«Я вар’яцкі хачу ў Маскву». Беларуска, якая чакае ў ЗША суда за кантрабанду авіякампанентаў у Расію, спадзяецца на дапамогу РФ

Абвінавачаная ў працы на Расію беларуска Яна Лявонава расказала «МК» пра сваю дэпартацыю з Францыі і зняволенне ў ЗША. Яна спадзяецца на абмен пасля вяртання з Расіі ў ЗША марскога пяхотніка Роберта Гілмана. 

Яна Лявонава. Фота з яе старонкі ў VK

Беларуска Яна Лявонава пасля экстрадыцыі з Францыі знаходзіцца пад хатнім арыштам у Нью-Джэрсі. Яе абвінавачвалі ў закупцы пасля 2022 года амерыканскіх авіяцыйных кампанентаў і перапраўцы іх у Расію праз трэція краіны. Першапачаткова ёй пагражала да 55 гадоў зняволення.

Лявонава нарадзілася ў Віцебску, вырасла ў Казахстане, а ў 2021 годзе пераехала ў Маскву, дзе працавала ў сферы авіяцыйнай лагістыкі.

Яна Лявонава. Фота: асабісты архіў

Яна кажа, што ніколі раней не была ў ЗША і не чакала арышту: «Я лічыла сябе вельмі законапаслухмянай».

Амерыканскія ўлады абвінавацілі яе ў тым, што амерыканская электроніка і іншае авіяцыйнае абсталяванне набывалася праз пастаўшчыкоў у ЗША, а пасля адпраўлялася ў Расію праз Арменію і іншыя краіны без неабходных ліцэнзій. Пасля пагаднення са следствам з чатырох першапачатковых артыкулаў застаўся адзін — парушэнне Закона аб рэформе экспартнага кантролю.

Яна Лявонава. Фота: асабісты архіў

Лявонаву затрымалі ў Францыі, куды яна якраз прыехала адзначыць свой 33‑ці дзень нараджэння. Працэс яе экстрадыцыі ў ЗША заняў 14 месяцаў.

Найбольш цяжкімі яна называе першыя суткі ў ізалятары аэрапорта: паводле яе слоў, яна знаходзілася ў «сырой бетоннай каробцы з закратаванымі дзвярыма» без вокнаў, дзе было холадна і не давалі ні ежы, ні вады.

Пасля экстрадыцыі ў ЗША Лявонава каля двух месяцаў правяла ў жаночым ізалятары. Затым яе перавялі пад хатні арышт.

Першапачаткова гаворка ішла аб магчымых 55 гадах зняволення. Пасля прызнання віны і падпісання здзелкі са следствам, ёй пагражае тры гады.

«Такая статыстыка абсалютнай большасці крымінальных спраў у Амерыцы: яны заканчваюцца вымушаным прызнаннем віны і ўгодай са следствам, інакш да канца жыцця можна правесці за кратамі.

Амерыканская сістэма такая, што ісціны ў ёй не знайсці», — кажа жанчына.

Пасля пагаднення з уладамі з першапачатковага набору абвінавачанняў застаўся адзін пункт. Пасля чаго ёй пакінулі толькі адзін артыкул — парушэнне Закона аб рэформе экспартнага кантролю.

Паводле Лявонавай, яна не можа атрымаць неабходную медыцынскую дапамогу. У яе няма страхоўкі, а ў лабараторыі адмовіліся прыняць яе на аналізы, бо пашпарт знаходзіцца ў судзе і ў яе няма патрэбнага дакумента.

Цяпер беларуска жыве ў арэндным пакоі ў Нью-Джэрсі, выдаткі на жыллё, харчаванне і іншыя патрэбы, паводле яе слоў, аплачваюць бацькі. Яна носіць электронны бранзалет і амаль не выходзіць з дому. Нядаўна суд дазволіў ёй прагулкі з улікам стану здароўя.

Лявонава спадзяецца на дапамогу найперш Расіі. Яна наракае, што ад Беларусі дапамогі няма: «Я заўсёды казала: я чалавек свету. Я родам з Беларусі, большую частку жыцця пражыла ў Казахстане, а ў апошнія гады перабралася ў Расію на сталае месца жыхарства. Кожная з гэтых краін — мая Радзіма. Я не магу аддзяліць нешта адно, таму што яны — частка мяне. І мне балюча ад таго, што Беларусь ніяк не ўмешваецца ў мой лёс».

Жанчына спадзяецца на магчымасць абмену пасля вяртання ў Расію былога амерыканскага марскога пехацінца Роберта Гілмана. Прысуд ёй павінны былі вынесці 10 жніўня, аднак слуханне перанеслі на 28 кастрычніка.

На пытанне, куды яна хацела б вярнуцца, Лявонава адказала: «Хачу ў Маскву. Не магу. У мяне сэрца разрываецца па ёй».

Каментары да артыкула