«Tut dzieci adčuvajuć siabie jak u Biełarusi». Čempijon śvietu pa samba Ściapan Papoŭ adkryŭ spartyŭny kłub va Urocłavie
Čempijon śvietu pa samba, pieramožca Jeŭrapiejskich hulniaŭ, uładalnik Kubka śvietu i mižnarodnaj uznaharody Fair Play Ściapan Papoŭ vyjechaŭ ź Biełarusi ŭ 2021 hodzie, kab «pierazahruzicca». Jon byŭ ščyra ŭpeŭnieny: heta časova. U emihracyi čempijonu pryjšłosia pačynać z nula: taksavać, pracavać piersanalnym trenieram i nanoŭ šukać hlebu pad nahami.
Siońnia Ściapan raźvivaje ŭłasny spartovy kłub SP Club Wrocław, jaki ŭžo prynosić prybytak. Dla spravy.io jon raskazaŭ historyju pra biełaruskuju salidarnaść, vykliki emihracyi, budoŭlu biełaruskaha miesca ŭ Polščy i kryšačku pra štučny intelekt.
«Praanalizavaŭ, što hrošaj treba ŭkłaści šmat i adabjecca heta nie tak chutka»
Dla čałavieka, jaki ŭsio žyćcio pryśviaciŭ sportu vyšejšych dasiahnieńniaŭ, emihracyja stała surjoznym ispytam na tryvałaść. Šlach da ŭłasnaha biznesu pačaŭsia nie z Urocłava. Ściapan spačatku płanavaŭ pabyć miesiac u Turcyi — ličyŭ heta dobrym miescam, kab nabracca siłaŭ, ale ŭ vyniku pražyŭ tam amal paŭhoda.
Paśla pierajechaŭ va Ukrainu, akurat za dva tydni da pačatku poŭnamaštabnaj vajny. Pryjšłosia znoŭ uciakać ad niebiaśpieki — hetym razam u Polšču. Urocłaŭ vybraŭ śviadoma: starejšaja dačka chacieła pastupać u Čechiju, a hety horad jak raz blizka da miažy.
Ściapan nie chavaje: pieršy čas było niaprosta praz stan niavyznačanaści.
— Ja pracavaŭ piersanalnym trenieram, taksavaŭ, ale nie adčuvaŭ niejkaj stabilnaści. Zdajecca, voś ty ŭ Polščy, ty ŭ biaśpiecy, ale niejak zaciahnuŭsia moj adjezd ź Biełarusi. Viartańnie dadomu — pakul nieviadoma kali. I voś ja byŭ u niejkaj zavisłaj prastory: rabiŭ prajekty, arhanizoŭvaŭ turniry pa valejbole, dva fiestyvali, dziciačyja łahiery, spabornictvy… Ale ŭvieś čas było pačućcio, što heta časova.
Usio źmianiłasia raptoŭna. Znajomaja Ściapana, jakaja kiravała spartovaj zalaj, vyrašyła pradać svoj biznes, i paprasiła ŭ hetym dapamahčy.
— Heta byŭ zał funkcyjanalnych trenirovak (TRX, krośfit) u arendavanym budynku. Nie maja tematyka, zajmacca hetym ja nie chacieŭ, ale potym zadumaŭsia: a što, kali zrabić tut zału adzinaborstvaŭ?
Ściapan pačaŭ apytvać znajomych barcoŭ, praličvać mahčymaści i zrešty rašyŭsia zrabić tut miesca moža i dla prypynku, ale ŭžo bolš stałaha:
— Praanalizavaŭ, što hrošaj treba ŭkłaści šmat i adabjecca heta nie tak chutka, ale heta budzie mahčymaść raźvivacca dalej. Na toj momant ja byŭ upeŭnieny, što biełaruskaja supołka dapamoža mnie ź pieršymi klijentami, a siabry i znajomyja — ź pierabudovaj zały.
«Ja prosta z ChatGPT zhienieravaŭ ideju interjeru»
Ściapan adrazu zrazumieŭ: kali rabić usio «pavodle prajsu», biznes moža nie vytrymać nahruzki. Vialikich vydatkaŭ patrabavała biaśpieka: ścieny treba było abšyć śpiecyjalnymi matami, i tolki hetyja pracy pa rynačnych rascenkach kaštavali kala 40 tysiač złotych.
Dalej — padrychtoŭka pad pafarboŭku i šmat inšych składanych technałahičnych pracesaŭ, i ŭsio heta — vydatki. Plus navat padčas ramontu nieabchodna było płacić za arendu pamiaškańnia. Ale tut spracavała biełaruskaja salidarnaść i papiaredniaje vałanciorstva čempijona śvietu ŭ šmatlikich inicyjatyvach u Polščy. U vyniku vydatki ŭdałosia skaracić u 4—5 razoŭ.
— Tut šmat našych biełarusaŭ, — raskazvaje Ściapan. — Adzin zajmajecca mietaličnymi vyrabami — jon pa prajekcie ŭsio zrabiŭ, my pryvieźli i sami ŭstaloŭvali hetyja kanstrukcyi. Dziaŭčyna zajmajecca tapicierkaj (abiŭkaj skuraj) — jana znajšła nam tannuju skuru ŭ dobraj jakaści, dała svaje instrumienty, i my zrabili ŭsio za vielmi dobruju canu. Chłopiec-biełarus, jaki pracuje tut na budoŭli, rychtavaŭ ścieny pad pafarboŭku i naohuł hrošaj nie ŭziaŭ.
Interjer zały zasnavalnik kłubu prydumaŭ sam z dapamohaj štučnaha intelektu, a realizavała ideju znajomaja mastačka-ŭkrainka Nastaśsia.
— Ja prosta z ChatGPT zhienieravaŭ ideju, — uśmichajecca Ściapan. — A mastačka ŭžo dapracavała jaje pad našy kałony i arki. Jana litaralna žyła ŭ zali. Ja prajazdžaju mima ŭnačy — hladžu, jana maluje samuraja, a pobač spalnik lažyć. Ciapier da hetaj ścienki nikoha nie chočacca padpuskać — stolki tut sił addadziena.
Pa słovach Ściapana, takaja padtrymka nie była vypadkovaj, a stała vynikam jaho papiaredniaj pracy pa abjadnańni supołki:
— Ja rabiŭ dla biełarusaŭ mierapryjemstvy, arhanizoŭvaŭ ich, i voś jany adhuknulisia. I ludzi praciahvajuć nahadvać: kali tabie treba dapamoha — to telefanuj. Tut usio zroblena rukami dobrych znajomych — biełarusaŭ i ŭkraincaŭ.
«Dzieci vielmi stamlajucca ad zamiežnaj movy ŭ škołach i sadkach»
Ciapier u kłubie Ściapana ŭžo kala 70 dziaciej. Heta dobry vynik dla zały, jakaja adkryłasia tolki ŭ śniežni minułaha hoda i nie ŭ «siezon naboru». Dla mnohich baćkoŭ-emihrantaŭ heta miesca stała vyratavańniem, bo tut vyrašajecca nie tolki pytańnie fizičnaj formy, ale i psichałahičnaha kamfortu.
— Hetaja zała — jak byccam ty žyvieš u Biełarusi. Ty prychodziš — tut usie svaje, razmaŭlaješ na svajoj movie, — tłumačyć Ściapan. — Dzieci vielmi stamlajucca ad zamiežnaj movy ŭ škołach i sadkach. Im patrabujecca asiarodździe, dzie jany mohuć prosta rassłabić hałavu i zajmacca čym padabajecca. U nas taki biełaruska-ŭkrainska-polski asiarodak, i dzieciam tut maksimalna spakojna.
Zała stała važnym punktam na karcie nie tolki dla miascovych: niadaŭna praz Urocłaŭ na spabornictvy ŭ Francyju jechała delehacyja z Ukrainy — 70 dziaciej z kijeŭskaha kłuba čempijona śvietu, prezidenta Fiederacyi dziudo Kijeva i deputata Hieorhija Zantaraja. Ukrainskija spartsmieny zajechali na treniroŭku mienavita ŭ zału Ściapana Papova.
— My, biełarusy i ŭkraincy, vielmi dobra siabrujem u sporcie, — kaža Ściapan. — Dla nas było honaram pryniać kamandu takoha ŭzroŭniu. Hieorhij Zantaraja — čałaviek-lehienda: čempijon śvietu i Jeŭropy, hałava kamisii atletaŭ NOK Ukrainy. Ja vielmi rady našamu znajomstvu i tamu, što jon źviarnuŭsia mienavita da mianie, kab my ŭ svajoj zali pryniali jaho kamandu — što ja ź vialikim zadavalnieńniem i zrabiŭ. Toje, što jany vybrali nas dla padrychtoŭki, pakazvaje, što my stvarajem pravilnuju atmaśfieru.
Zasnavalnik kłubu zastajecca viernym čempijonskamu padychodu. Jon stvaryŭ asablivuju sistemu — «Select Team». Heta hrupa dla tych dziaciej, jakija sami matyvavanyja pracavać na vynik. U ich jość mahčymaść znachodzicca tut choć šeść dzion na tydzień. Na dziciačych hrupach časta pracujuć adrazu dva treniery suśvietnaha ŭzroŭniu — Ściapan i jaho kaleha Dźmitryj, taksama čempijon śvietu pa samba.
Ściapan ćviaroza hladzić na rečy i padzialaje vychavańnie budučych čempijonaŭ i zvyčajnyja zaniatki:
— Jość dzieci, jakija naceleny na vynik. Voś adzin chłopčyk pryjšoŭ: ručki tonieńkija, ad pryrody dadzienych nijakich. Ale sam pracuje, vočy harać. Upeŭnieny, što ź jaho budzie tołk — jon užo piać razoŭ padciahvajecca. A jość tyja, kaho baćki voziać prymusova. Dla ich jość asobnaja hrupa, jany tam bolš hulajuć. Takija hrupy taksama patrebnyja — jany zakryvajuć kamiercyjny bok, kab my mahli płacić arendu.
«Mnie treba, kab usio pracavała idealna, bo heta bolš čym prosta biznes»
Ściapan Papoŭ praciahvaje być «hulajučym trenieram». Navat zapuściŭšy biznes, jon zastajecca ŭ tym liku i dziejnym spartsmienam. Ciapier jaho novy vyklik — brazilskaje džyu-džytsu (BJJ).
— Mnie letam budzie 42 hady. U zvyčajnym sporcie ty ŭ 32 užo «dzied», ale brazilskaje džyu-džytsu dazvalaje vystupać u lubym uzroście, — tłumačyć Ściapan. — Tut ja baču ludziej pa 65 hadoŭ z takim presam! Jany płastyčnyja i techničnyja. Heta padaŭžaje maładość i natchniaje mianie.
Zaraz u Ściapana novaja spartyŭnaja meta — dajści da čornaha pojasa ŭ hetym napramku baraćby i amatarskaha ŭzroŭniu čempijonu nie dastatkova:
— Chaču być kankurentazdolnym ź ludźmi, jakija ŭsio žyćcio zajmajucca mienavita hetym. Chaču, kab ja, jak čałaviek, jaki ŭsio žyćcio byŭ u samba, moh pieramahać pa ich praviłach. Ja b vielmi chacieŭ źjeździć u Amieryku na čempijanat śvietu, ale heta viza, košty, i treba surjozna rychtavać formu.
Ale pakul Amieryka niedzie ŭ novych metach, štodzionnaja realnaść Ściapana — heta jaho zała va Urocłavie, dzie čempijonski charaktar prajaŭlajecca ŭ kožnaj drobiazi. Ściapan nie chavaje, što jon piedantyčny ŭ pytańniach paradku:
— Usich tut haniaju za tepci, za pył. Mnie treba, kab usio pracavała idealna, bo heta bolš čym prosta biznes. Navat kali ty treniravaŭ da nočy, ty ŭsio roŭna možaš pryjści a čaćviortaj ranicy, kab padmieści i ŭsio pravieryć. Heta majo miesca, ja tut za kožny kut adkazvaju.
Na pytańnie, dzie jon biare natchnieńnie i siły, adkazvaje — u hramadskich prajektach:
— Novaja praca, novyja idei. Ja taki čałaviek, što kali ŭžo biarusia, to chaču zrabić maksimalna jakasna. Nie spabornictvy dziela spabornictvaŭ, a ŭzajemapatrymlivalny spartyŭny fiestyval. Nie mahu inakš, i mienavita tak pierazaražajusia.
Płan na budučyniu: viełaparkoŭka, try ściahi i fejrpłejny hnomik-barec
Mnohija ździŭlajucca, što biznes-pačatkoviec u Polščy zmoh tak chutka «ŭźlacieć»: zała, jakaja adkryłasia ŭsiaho paŭhoda tamu, užo prynosić prybytak. Z čornych ścien byłoha pamiaškańnia jana pieratvaryłasia ŭ centr biełaruskaj supolnaści.
— Ci składana było? Ja pastaviŭ metu i išoŭ da jaje, — kaža Ściapan. — Byvaje, da nočy treniruješ, ranicaj zapuskaješ budaŭnikoŭ, a potym treba znoŭ za imi ŭsio prybrać da sterylnaha stanu, kab dzieci zmahli spakojna bosymi treniravacca.
Płanaŭ napieradzie šmat: damalavać interjer, zrabić viełaparkoŭku, davieści da ładu masažny kabiniet. Abaviazkova — paviesić try ściahi: biełaruski, ukrainski i polski. Ale Ściapan hladzić šyrej: jon choča pastavić prajektar, hladzieć filmy, ładzić biełaruskija tancy ci zumbu.
— Zała pracuje 24 hadziny, tut možna navat dyskateki ładzić! — zaharajecca biełarus, ale tut ža pierachodzić da razvažańniaŭ pra budučyniu: — Mnie cikava: ci adaptujemsia my nastolki, što praź niejki čas staniem palakami? Ci niešta źmienicca i častka vierniecca? Hetaja zała — jak byccam ty žyvieš u Biełarusi. Byccam by kultura našaja tut zachoŭvajecca.
Navat simvał horada — znakamitaha ŭrocłaŭskaha hnomika — Ściapan, kali ŭžo maryć, to chacieŭ by zrabić asablivym. Heta pavinien być barec, jaki vynosić na plačach inšaha barca — napamin pra ŭłasny ŭčynak Ściapana, kali jon vynies z dyvana traŭmavanaha spabornika i atrymaŭ suśvietnuju ŭznaharodu Fair Play.
— My stvaryli tut svaju supołku. Ludzi matyvujucca, ja sam matyvujusia, staŭlu sabie novyja vykliki. Biełarusy i biełaruski prychodziać, pjuć kavu, razmaŭlajuć — tut usie svaje. Heta i jość hałoŭny vynik.