BIEŁ Ł RUS

VIP-zała, fudkorty i płanietaryj. Najstarejšy kinateatr Mahilova ŭ styli kanstruktyvizmu zakryli na rekanstrukcyju

24.05.2026 / 11:53

F. Raŭbič

Źniknieńnie z 9 maja najstarejšaha mahiloŭskaha kinateatra «Čyrvonaja Zorka» z haradskich afiš vyklikała pytańni ŭ mnohich žycharoŭ horada. Spačatku supracoŭniki spasyłalisia na abstraktnyja «techničnyja pryčyny», a administracyja «Kinavideaprakata» dała łakaničny adkaz: padrychtoŭka da rekanstrukcyi. Razabralisia, uva što pieratvorycca pomnik kanstruktyvizmu 1930 hoda paśla maštabnaj rekanstrukcyi.

Sučasny vyhlad kinateatra «Čyrvonaja Zorka». Mienavita pad biełaruskaj nazvaj kinateatr viadomy mahiloŭcam, ruskamoŭnaja adaptacyja nie pryžyłasia. Fota: Huhł Karty

Kinateatr na vulicy Pieršamajskaj byŭ pabudavany ŭ 1930 hodzie na miescy darevalucyjnaha iluzijona «Čary», a toj u svaju čarhu źjaviŭsia na padmurkach zharełaha ekziercyrhaŭza — hihanckaha manieža, uźviedzienaha znakamitym rasijskim architektaram Vasilom Stasavym.

Paviedamleńnie ab zakryćci kinateatra z 9 maja pa «techničnych pryčynach». Fota z sacsietak

Aŭtaram prajekta kinateatra nazyvajecca inžynier E. Łosier — asoba absalutna zahadkavaja, bo akramia hetaha proźvišča ź inicyjałami, jakija ŭpieršyniu byli nazvanyja ŭ knizie «Historyja architektury Biełarusi. Saviecki pieryjad» (1975) historykam architektury Anatolem Voinavym, pra jaho ničoha bolš nie viadoma. U apublikavanaj u 1983 hodzie knizie, pryśviečanaj «Biełdziaržprajektu», u pieraliku vybitnych śpiecyjalistaŭ davajennaha času nazyvajecca niejki «R. Je. Łośsier», ale dalej, u raździele prajektaŭ u podpisach da fotazdymkaŭ znoŭ źjaŭlajecca E. Łosier. 

Na kinateatry kaliści byŭ vialiki, amal płakatny nadpis pa-biełarusku «Kino / teatr», jaki nie zachavaŭsia da našaha času, ale jaki varta było b adnavić jak charakternuju asablivaść architektury 1930‑ch hh. Fota: Hłobus Biełarusi

U čas niamieckaj akupacyi kamunistyčnuju nazvu kinateatra na fasadzie zakryli novym nadpisam z novaj nazvaj — «Łuč». 1943 h. Fota: audiovis.nac.gov.pl

Toj ža Voinaŭ paviedamlaje, što Łosier byŭ taksama aŭtaram i staličnaha kinateatra «Čyrvonaja Zorka» (1928 hod), jaki nie zachavaŭsia da našych dzion. Mahiloŭski budynak, niahledziačy na razbureńni Druhoj suśvietnaj vajny i nastupnyja pierabudovy ŭ 1948 i 1954 hadach, dajšoŭ da nas u svaim aryhinalnym vyhladzie ź nievialikimi stratami. 

Pieršy ŭ BSSR hukavy kinateatr «Čyrvonaja Zorka», jaki adčyniŭsia ŭ Miensku 10 listapada 1930 hoda, byŭ pierabudavany z darevalucyjnaha kinateatra «Hihant» pa prajekcie E. Łosiera, jaki sprajektavaŭ adnajmienny kinateatr u Mahilovie

Ad imiersiŭnaha kino da VIP-zon: što źmienicca ŭnutry

Zhodna z zadańniem na prajektavańnie, zaćvierdžanym u 2025 hodzie, unutranaja prastora kinateatra musić być całkam pierafarmatavanaja. 

Na pieršym paviersie asnoŭnaja pierapłaniroŭka zakranie hałoŭnuju kinazału i častku faje. Tut płanujecca stvaryć adrazu try prastory dla prahladu. Vialikaja hladzielnaja zała na 200 miescaŭ budzie pieraabstalavana pad funkcyi imiersiŭnaha kino i płanietaryja. Akramia jaje, źjaviacca druhaja, «siamiejnaja» zała na 60 miescaŭ i nievialikaja zała-«kamfort» na 30 miescaŭ.

Aryhinalny płan kinateatra «Čyrvonaja Zorka» ŭ Mahilovie. Fota: z knihi «Historyja architektury Biełarusi. Saviecki pieryjad», 1975

Płan pieršaha paviercha kinateatra. Fota: pieradprajektnaja dakumientacyja 

Kasy, dla jakich ciapier narezany pamiaškańni ŭ paradnaj, paŭkruhłaj častcy budynka, abjadnajuć u adnu liniju z kinabaram, dzie praduhledžana paŭnavartasnaja kuchnia dla absłuhoŭvańnia naviedvalnikaŭ. Taksama na pieršym paviersie vyłučać płoščy pad fudkort i ahulny harderob.

Na druhim paviersie akcent budzie zrobleny na premijalny adpačynak. Tam musić źjavicca VIP-zała na 30 miescaŭ, jakaja atrymaje ŭłasny harderob. Pobač raźmieściać asobnuju hulniavuju zonu (taksama sa svaim harderobam) i jašče adzin kinabar. Jak i na nižnim uzroŭni, častka płoščaŭ druhoha paviercha budzie addadziena pad druhi fudkort.

Sučasny vyhlad hladzielnaj zały kinateatra. Fota: chyrvonayazorka_mogilev

Sučasny vyhlad faje kinateatra. Fota: Huhł Karty

Kiravańnie ŭsimi čatyrma załami budzie ažyćciaŭlacca centralizavana z adnoj aparatnaj.

Usie kinazały pavinny atrymać sučasnaje techničnaje abstalavańnie: 4K łaziernyja prajektary i sistemy abjomnaha huku. Dla stvareńnia adzinaj atmaśfiery va ŭsich chołach, kalidorach, kasach i sanuzłach ustalujuć centralizavanuju muzyčna-infarmacyjnuju sistemu. Dla fizična asłablenych naviedavalnikaŭ u budynku abstalujuć lift.

Što tyčycca terminaŭ realizacyi hetaha maštabnaha prajekta, to da kanca maja musiła być skončana raspracoŭka prajektna-kaštarysnaj dakumientacyi, paviedamleńnie «Kinavideaprakata» pra zakryćcio ŭ suviazi z praviadzieńniem prajektnych i vyšukalnickich rabot abo ŭvodzić u zman, abo śviedčyć pra značnaje adstavańnie ad hrafiku. Zhodna z raniejšymi płanami budaŭničyja raboty pavinny być vykanany ŭ 2027 hodzie. 

Čytajcie taksama:

Kamientary da artykuła