўніцтва ў нас вызначае Нацбанк і даводзіць іх да дзяржаўных банкаў. Жыллёвае будаўніцтва — адзін з драйвераў эканомікі. Таму гэты крэдыт распрацаваны дакладна не дзеля забудоўшчыкаў або падтрымання цяперашніх коштаў, а для стымулявання ўнутранага попыту, — кажа Наталля Літоўская. — Выдадзеныя ў выглядзе крэдытаў грошы грамадзяне вернуць з працэнтамі. Заадно дастануць «з-пад падушак» валютны ашчадак і «ўліюць» іх у эканоміку.
Але адной купляй кватэры справа не абмяжуецца.
— Людзі будуць уладкоўваць сваё жыллё, падтрымліваючы рублём беларускіх вытворцаў будаўнічых і аздобных матэрыялаў, мэблі, тэхнікі і г. д. І айчынны гандаль. Усе занятыя, усе атрымалі грошы, усе заплацілі падаткі і адлічэнні ў ФСАН. Ідэальная схема. Няма тых, хто прайграў. Ёсць рост эканомікі, — рэзюмуе экспертка.
А банку навошта ўся гэта гісторыя?
Як доўга будуць выдаваць суперкрэдыт — невядома. Але відавочна, што попыт на прадукт высокі. Ці не будзе для банка накладным такім атракцыёнам нечуванай шчодрасці?
— Паколькі гэта партнёрская праграма, то, як толькі Беларусбанк выдаў чалавеку крэдыт, забудоўшчык павінен пералічыць банку камісію ў памеры 4% ад аб’ёму выдадзенага крэдыту. Так працуюць усе аналагічныя праграмы. Ну а далей памятаем: стаўка на гэты крэдыт «нятанная» — 15,4% гадавых, — тлумачыць Наталля Літоўская.
ШТО ЯШЧЭ ВАЖНА ВЕДАЦЬ ПРА ЎМОВЫ СУПЕРКРЭДЫТУ:
крэдыт — з ільготным перыядам на два гады пад 1% гадавых, пасля стаўка складзе 15,4% (стаўка рэфінансавання +6,15 п. п.);
максімальная сума крэдыту можа дасягаць 100% кошту жылля;
тэрмін крэдыту — да 20 гадоў;
выплата асноўнай пазыкі пачынаецца толькі праз 12 месяцаў, гэта значыць цела крэдыту ў гэты перыяд застаецца некранутым. У першы год выплачваюцца толькі працэнты за крэдыт;
графік выплаты — ануітэтныя плацяжы (аднолькавы агульны плацёж).
А ці дапаможа суперкрэдыт тым, хто жыве на сярэдні заробак?
Як і ў выпадку з іншымі крэдытамі, канкрэтная сума залежыць ад даходу крэдытаатрымальніка. Прыкінуць суму крэдыту можна з дапамогай калькулятара на сайце банка.
Напрыклад, пры сярэднім заробку 4 тыс. рублёў (гэта паказчык па Мінску ў чэрвені) і адсутнасці іншых крэдытаў можна пазычыць каля 191 тыс. рублёў. Плата ў першы год складзе 160 рублёў, у другі — 926 рублёў, а затым — 2,5 тыс. рублёў за месяц.
А калі пасля ільготнага перыяду не зможа плаціць за іпатэку, кватэру забяруць?
— Банк улічвае плацежаздольнасць крэдытаатрымальніка зыходзячы са стаўкі 15,4%, а не са стаўкі ільготнага перыяду, — звяртае ўвагу экспертка. — Чалавеку проста не дадуць крэдыт на суму, плацяжы за які ён не зможа пацягнуць. Тут можна не хвалявацца, банк сам разлічыць рызыкі.
Да таго ж, удакладняе суразмоўца, трэба мець на ўвазе, што даходы насельніцтва ў рублях у нас, як правіла, растуць. Напрыклад, два гады таму сярэдні заробак быў 2,3 тыс. рублёў, а цяпер — ужо 3,1 тыс. рублёў.
А што будзе з другасным рынкам? Ці ўпадуць там цэны?
Суперкрэдыт даюць толькі на новабудоўлі. Зразумела, прадаўцы на «другасным рынку» асцерагаюцца зніжэння попыту, а пакупнікі, наадварот, разлічваюць на зніжэнне коштаў. Ці сапраўды новы крэдыт моцна зменіць рынак жылля?
Фота: Office Life
— Цяпер «другасны рынак» крэдытуюць 10 банкаў. І ўсе яны ў апошнія тыдні зніжалі крэдытныя стаўкі. А яшчэ гэтыя кватэры можна купляць у лізінг, у дзвюх лізінгавых кампаній стаўкі нават ніжэйшыя за банкаўскія, — нагадвае Наталля Літоўская. — Акрамя таго, не ўсім, хто хоча купіць кватэру, патрэбна новабудоўля. Таму сур’ёзнага падзення попыту на другасным рынку не прадбачыцца. А няма падзення попыту — няма і падзення коштаў.
Ёсць і яшчэ адзін момант: апошнім часам на «другасным рынку» была іншая праблема — невялікая прапанова ліквіднага жылля, гэта значыць кампактных кватэр каля метро або бліжэй да цэнтра горада.
— Тут «другаснаму рынку» якраз і можа дапамагчы партнёрскі крэдыт на новабудоўлі: магчыма, стане больш ахвотных прадаць старое кампактнае жыллё, каб пабудаваць нешта больш камфортнае і прасторнае, — мяркуе Наталля Літоўская, але адразу ўдакладняе, што адназначна казаць, ці спрацуе гэты прагноз, пакуль рана.