BIEŁ Ł RUS

Biełaruskija navukoŭcy adnavili abličča šachciora, jaki žyŭ 4,5 tysiačy hadoŭ tamu

4.02.2026 / 16:55

Nashaniva.com

Biełaruskija navukoŭcy adnavili źniešni vyhlad šachciora, jaki žyŭ na terytoryi sučasnaj Biełarusi kala 4,5 tysiačy hadoŭ tamu. Hetaja praca stała častkaj maštabnaha daśledčaha prajekta «Nasielnictva Biełarusi. Albom u tvarach — pohlad u minułaje», prezientacyja jakoha adbyłasia ŭ Minsku, piša BiełTA.

Vydańnie padrychtavali śpiecyjalisty Instytuta historyi NAN Biełarusi sumiesna z navukoŭcami Instytuta etnałohii i antrapałohii Rasijskaj akademii navuk. Kniha pryśviečanaja antrapałahičnamu vyvučeńniu nasielnictva biełaruskich ziemlaŭ i źmiaščaje šyroki navukovy i ilustracyjny materyjał.

Pavodle słoŭ dyrektara Instytuta historyi Vadzima Łakizy, asnovaj daśledavańnia stali archieałahičnyja znachodki, u pieršuju čarhu pachavalnyja kompleksy. Kaścianyja reštki i čerapy dazvalajuć z dapamohaj sučasnych mietadaŭ adnavić, jak vyhladali ludzi ad kamiennaha vieku da poźniaha Siaredniaviečča i rańniaha Novaha času. U knizie pakazany rekanstrujavanyja vobrazy 26 čałaviek z 23 archieałahičnych pomnikaŭ pa ŭsioj krainie.

Adnym z najbolš unikalnych prykładaŭ staŭ staražytny šachcior z Krasnasielskich kremniezdabyŭnych šachtaŭ u ciapierašnim Vaŭkavyskim rajonie. Raniej užo isnavaŭ jaho skulpturny biust, ale ciapier, dziakujučy novym navukovym danym, źniešnaść była ŭdakładnienaja i dapoŭnienaja. Hety vobraz płanujuć vykarystoŭvać u muzieifikacyi archieałahičnaha kompleksu.

Akramia taho, navukoŭcy adnavili abličča žycharoŭ roznych rehijonaŭ i epoch: sielanina z Paleśsia, žančyny z pasielišča na race Mienka, žycharoŭ vierchniaha ciačeńnia Biareziny, a taksama žančyny ź siaredniaviečnaj vioski ŭ Dziatłaŭskim rajonie. Tam byŭ znojdzieny mohilnik XIII—XIV stahodździaŭ z dobra zachavanymi kaścianymi pareštkami.

Daśledavańni pravodzilisia i na chryścijanskich mohiłkach u Białyničach, jakija dziejničali z kanca XVI da XIX stahodździa. U vyniku atrymałasia adnavić nie tolki źniešnaść mužčyn i žančyn, ale i prykładny vyhlad ich adzieńnia. Taksama byli rekanstrujavanyja vobrazy ludziej, što žyli kaliści ŭ Niaśvižy.

Prajekt abjadnaŭ archieałohiju, antrapałohiju, hienietyku, radyjevuhlarodnaje datavańnie, ličbavyja technałohii i elemienty štučnaha intelektu, a taksama pracu mastakoŭ i skulptaraŭ. Užo viadziecca padrychtoŭka da pieravydańnia knihi i stvareńnia asobnych navukova-papularnych vydańniaŭ, pryśviečanych nasielnictvu roznych rehijonaŭ Biełarusi.

Čytajcie taksama:

Biełaruskija navukoŭcy adnavili abličča dziaŭčyny, jakaja žyła pad Minskam 500 hadoŭ tamu. Voś jak jana vyhladała

Čym hienietyčna adroźnivajucca biełarusy i litoŭcy: novyja danyja

U Biełarusi raniej raśli duby-hihanty. Kab ich adnavić, daśledujuć DNK

Kamientary da artykuła