U «Lebiadzinaj pieśni Fiodara Ozierava» kino zahavaryła toj movaj, jakoj havorać realnyja, a nie knižnyja biełarusy
Ja jechaŭ na «Lebiadzinuju pieśniu» ź vialikaj nadziejaj, piša Mikoła Buhaj. Nadziejaj, što pabaču na ekranie toje pakaleńnie, jakoje syhraje i «Sotnikava» našaha času (ci moža być, «Pratasieviča»?). A što ž ja pabačyŭ?
Śpiavak Viačasłaŭ Kmit syhraŭ u filmie «Lebiadzinaja pieśnia Fiodara Ozierava» hałoŭnuju rolu. Kadr ź filma
Ja jechaŭ na pakaz «Lebiadzinaj pieśni Fiodara Ozierava» i dumaŭ nie tolki pra hety film, dumaŭ daloka: a jaki ž pieršy film na vyhnańni źnimie Andrej Kudzinienka? Pieražyty ludźmi dziki cisk i strašny skvar niebiaśpieki nie moža nie sparadzić ałmazaŭ refleksii, jak vializny cisk i tempieratury naradzili dyjamienty ŭ nietrach ziamli. Tolki chto zdatny ahranić tyja ałmazy, zrabić ź ich bryljanty?
Ja dumaŭ pra kłasiku. Łarysa Šapićka ŭ svoj čas źniała «Uzychodžańnie». Ja chacieŭ by pabačyć «Sotnikava» hetaha pakaleńnia — «Sotnikava», dziejańnie jakoha adbyvajecca na Akreścina, u Amierykancy. A moža i nie «Sotnikava», a «Rybaka», «Pratasieviča». Ja chacieŭ by dačakać taho dnia, kali pačuju z ekrana: «Miortvym nie balić. Balić žyvym».
Mnie chočacca pabačyć novuju chvalu biełaruskaha kino. Voś čamu ja jechaŭ na film «Lebiadzinuju pieśniu Fiodara Ozierava» z trymcieńniem u dušy — voś jaho trejler:
Hety film spačatku padajecca śpiecyfičnaj kamiedyjaj, ale vyjaŭlajecca trahiedyjaj. Jon u vyšejšaj stupieni nieadnaznačny. U im kožny ŭbačyć svajo. Uzhadałasia pieśnia Volskaha.
Dla pansłavista kraina — adna.
Dla satanista kraina — truna.
Dla hitarysta kraina — struna…
Dla mianie hety film — pra toje, jaki ciažki hniot bieznadziejnaści. Jak apatyjaj vymaščany šlach u piekła. Filipincy, litoŭcy ci mienskija dziesiacikłaśniki tam, dumajecca, pabačać zusim inšaje. A što značyć heta? A što značyć toje? — siabie pytaješ paśla filma.
Try momanty, jakija chočacca prahavaryć.
Pa-pieršaje, aŭtar scenara i režysior nie bajacca havaryć z ekrana toj movaj, jakuju havorać realnyja biełarusy. Adny — pa-biełarusku, druhija — pa-rasiejsku, trecija — «idzi ŭ žopu» (i ŭ aktrysy Vijalety Rahačovaj mienavita heta naturalna atrymlivajecca skazać), čaćviortyja, pačuŭšy navinu, što Pucin u navahodnim zvarocie płanuje abviaścić vajnu Amierycy: «Nu jon je*anuty, daŭba*». Ja nie mahu skazać, što heta ŭpieršyniu: ja nie taki nahledžany sučasnym kino, niašmat hladzieŭ. Ale ja ŭ biełaruskim filmie takoje pačuŭ upieršyniu. Pieraadoleny važny barjer realizmu.
Vijaleta Rahačova ŭ filmie «Lebiadzinaja pieśnia Fiodara Ozierava». Kadr ź filma
Pa-druhoje, hety film śmieły, bo nie baicca havaryć pra siońniašniuju realnaść, jakuju my sami jašče nie razumiejem da kanca, jakaja ŭźnikła ŭ 2020—2022. Vajna idzie pobač, dymy jaje dalatajuć da nas, truny pryvoziać, bienzin raźlity i ahoń pa im moža ŭmih pierabiehčy da našych damoŭ.
I pa-treciaje, my pabačyli na ekranie ludziej 2010-ch. Na maju dumku, heta jašče nie 2020-ja, jašče nie my siońniašnija, heta my ŭčorašnija, ubačanyja ŭ siońniašnim kašmarnym śnie, ale heta ŭžo nie piersanažy dalokaha minułaha, heta hieroi našaha času.
Ci hetyja chłopcy i dziaŭčaty zmohuć syhrać Sotnikava, Rybaka, Paŭlinku našaha času, zaležyć ad taho, ci vyrastuć z našaha narodu našy Džafary Panachi. Hety film — u dobrym kirunku.
Postar filma «Lebiadzinaja pieśnia Fiodara Ozierava»
Lavon Volski ŭ toj svajoj hłybokaj pieśni dla filma «Žyvie Biełaruś» (pravał byŭ z kamiercyjnaha punktu hledžańnia, ale sproba zaličvajecca) skrušna śpiavaŭ: «Ale dla bolšaści krainy niama». Naša adroźnieńnie, što paśla dramy 2020—2022‑ha — i dziakujučy joj — ciapier dla bolšaści kraina jość. U «Lebiadzinaj pieśni…» heta adčuvajecca. Heta film biełaruski, choć i zdymaŭsia ŭ Varšavie. Voś cikava: Varšava robicca ŭmoŭnaściu, fonam, a biełaruskaść zastajecca isnaściu.
Što mnie ŭ filmie padałosia adnaznačna niaŭdałym, heta taki pakaz narkotykaŭ. Hetaje zło nielha pakazvać dvuchsensoŭna.
Kałanijalny pieražytak — napisańnie Fedor Ozerov. Adnaznačna treba Fiodar Ozierau.
Pahladzicie hety film — jaho to tut, to tam u Jeŭropie pakazvajuć. Uražańnie ŭ vas budzie sprečnaje, ale ŭražańnie budzie.