Pastupova vyjšli na volu aryštavanyja pa «Spravie kniharoŭ». Akramia adnaho
Sprava knihavydaŭcoŭ i raspaŭsiudnikaŭ nie spynienaja, ale za kratami zastajecca tolki adzin jaje fihurant.
Źmicier Kołas z knihami, jakija jon vydaŭ. Na minskaj knižnaj vystavie 2023 hoda. Fota: fejsbuk
Pa infarmacyi «Našaj Nivy», vyjšaŭ na svabodu zasnavalnik vydaviectva «Technałohija» Vacłaŭ Bahdanovič. Adpuścili i jaho dačku Viktoryju. Vyjšaŭ na svabodu i 75‑hadovy vieteran vydavieckaj spravy Źmicier Sańko.
Źniavolenym zastajecca vybitny pierakładčyk i vydaviec Źmicier Kołas. Imavierna, jon znachodzicca ŭ SIZA Kamiteta dziaržaŭnaj biaśpieki. Pa našaj infarmacyi, jamu vystavili abvinavačvańnie pa artykule 361‑1 KK — kiraŭnictva ekstremisckim farmiravańniem. Čamu najhoršaja dola vypała mienavita Kołasu, pakul niezrazumieła.
U toj ža čas administracyjnym aryštam abmiežavałasia ŭsio ŭ vypadku Andreja Kima — inšaha vybitnaha dziejača kultury, jakoha zatrymlivali adnačasova z knihavydaŭcami, ale chiba što pa inšaj linii.
Vyzvaleńni vyzvaleńniami, ale fihuranty spravy paralizavanyja padpiskami i statusami. Niezaležnaja vydavieckaja dziejnaść unutry Biełarusi źviedzienaja amal da nula.
Bolš za toje, jak vyśvietliłasia, ciaham lutaha i sakavika pieratrusy prajšli ŭ niekalkich inšych biełaruskich dziejačoŭ intelihiencyi, vieteranaŭ kultury. U Minsku chodziać razmovy, što ich pry hetym źbivali, źnievažali, u ich kanfiskoŭvali knihi z asabistych biblijatek.
Źmicier Kołas. Fota sa staronki Źmitra Kołasa ŭ fejsbuku
Źmicier Kołas — vybitnaja postać u sučasnym biełaruskim knihavydańni i biełaruskaj kultury ŭvohule.
Jon naradziŭsia ŭ Minsku ŭ 1956 hodzie ŭ siamji historyka kultury, litaraturnaha i teatralnaha krytyka, aŭtara knih pra biełaruskich kłasikaŭ Hieorhija Kołasa. Jaho brat Uładzimir Kołas — kinarežysior, piedahoh i šmathadovy dyrektar Biełaruskaha humanitarnaha liceja imia Jakuba Kołasa.
Źmicier Kołas skončyŭ pierakładčycki fakultet Minskaha dziaržaŭnaha instytuta zamiežnych moŭ. Paśla vučoby niekalki hadoŭ pracavaŭ pavodle kantraktu ŭ Ałžyry i Siryi, u jakich Saviecki Sajuz u tyja časy realizoŭvaŭ šmatlikija ekanamičnyja prajekty. Viarnuŭšysia ŭ Minsk, vykładaŭ u tym samym instytucie, dzie sam kaliści vučyŭsia, — vučyŭ studentaŭ mastackamu pierakładu.
U 1980‑ia jon pieršym zrabiŭ hienijalnyja pa svajoj jakaści i sile pierakłady na biełaruskuju movu Kamiu, Sartra, Ianieska — aŭtaraŭ, jakija byli suhučnyja tahačasnaj atmaśfiery ŭ Biełarusi.
Z kanca 1980‑ch hadoŭ Źmicier Kołas usio bolš źviazvaŭ svajo žyćcio z vydavieckaj spravaj. Jon vydavaŭ litaraturu dla školnikaŭ u Biełaruskim humanitarnym licei. Paśla staŭ hałoŭnym redaktaram pryvatnaha vydaviectva «Encykłapiedyks». A paźniej stvaryŭ ułasnaje vydaviectva, jakoje nasiła jaho imia.
Vydaviectva «Źmicier Kołas» śpiecyjalizavałasia na pierakładach na biełaruskuju movu suśvietnaj litaratury — paezii, prozy i dramaturhii. Asablivuju viadomaść atrymała sieryja «Paety płaniety», u jakoj vychodzili pierakłady paetaŭ z roznych krain śvietu. Usiaho ŭ hetaj kalekcyi vyjšła bolš za 100 knih.
U vydaviectvie vychodzili i inšyja intelektualnyja teksty — fiłasofija, humanitarnyja daśledavańni, litaraturaznaŭstva. Jano vydała Albiera Kamiu, Žana-Pola Sartra, Fransua Rable, Šarla Badlera, Rene Dekarta i inšych aŭtaraŭ.
Nahadajem, što 3 sakavika «ekstremisckim farmavańniem» pryznali «kaalicyju drukavanych vydaviectvaŭ «Fond Kamunikat.org», Lohvinau Publishing House, Andrei Yanushkevich Publishing. Adpaviednaje rašeńnie pryniaŭ Kamitet dziaržaŭnaj biaśpieki.
Hetaje rašeńnie stała praciaham masavych zatrymańniaŭ vydaŭcoŭ i kniharaspaŭsiudnikaŭ u Minsku, jakija adbylisia ŭ lutym. Usich zatrymanych spačatku adpravili na sutki pa administratyŭnych pratakołach, składzienych, jak zvyčajna ciapier, z nadumanych padstaŭ.
U śpisie ludziej, jakich ułady ličać źviazanymi z hetaj «kaalicyjaj», — viadomyja ŭ knižnym asiarodździ imiony. Taksama ŭ pieralik uklučyli sajty i sacyjalnyja sietki vydaviectvaŭ.
Aryštoŭvali tych, kaho adnieśli da dziejnaści kaalicyi.
Ludzi, jakich zahrabli pavodle hetaj spravy, byli vielmi roznyja: adzin hienijalny pierakładčyk, druhi knihanoša z «Biełaha lehijona», a treci kłasičny biznesoviec.
Udakładnieńnie. Spačatku ŭ hetym materyjały artykuł KK, jaki inkryminujuć Źmitru Kołasu, pamyłkova nazyvaŭsia jak 361-3, a nie 361-1.