Pad Tałačynom adkapali freski ŭ krypcie kniazioŭ Druckich-Sakolinskich. Na raskopki naźbirali praz kraŭdfandynh
U Novym Sakolinie, rodavym hniaździe staražytnaha rodu, prachodziać archieałahičnyja raskopki reštkaŭ kniažackaj pachavalni XVII—XVIII stahodździaŭ. Archieołaham užo ŭdałosia dajści da ŭzroŭniu krypty i vyjavić frahmienty aryhinalnaha ścienapisu. Pracy inicyjavanyja miascovymi krajaznaŭcami, a finansavańnie całkam sabranaje za košt achviaravańniaŭ.
Raskopki na krypcie kniazioŭ Druckich-Sakolinskich. Fota: fejsbuk Aleha Dziarnoviča
Archieałahičnaja ekśpiedycyja Instytuta historyi NAN Biełarusi pačałasia 12 žniŭnia kala vioski Novaje Sakolina. Pracami kiruje kandydat histaryčnych navuk, viadučy navukovy supracoŭnik instytuta Aleh Dziarnovič. Na placoŭcy razam z prafiesijnymi archieołahami pracujuć vałanciory z Tałačyna, Kochanava i Minska.
Abjektam daśledavańnia stali reštki muravanaha kultavaha zbudavańnia. Zhodna z krynicami, u roznyja časy ŭ hetaj miascovaści isnavali mahilny sklep, a taksama kalvinski i ŭnijacki chramy. Znojdzienuju padčas raskopak cehłu kiraŭnik ekśpiedycyi Aleh Dziarnovič papiarednie adnosić da XVII stahodździa. Adznačajecca taksama vyraznaja hieamietryja zachavanych padmurkaŭ.
Frahmient fresak z krypty kniazioŭ Druckich-Sakolinskich z hieamietryčnym malunkam. Fota: fejsbuk Aleha Dziarnoviča
Frahmient fresak z krypty kniazioŭ Druckich-Sakolinskich z dvuma pihmientami. Fota: fejsbuk Aleha Dziarnoviča
Frahmient fresak z krypty kniazioŭ Druckich-Sakolinskich. Fota: fejsbuk Aleha Dziarnoviča
Na dadzieny momant archieołaham udałosia dajści da ŭzroŭniu padziemnaj krypty. Siarod najbolš kaštoŭnych materyjalnych znachodak — frahmienty aryhinalnaj tynkoŭki z freskami (ścienapisam), unikalnaja kieramičnaja čarapica, askołki šklanoha zbana, a taksama misa, znojdzienaja niepasredna ŭ samoj krypcie.
Muravanaja kaplica niepasredna źviazana ź miemaryjalnaj i kanfiesijnaj palitykaj połackaha vajavody Michaiła Druckaha-Sakolinskaha (kala 1550 — 1621). Viadoma, što paśla 1612 hoda jon fundavaŭ u Sakolinie kalvinski zbor, jaki adnosiŭsia da Biełaruskaha jevanhielična-refarmacyjnaha dystrykta. Paźniej pry im i źjaviłasia muravanaja rodavaja pachavalnia.
Dachoŭka z šypami z krypty kniazioŭ Druckich-Sakolinskich. Fota: fejsbuk Aleha Dziarnoviča
Kniazi Druckija-Sakolinskija — adno z samych upłyvovych adhalinavańniaŭ staražytnaj dynastyi Druckich u Vialikim Kniastvie Litoŭskim. Hetaje miesca maje pramuju suviaź z radavodam kanclera VKŁ Lva Sapiehi. Jak śviedčać hienieałahičnyja daviedniki, maci Lva Sapiehi, Bahdana, była dačkoj Kanstancina Druckaha-Sakolinskaha. Paśla śmierci svajho pieršaha muža jana ŭ 1547 hodzie ŭziała šlub ź Ivanam Sapieham. Takim čynam, raskopki ŭ Novym Sakolinie zakranajuć niepasrednaje radavoje hniazdo prodkaŭ adnaho z najvydatniejšych dziaržaŭnych dziejačaŭ biełaruskaj historyi.
Miascovaść pierad raskopkami. Fota: fejsbuk Aleha Dziarnoviča
Reštki mura krypty kniazioŭ Druckich-Sakolinskich. Fota: fejsbuk Aleha Dziarnoviča
Reštki mura krypty kniazioŭ Druckich-Sakolinskich. Fota: Instytut historyi NAN Biełarusi
Asablivaść hetaj ekśpiedycyi — u jaje arhanizacyjna-finansavaj madeli. Raskopki byli inicyjavanyja krajaznaŭcam Źmitrom Iŭčankam z kankretnaj prahmatyčnaj metaj: navukova abhruntavać histaryčnuju kaštoŭnaść abjekta.
Zamoŭcam archieałahičnych rabot vystupiła Biełaruskaje hieahrafičnaje tavarystva (BiełHT), jakoje zaklučyła aficyjnuju damovu ź Instytutam historyi NAN. Ahulny kaštarys daśledavańniaŭ skłaŭ 4100 rubloŭ. Hetaja suma źbirajecca praz kraŭdfandynh: nieabyjakavyja hramadzianie robiać dobraachvotnyja ŭznosy praź sistemu ARIP z padpisańniem adpaviednaj damovy na daśledavańnie abjekta.
Kančatkovaja meta inicyjatyvy — padrychtavać nieabchodny pakiet dakumientaŭ dla aficyjnaha ŭniasieńnia vyjaŭlenaj krypty i reštkaŭ chrama ŭ Dziaržaŭny śpis historyka-kulturnych kaštoŭnaściej Respubliki Biełaruś. Heta daść ruinam jurydyčnuju abaronu ad źniščeńnia i pierśpiektyvu dla dalejšaj kansiervacyi.