Jaŭka na vybarach u KR: prosta ludziam niecikavyja bojki za pusty miech
Historyk Alaksandr Paškievič adhuknuŭsia na vyniki vybaraŭ u Kaardynacyjnuju radu paradaksalna — dopisam dvuchhadovaj daŭniny. Jaho tłumačeńnie nadaje i aptymizm: spracavali zdarovyja hramadskija instynkty.
Ja starajusia pa mahčymaści nie paŭtaracca i nie pisać uvieś čas adno i toje ž, ale siońnia zrablu vyklučeńnie i słova ŭ słova pradubluju post dvuchhadovaj daŭniny. Aktualnaści jon zusim nie straciŭ navat častkova, a niečaha pryncypova novaha, što prymusiła b źmianić ci padkarektavać raniejšuju dumku, taksama nie naradziłasia.
«Ja adzin z tych, dumaju, šmatlikich biełarusaŭ, jakija nie hałasavali na vybarach u Kaardynacyjnuju radu pryncypova: i majučy dla hetaha praktyčnuju mahčymaść, i ŭśviedamlajučy hetu mahčymaść.
Pryčyna — razumieńnie taho, što z časoŭ nacyjanalnaha ŭzdymu 2020‑2021 hadoŭ praminuła šmat času, i ŭmovy radykalna źmianilisia. Niahledziačy na ŭsie składanaści, i ciapier zastałosia niamała śfier, u jakich biełarusy, nieabyjakavyja da losu svajoj baćkaŭščyny, mohuć rabić inviestycyi ŭ budučuju novuju Biełaruś. Kulturnaja, miedyjnaja, adukacyjnaja, pravaabarončaja, navat ekanamičnaja śfiera. A voś mahčymaści rabić niešta sapraŭdy karysnaje ŭ śfiery praktyčnaj palityki ścisnulisia da samaha minimumu.
Pakul u rehijonie niestabilnaść i adpaviedna budučy los Biełarusi — adkrytaje pytańnie dla zachodniaha śvietu, biezumoŭna jość sens u isnavańni Ofisa Cichanoŭskaj. Va ŭsiakim razie zrazumieła, jakija jahonyja funkcyi. A voś dla ŭsiaho astatniaha biełaruskaha palityčnaha, u tym liku (a mo i pieradusim) dla Kaardynacyjnaj rady, na žal, nišaŭ ciapier niama.
Bo niama nijakich ryčahoŭ i miechanizmaŭ, kab pravodzić u žyćcio patencyjna pryniatyja Kaardynacyjnaj radaj rašeńni. A biez hetaha ŭsia jaje dziejnaść budzie pustoj havarylniaj. I ludzi heta dobra adčuvajuć — chtości na śviadomym, chtości na padśviadomym uzroŭni. Što znachodzić adlustravańnie ŭ tym liku i ŭ vynikach hałasavańnia, pieradusim pracentach jaŭki.
Na svaim ułasnym — i nie tolki svaim, ale taksama šmatlikich siabroŭ i znajomych, — prykładzie mahu skazać, što dla mnohich sprava tut nie ŭ źniaviervańni, adryvie ad biełaruskaha paradku dnia i niežadańni niešta rabić dla biełaruskaj budučyni, nie ŭ «chataskrajnictvie». Žadańnie niešta rabić jość, niama žadańnia ŭpisvacca ŭ hety kankretny prajekt.
Pakolki realna niezrazumieła, što ad jaho karysnaha moža być na vychadzie.
Nie mahu pahadzicca z tym, što Kaardynacyjnaja rada važnaja jak placoŭka dla treniroŭki niejkich palityčnych navykaŭ. Što tyja, chto projdzie praź jaje, nibyta buduć mieć vialiki dośvied i stanuć bolš palityčna kankurentazdolnymi, čym tyja, chto takoha dośviedu nie maje. Kali heta havorać, mnie ŭspaminajecca biełaruskaja «staraja apazicyja», to-bok tyja biełaruskija aktyvisty, jakija hadami i dziesiacihodździami zajmalisia palitykaj u łukašenkaŭskaj Biełarusi pry faktyčnaj adsutnaści dla hetaha ŭmoŭ. Pa łohicy, nabyŭšy bahaty šmathadovy vopyt partyjnaha i inšaha budaŭnictva, u 2020 hodzie jany pavinny byli b jaho skarystać i paŭsiul vieści ŭ tahačasnych padziejach rej.
Miž tym my bačyli zusim advarotnaje — toj bahaty «vopyt» akazaŭsia zusim nie zapatrabavanym, a na klučavyja palityčnyja roli, ź nie vielmi šmatlikimi vyklučeńniami, vyjšli zusim inšyja ludzi. Jakija nie sastupili svaich pazicyj u supolnaści i paśla, kali hramadski ŭzdym spaŭ. Upeŭnieny, što hetak ža sama budzie i na novym vitku histaryčnaha raźvićcia, kali dla Biełarusi i biełarusaŭ adkryjecca novaje akno mahčymaściaŭ. Novy čas vyłučyć novych palityčnych lidaraŭ, jak heta zaŭsiody ŭ takich vypadkach byvaje, u inkubatarach ich nie vyhaduješ.
Tamu, jak pa mnie, lepš ciapier u hetyja cacki i nie hulacca. Praktyčnaj karyści z hetaha jaŭna nie budzie, a idejna-natchnialnaja funkcyja hetaj dziei pry ŭdziele ŭ hałasavańni ŭsiaho niekalkich tysiač čałaviek taksama sumnieŭnaja.
Škodu ž ja baču pieradusim u tym, što kali realna karysnaj dziejnaści pravodzić abjektyŭnych mahčymaściaŭ niama, a struktura isnuje, to jana musić prynamsi rabić imitacyju takoj dziejnaści. I najbolš łahičny ŭ takich umovach vyplesk enierhii — šumnyja publičnyja bojki za pusty miech. A heta mocna demaralizuje ŭsiu supolnaść».