Dalar znoŭ pa try rubli. Čamu tak adbyvajecca i čaho čakać dalej
Paśla taho jak davoli praciahły pieryjad dalar kaštavaŭ mienš za try rubli, biełaruski rubiel znoŭ pieraadoleŭ hety psichałahičny barjer. Spytali ŭ ekśpierta, čamu tak adbyvajecca i čaho varta čakać dalej.
Ilustracyjny zdymak. Fota: lookby.media
Rasijski rubiel stračvaje jašče bolš
Tańnieje nie tolki biełaruski rubiel, ale i rasijski. Ekśpiert BEROC Anastasija Łuzhina nazyvaje hety fakt asnoŭnaj pryčynaj źmieny kursu rubla biełaruskaha.
«Rasijski rubiel słabieje, i biełaruski tradycyjna paŭtaraje za im hetuju trajektoryju. Pry hetym, kali ž pahladzieć na suadnosiny biełaruskaha rubla da rasijskaha, to biełaruski, naadvarot, umacoŭvajecca», — źviartaje ŭvahu ekśpiertka.
Kali rasijski rubiel za apošni miesiac patańnieŭ u dačynieńni da dalara prykładna na 7,5% — z kala 79 da 85 rubloŭ, to biełaruski rubiel da amierykanskaj valuty prasieŭ na 4,2% — z 2,88 da 3 rubloŭ za dalar.
Łuzhina tłumačyć najaŭnaść takoj roźnicy tym, što naša valuta nie maje žorstkaj pryviazki da rasijskaj, choć i źjaŭlajecca mocna zaležnaj ad kursavych vahańniaŭ u Rasii.
Usio praz Rasiju
«Dola Rasii ŭ biełaruskim handli vielmi vysokaja, plus šmat raźlikaŭ prachodziać u rasijskich rublach. Tamu biełaruski rubiel reahuje na situacyju ŭ Rasii, ale kali hladzieć na ŭnutrybiełaruskija faktary, to pryčyn dla źnižeńnia nie nazirajecca. Adpaviedna, hałoŭnaja pryčyna, jakaja ŭpłyvaje na jaho pasłableńnie, — heta dynamika rasijskaj valuty», — miarkuje ekśpiertka.
Na valutnym rynku Biełarusi ŭsio stabilna. Nasielnictva pradaje valuty bolš, čym kuplaje. Rezidenty taksama apošni miesiac pradavali valuty bolš, čym kuplali. Navat biełaruskija kampanii, jakija tradycyjna vystupajuć čystymi pakupnikami valuty, pa vynikach lipienia pradali valuty bolš, čym kupili.
Ilustracyjny zdymak. Fota: «Naša Niva»
«Atrymlivajecca, što valuty na biełaruskim rynku dastatkova, što taksama vidać pa zołatavalutnych reziervach. Nacbank za minuły miesiac kupiŭ valuty prykładna na 35 miljonaŭ u dalaravym ekvivalencie.
Ale pry hetym kurs rubla źnižajecca da dalara, jeŭra, juania, i źviazana heta pierš za ŭsio z tym, što tańnieje rubiel rasijski», — kaža ekśpiert.
Niahledziačy na toje, što na ŭnutranym rynku Biełarusi z valutaj prablem niama, Biełaruski rubiel usio roŭna budzie iści za rasijskim.
Čamu tańnieje rasijski rubiel?
Što tyčycca prasiadańnia rubla rasijskaha, to na jaho dziejničaje šerah faktaraŭ, jakija adbivajucca na valutnaj vyručcy RF.
«Ciaham niekalkich miesiacaŭ rasijski rubiel adčuvaŭ sabie dastatkova stabilna za košt vysokich cenaŭ na naftu, jakija byli jašče ŭ krasaviku-mai. Kantrakty, zaklučanyja pa vysokich cenach, pavialičvali prytok valutnaj vyručki ŭ RF.
Ilustracyjny zdymak. Fota: Dmitry Lovetsky / AR
Ale pakolki raźliki pa ich adbyvajucca nie adrazu, to valutnyja pastupleńni pa raniej zaklučanych kantraktach traplajuć na rachunak praz 1‑2 miesiacy», — tłumačyć Łuzhina.
Atrymlivajecca, što ciapier Rasija atrymlivaje płaciažy pa kantraktach, zaklučanych u kancy červienia — pieršaj pałovie lipienia, kali ceny byli nižejšyja, čym viasnoj.
Dalnabojnyja sankcyi USU pracujuć
Inšym važnym faktaram, jaki ŭpłyvaje na valutny rynak u RF, ekśpiertka nazyvaje ŭkrainskija ŭdary pa rasijskich NPZ. U vyniku Rasija nie tolki stračvaje častku valutnaj vyručki za košt ekspartu naftapraduktaŭ, ale i tracić valutu na zakupku paliva ŭ inšych krainach.
Što tyčycca dalejšych prahnozaŭ, to kurs rasijskaha rubla šmat u čym budzie zaležać mienavita ad hetych dvuch faktaraŭ: suśvietnych cen na naftu, udaraŭ Ukrainy i zdolnaści Rasii abaraniać svaje NPZ i adnavić pracu raniej vyviedzienych z ładu abjektaŭ.
Siarod inšych faktaraŭ, jakija akazvajuć upłyŭ na valutny rynak RF, Łuzhina nazyvaje nastupleńnie siezonu adpačynkaŭ, kali raście popyt na valutu z boku nasielnictva.
«Plus z 7 žniŭnia Minfin RF staŭ prykładna na 20% bolš kuplać valuty ŭ ramkach biudžetnaha praviła. Što taksama pryvodzić da bolš słabaha rubla», — adznačaje Łuzhina.
Što dalej?
Na dumku ekśpiertki, jak minimum u miežach nastupnaha tydnia varta čakać praciahu padzieńnia rasijskaha rubla, a razam ź im i biełaruskaha. Adnak paźniej nabližeńnie novaha padatkovaha pieryjadu ŭ RF moža pryvieści da pavieličeńnia prodažu valuty, što moža prynamsi prypynić źnižeńnie kursu.
Ilustracyjny zdymak. Fota: «Naša Niva»
«Taksama ciapier znoŭ vyraśli ceny na naftu, što ŭ budučyni moža adbivacca na valutnym rynku. Tamu źnižeńnie, jakoje nazirajecca ciaham apošniaha času, moža spynicca», — adznačaje Łuzhina.
Dalar — nie adziny pakazčyk
Pry hetym ekanamistka źviartaje ŭvahu, što asłableńnie kursu adnosna dalara ZŠA ciapier bolš płaŭnaje, čym mahło b być pry zachavańni niaźmiennaści amierykanskaj valuty, pakolki ŭ hety ž pieryjad sam dalar trochi patańnieŭ.
«Kali pahladzieć na kurs jeŭra, to asłableńnie rubla da jeŭra budzie bolš značnym, čym da dalara», — źviartaje ŭvahu ekśpiertka.
U Biełarusi ž, prynamsi na bytavym uzroŭni, narod pryvyk aryjentavacca ŭ pieršuju čarhu na kurs dalara, a nie jeŭra. Pieraadoleńnie psichałahičnaj adznaki ŭ try rubli moža znoŭ źnizić davier da nacyjanalnaj valuty. U vyniku moža prypynicca bytavaja dedalaryzacyja, kali pry stabilnym kursie nižej za 3 rubli za dalar mnohija ŭžo pačali addavać pieravahu rublam.