Premjer-ministram Niepała pavinien stać były repier. Jon pieramoh na vybarach paśla pratestaŭ pakaleńnia Z
Jaho partyja pierakanaŭča pieramahła na vybarach.
Fota: Sanjit Pariyar/NurPhoto via Getty Images
Były repier Balendra Šach moža stać premjer-ministram Niepała paśla pierakanaŭčaj pieramohi jaho partyi na vybarach, piša Bi-bi-si.
Nacyjanalnaja niezaležnaja partyja (taksama viadomaja jak «Rastryja Svatantra», RSP) atrymała pieramohu na pieršych vybarach paśla pratestaŭ pradstaŭnikoŭ pakaleńnia Z, jakija pryviali da dziasiatkaŭ achviar i źviaržeńnia ŭrada.
Upieršyniu za niekalki dziesiacihodździaŭ adna partyja atrymała bolšaść u Niepale, dzie vybarčaja sistema zvyčajna pryvodzić da kaalicyjnych uradaŭ.
35‑hadovy Šach pieramoh 74‑hadovaha Šarmu Oli, jaki čatyry razy zajmaŭ pasadu premjer-ministra, u akruzie Džchapa-5 — tradycyjna nadziejnaj akruzie dla Kamunistyčnaj partyi Niepała (UML).
«Heta pieramoha nadziei i pieramien, — zajaviŭ adzin ź lidaraŭ RSP Ramieš Paŭdźjał. — Heta samaje jarkaje paćvierdžańnie ruchu pakaleńnia Z. Sapraŭdnaja danina pamiaci pakutnikam pakaleńnia Z budzie vykazana ŭ štodzionnaj pracy ŭrada pad kiraŭnictvam Balendry Šacha».
Vyniki vybaraŭ pakazali mocnuju hramadskuju niezadavolenaść palityčnym isteblišmientam: tradycyjnyja partyi i ich lidary stracili vialikuju kolkaść miescaŭ u parłamiencie.
Hetyja vybary ličylisia adnymi z samych značnych i napružanych za apošnija hady: u ich syšlisia palityčnyja ciažkavahaviki, jakija dziesiacihodździami daminavali ŭ palitycy Niepała, i bolš maładoje pakaleńnie, jakoje abiacała pakončyć z karupcyjaj i adkryć novuju hłavu ŭ žyćci krainy.
Chto taki Balendra Šach?
Balendra Šach — repier, jaki staŭ palitykam i simvałam «revalucyi pakaleńnia Z».
Niahledziačy na adnosna nievialiki palityčny dośvied, 35‑hadovy Šach ličyŭsia favarytam honki. Jon pravioŭ dynamičnuju kampaniju, zdoleŭšy skarystacca imknieńniem da pieramien — asabliva siarod maładych niepalcaŭ.
Šach pa adukacyi inžynier, adnak svaju papularnaść jon nabyŭ jak repier, jaki krytykuje ŭ svaich pieśniach biednaść, biespracoŭje i karupcyju. U 2022 hodzie jon vyrašyŭ zaniacca palitykaj i bałatavaŭsia jak niezaležny kandydat na pasadu mera Katmandu.
Atrymaŭšy ŭpeŭnienuju bolšaść hałasoŭ, jon prystupiŭ da maštabnaj zadačy — naviadzieńnia paradku ŭ horadzie, uklučajučy rujnavańnie niezakonnych pabudoŭ i vyrašeńnie prablemy sa śmiećciem.
Adnak mienavita moładzievyja pratesty ŭ vieraśni minułaha hoda vyvieli Šacha na ahulnanacyjanalny ŭzrovień.
Paśla taho jak raptoŭna ŭspychnuli demanstracyi — pieršapačatkova spravakavanyja zabaronaj sacyjalnych sietak, ale jakija padsiłkoŭvalisia bolš šyrokim niezadavalnieńniem karupcyjaj i ekanamičnym stanoviščam, ułady adkazali siłaj — 21 pratestoŭca zahinuŭ.
Paŭstańnie pierarasło ŭ bolš šyrokija biesparadki i padpały, u vyniku jakich zahinuli 70 čałaviek. U kančatkovym vyniku heta pryviało da adstaŭki ŭrada na čale z K. P. Šarmaj Oli, jaki čatyry razy zajmaŭ pasadu premjer-ministra, i jaho prakitajskaj Kamunistyčnaj partyi.
U niepalskaj palitycy nazapasiłasia stomlenaść z-za pastajannych palityčnych manieŭraŭ troch najbujniejšych partyj i samoj partyjnaj sistemy, dzie amal nie było stymułaŭ da reformaŭ i praktyčna nie isnavała alternatyvy, kaža analityk z Katmandu Amiš Radž Mułmi.
«Vyniki hetych vybaraŭ možna razhladać jak hałasavańnie suprać starych partyj. Nizkaja jaŭka i vysoki vynik RSP pakazvajuć na toje, što prychilniki tradycyjnych partyj prosta nie pryjšli na vybarčyja ŭčastki», — dadaje jon.
«Mnohija niepalcy, u tym liku ja, vielmi rady hetamu», — raspavioŭ Bi-bi-si 40‑hadovy Rahchunat Nieŭpanie. — Ja adčuvaju vialiki aptymizm».
Pa słovach Rahchunata, toje, što Šach i jaho partyja mohuć atrymać bolšaść u dźvie traciny hałasoŭ, usialaje ŭ jaho nadzieju, što Niepałam budzie kiravać bolš stabilny ŭrad, čym krochkija kaalicyi minułaha.
«Mnie zdajecca, Balendra zdolny vykaranić karupcyju i prasunuć ekanomiku napierad», — skazaŭ jon.
Adnak u Rahchunata jość i niekatoryja aściarohi.
Na pasadzie mera Balendra Šacha krytykavali pravaabarončyja arhanizacyi za žorstkaje vykarystańnie palicyi suprać vuličnych handlaroŭ, kali jon sprabavaŭ vyzvalić darohi stalicy i spynić pracu nielicenzavanych handlovych kropak. Pieradvybarčy štab Šacha nie adkazaŭ na zapyt ab kamientary.