CRU padšturchoŭvaje kurdaŭ da ataki na Iran
Administracyja prezidenta Donalda Trampa sumiesna z CRU raspracoŭvaje stratehiju pa ŭzbrajeńni kurdskich farmiravańniaŭ, kab spravakavać maštabnaje narodnaje paŭstańnie ŭnutry Irana, paviedamlaje CNN sa spasyłkaj na krynicy.
Bajcy Demakratyčnaj partyi Iranskaha Kurdystana na błokpaście kala svajoj bazy ŭ rajonie Koja ŭ Irakskim Kurdystanie. Mienavita hetaja arhanizacyja ličycca adnoj z hałoŭnych kurdskich apazicyjnych hrup u Iranie. Fota: AP Photo / Rashid Yahya
Złučanyja Štaty Amieryki majuć praciahłuju i vielmi składanuju historyju ŭzajemaadnosin z kurdskim narodam — najbujniejšaj etničnaj mienšaściu ŭ śviecie, jakaja nie maje ŭłasnaj dziaržavy.
Siońnia kolkaść kurdaŭ aceńvajecca ŭ 25—30 miljonaŭ čałaviek, jakija kampaktna pražyvajuć na terytoryjach Turcyi, Iraka, Irana, Siryi i Armienii. Heta vielmi raznastajnaja supolnaść: niahledziačy na toje, što bolšaść ź ich źjaŭlajucca musulmanami-sunitami, jany majuć mnostva roznych dyjalektaŭ, a taksama adroźnivajucca svaimi kulturnymi i palityčnymi tradycyjami.
Iranskija kurdskija ŭzbrojenyja hrupy majuć niekalki tysiač bajcoŭ, jakija dziejničajuć uzdoŭž irakska-iranskaj miažy, pieradusim na terytoryi Irakskaha Kurdystana.
Paśla pačatku vajennych dziejańniaŭ mnohija z hetych arhanizacyj vystupili z publičnymi zaklikami da iranskich sałdat pierachodzić na ich bok. U adkaz Korpus vartavych isłamskaj revalucyi (KVIR) pačaŭ nanosić udary pa kurdskich pazicyjach, vykarystoŭvajučy dziasiatki bieśpiłotnych latalnych aparataŭ.
CNN, spasyłajučysia na šmatlikija infarmavanyja krynicy ŭ amierykanskich i kurdskich kołach, śćviardžaje, što CRU pracuje nad płanam uzbrajeńnia kurdskich farmiravańniaŭ z metaj spravakavać šyrejšaje paŭstańnie suprać iranskaha režymu. Pavodle ich słoŭ, Bieły dom užo viadzie aktyŭnyja pieramovy ź lidarami iranskaj apazicyi i kurdskimi kiraŭnikami ŭ Iraku. Havorka idzie pra mahčymaść pieradačy im značnaj vajennaj dapamohi.
Pavodle krynic, prezident ZŠA Donald Tramp asabista ŭdzielničaje ŭ dypłamatyčnaj padrychtoŭcy apieracyi, pravodziačy telefonnyja razmovy z klučavymi kurdskimi fihurami, u tym liku ź lidaram Demakratyčnaj partyi Iranskaha Kurdystana Mustafoj Chidžry.
Pavodle paviedamleńniaŭ amierykanskich čynoŭnikaŭ, abmiarkoŭvajucca detali budučaj sumiesnaj misii i toje, jak mienavita Złučanyja Štaty i kurdy buduć uzajemadziejničać pa miery raźvićcia padziej.
Pośpiech zadumy napramuju zaležyć ad pazicyi irakskich kurdaŭ, pakolki ich terytoryja pavinna stać asnoŭnym płacdarmam i kalidoram dla tranzitu zbroi.
Vysokapastaŭlenyja kurdskija pradstaŭniki paćviardžajuć, što naziemnaja apieracyja ŭ Zachodnim Iranie moža pačacca ŭžo ŭ bližejšyja dni. Jany ličać, što zaraz źjaviŭsia ŭnikalny šaniec na pośpiech, i adkryta raźličvajuć na padtrymku z boku Vašynhtona i Ijerusalima.
Navošta heta patrebna?
Pavodle krynic, znajomych z abmierkavańniami, taktyčnaja meta ŭzbrajeńnia kurdaŭ palahaje ŭ tym, kab jany zmahli skavać iranskija siły biaśpieki ŭ bajach na ŭskrainach krainy.
Heta pavinna asłabić kantrol u centralnych rehijonach i dać mahčymaść biazzbrojnym irancam u bujnych haradach vyjści na vulicy. Takim čynam płanujuć paźbiehnuć paŭtareńnia kryvavych raspraŭ, jakija adbyvalisia padčas minułych chvalavańniaŭ, kali pratestoŭcy zastavalisia sam-nasam ź siłavikami.
Niekatoryja pradstaŭniki amierykanskich uład bačać u kurdach instrumient dla stvareńnia kiravanaha chaosu, jaki raściahnie vajennyja resursy iranskaha režymu. Isnujuć taksama płany pa zachopie i ŭtrymańni terytoryj u paŭnočnaj častcy Irana. Heta dazvoliła b stvaryć śpiecyjalnuju bufiernuju zonu, jakaja značna palepšyła b biaśpieku Izraila ŭ rehijonie. CRU ad kamientaroŭ pa hetaj infarmacyi admoviłasia.
Vidavočnyja kroki i ryzyki
Analityk CNN pa nacyjanalnaj biaśpiecy Aleks Plitsas ličyć, što Złučanyja Štaty vidavočna sprabujuć dać šturšok pracesu źviaržeńnia režymu. Pakolki iranskaje nasielnictva ŭ cełym nie maje zbroi, źniešniaja padtrymka kurdskich sajuźnikaŭ bačycca Vašynhtonu jak adziny efiektyŭny sposab spravakavać kałaps siłavych struktur Irana i natchnić hramadstva na rašučyja dziejańni.
Adnak u amierykanskich dypłamatyčnych kołach hučyć i zaniepakojenaść adnosna mahčymych nastupstvaŭ takoha kroku.
Tym časam Izrail užo pačaŭ nanosić udary pa iranskich abjektach uzdoŭž miažy, rychtujučy hlebu dla budučaha nastupu kurdskich sił. Izrailskaja krynica paviedamiła CNN, što ŭ najbližejšyja dni takija ŭdary mohuć uzmacnicca.
Razam z tym krynicy pryznajuć: kali kurdskija siły sapraŭdy stanuć častkaj apieracyi suprać iranskaha režymu, padtrymka z boku ZŠA i Izraila pavinna być značnaj. Pavodle acenak amierykanskaj raźviedki, iranskija kurdskija hrupy pakul nie majuć dastatkovaha ŭpłyvu i resursaŭ, kab samastojna pravieści paśpiachovaje paŭstańnie suprać urada.
Akramia taho, sami kurdskija apazicyjnyja struktury raźjadnanyja. Jany majuć roznyja ideałohii, kankurujučyja intaresy i doŭhuju historyju ŭnutranych kanfliktaŭ. Tamu častka pradstaŭnikoŭ administracyi Trampa sumniavajecca, ci buduć hetyja hrupy hatovyja dziejničać vyklučna ŭ intaresach Vašynhtona. Isnuje aściaroha, što proksi-siły mohuć pastavić svaje ŭłasnyja mety vyšej za ahulnuju stratehiju ZŠA.
Unutry administracyi Trampa mnohija čynoŭniki ŭ pryvatnych razmovach papiaredžvajuć ab hłybokim rasčaravańni, jakoje nazapasiłasia ŭ kurdaŭ za hady supracoŭnictva z Vašynhtonam.
Kurdskija lidary nieadnarazova skardzilisia na toje, što amierykancy vykarystoŭvajuć ich, a potym pakidajuć na volu losu. Mnohija pamiatajuć vyvad vojskaŭ ź Siryi, jaki byŭ uspryniaty jak zdrada, i ciapier kurdy patrabujuć ad Biełaha doma ćviordych palityčnych harantyj.