BIEŁ Ł RUS

Arhazm: što norma, a što nie norma

5.03.2026 / 07:00

Idala Sałaviej

Časam arhanizm vydaje niečakanyja reakcyi. Novaje daśledavańnie seksołahaŭ upieršyniu sabrała ličby pra narmatyŭnyja i niezvyčajnyja pavodziny cieła i nazvała nahody dla chvalavańnia. 

Fota: Getty Images

Arhazm pryniata ličyć kulminacyjaj seksualnaha zadavalnieńnia — jarkaj, intensiŭnaj, ale pradkazalnaj reakcyjaj cieła. Adnak dla niekatorych ludziej hety momant supravadžajecca niečakanymi emacyjnymi i fizičnymi prajavami: raptoŭnym śmiecham, ślaźmi, smutkam, hałaŭnym bolem ci navat halucynacyjami.

Novaje daśledavańnie Paŭnočna-Zachodniaha ŭniviersiteta (ZŠA) upieršyniu pradstaviła sistematyčnyja źviestki pra toje, jak časta ŭźnikajuć takija źjavy, pry jakich abstavinach i ci varta ich aścierahacca.

U daśledavańni, apublikavanym u Journal of Women's Health, uziali ŭdzieł kala 3800 čałaviek. Pierad apytańniem jany pahladzieli tłumačalnaje videa pra tak zvanyja pieryarhaźmičnyja fienomieny — niezvyčajnyja reakcyi, jakija ŭźnikajuć padčas arhazmu ci adrazu paśla jaho. Zatym udzielniki ananimna adkazali na pytańni pra ŭłasny dośvied.

86 čałaviek — heta značyć 2,3% vybarki — paviedamili, što sutykalisia z padobnymi źjavami. Choć pakazčyk zdajecca nievialikim, u statystycy ŭzrovień ad dvuch pracentaŭ užo ličycca vymiernaj častatoj, a nie vypadkovym vyklučeńniem. Heta aznačaje, što havorka idzie nie pra ekzatyčnyja adzinkavyja vypadki, a pra realny, chaj sabie i redki fienomien.

Jakija reakcyi sustrakajucca

Najbolš raspaŭsiudžanymi byli emacyjnyja reakcyi. 88% z tych, chto pieražyvaŭ niezvyčajnyja źjavy, paviedamlali pra śmiech, płač abo raptoŭny smutak. Pryčym kala 63% płakali padčas abo adrazu paśla arhazmu, a 43% — śmiajalisia ci adčuvali smutak.

Fizičnyja simptomy adznačaŭ 61% udzielnikaŭ z takim vopytam. Siarod ich: hałaŭny bol (33%); ciahlicavaja słabaść (24%); bol albo pakołvańnie ŭ stupniach (19%); bol, śvierb abo pakołvańnie ŭ tvar (6%); čchańnie (4%); halucynacyi (4%); kryvaciok z nosa (2%); bol abo inšyja niezvyčajnyja adčuvańni ŭ vušach (2 %).

Bolš za pałovu (52%) paviedamili, što adčuvali adrazu niekalki simptomaŭ, a kožny piaty (21 %) — i emacyjnyja, i fizičnyja prajavy adnačasova.

Kali heta adbyvajecca čaściej

Cikava, što niezvyčajnyja reakcyi značna čaściej uźnikali padčas seksu z partnioram, čym pry masturbacyi. 51% adznačyŭ, što fienomieny prajaŭlalisia vyklučna pry seksualnaj aktyŭnaści z partnioram. Dzieviać pracentaŭ sutykalisia ź imi padčas masturbacyi, a 14% — pry vykarystańni vibratara.

Bolšaść žančyn (69%) adčuvali padobnyja simptomy tolki zredku, tady jak 17% — rehularna.

Daśledčyki miarkujuć, što važnuju rolu moža adyhryvać sacyjalna-emacyjny kantekst. Padčas blizkaści z partnioram aktyvujucca nie tolki fizijałahičnyja miechanizmy ŭzbudžeńnia, ale i składanyja emacyjnyja pracesy, jakija mohuć uzmacniać niezvyčajnyja reakcyi.

Ci tolki ŭ žančyn?

Hałoŭnaja aŭtarka daśledavańnia, doktar Łoren Štrejchier, padkreślivaje, što vyniki nielha aŭtamatyčna raspaŭsiudžvać na ŭsio nasielnictva. Udzielniki byli pryciahnutyja praz sacyjalnyja sietki, dzie Štrejchier apublikavała videa pra prajekt. Pakolki jana pieravažna pracuje z žančynami ŭ piery– i postmienapaŭzie, miarkujecca, što bolšaść udzielnikaŭ byli žančynami. Mienavita tamu ŭ naźvie daśledavańnia havorka idzie pra «simptomy ŭ žančyn».

Adnak poł udzielnikaŭ sistematyčna nie fiksavaŭsia, tamu ŭ vybarcy mahli prysutničać i mužčyny. Štrejchier pryznaje heta abmiežavańniem daśledavańnia, ale adznačaje, što ŭ miedycynskaj litaratury jość apisańni anałahičnych vypadkaŭ i ŭ mužčyn.

Norma ci nahoda dla tryvohi?

Aŭtary padkreślivajuć: pieryarhaźmičnyja fienomieny nie adnosiacca da kłasičnaj fizijałohii arhazmu, adnak nie ličacca patałohijaj. Jany ŭźnikajuć niepasredna padčas kulminacyi ci adrazu paśla jaje i ciesna źviazanyja ŭ časie ź pikam uzbudžeńnia.

Pryčyny takich reakcyj pakul zastajucca niavyśvietlenymi. Navukoŭcy miarkujuć, što mahčymuju rolu adyhryvaje adnačasovaja aktyvacyja simpatyčnaj i parasimpatyčnaj niervovaj sistemy padčas arhazmu. U ludziej z pavyšanaj usprymalnaściu hetaje «nakładańnie» moža vyklikać niečakanyja emacyjnyja ci cialesnyja prajavy.

Daśledčyki padkreślivajuć, što hałoŭnaja meta pracy — źniać tryvohu ŭ tych, chto sutykajecca z padobnym dośviedam. Pavodle ich słoŭ, raptoŭny śmiech ci ślozy ŭ momant kulminacyi nie aznačajuć, što z čałaviekam «niešta nie tak». Heta moža być častkaj narmalnaha śpiektru seksualnych reakcyj.

Pačatak dalejšych daśledavańniaŭ

Pavodle aŭtaraŭ, heta pieršaje sistematyčnaje daśledavańnie takich fienomienaŭ. Raniej źviestki pra ich hruntavalisia tolki na apisańniach asobnych kliničnych vypadkaŭ.

Daśledčyki padkreślivajuć, što atrymanyja vyniki — tolki pačatak dalejšaha vyvučeńnia temy. Adnak užo ciapier jany pašyrajuć razumieńnie raznastajnaści seksualnaha dośviedu i śviedčać pra toje, što navat niečakanyja reakcyi padčas arhazmu mohuć zastavacca ŭ miežach normy.

Čytajcie taksama:

«Ja z toj žmieńki ludziej, u jakich alerhija na ŭłasny arhazm»

Maładaja dziaŭčyna ŭ Kitai nijak nie moža spynić arhazmy

Arhazm-miedytacyju jana zrabiła svajoj spravaj žyćcia. Ciapier jaje buduć sudzić

U časie seksu bolš dumaješ pra toje, jak vyhladaješ, čym pra zadavalnieńnie? Kamientuje seksołah

Kamientary da artykuła