takija śmiešnyja ))) Staražytny Jehipiet - heta była relihijna-manarzisckaja identyčnaść, a nie nacyjanalnaja. Tam navat adzinaj kultury ŭ roznych rehijonach nie zamacavałasia (Nubija , Palestyna). A ŭžo kali kazać pra VKŁ... Lepiej maŭčycie. Jak šlachta biehała tudy-siudy, ad cara da karala i naadvarot - heta suśvietna viadomy cyrk i absalutna nijakaja nie nacyja. Tym bolš, što kali ŭ šlachty jašče była cikavaść da niejkaha adzinstva i identyčnaści (jakuju koždy razumieŭ, jak chacieŭ), a pryhonnym što?
ŭ 18s. 75% Litvinaŭ-Biełarusa byli Unijatami
28.09.2026
Inšaj navuki ŭ mianie dla vas niama....,
Maskoŭskija sivyja kazaki. 1) "anarchija VKŁ vs Paradak ułusa maskoŭskaha" čamu tady cara raby da nas biehali , miljonami, kali ŭ nas anarchija ? 2) kali šlachta zdradžvała , jak zachavali dziaržavu stolki stahodździaŭ, i kali ułus byŭ ŭ składanaj situacyi, zaŭsiody adradžali dziaržavu. I siońnia RB heta VKŁ ŭ Miežach 14s. Hiedymina
Tutejšy ahladalnik
28.09.2026
[Red. vydalena]
Kašmar
28.09.2026
Choć zdarovyja dumki i jość, adnak u cełym, prabačcie, łuchta. Asabliva "mocny" tezis pra relihijnuju asnovu nacyj. Prabačcie, ale ŭ chryścijanstvie da pačatku epochi Aśvietnictva ŭ jakaści moŭ bohasłužeńnia jakraz i byli dźvie miertvyja movy: łacina i staražytnasłavianskaja adpaviedna. U nivodnaj krainie va ŭmoŭnym XV st. hetyja movy nie byli zrazumiełyja paspalitamu čałavieku, a tolki śviataram i manacham. Słužyć "nacyjatvorčym elemientam" chryścijanstva u Siaredniavieččy nie mahło. Naprykład, Hiermanija. Niamieckaja tradycyja zvyčajna vydzialaje troch "ajcoŭ-zasnavalnikaŭ" niamieckaj nacyi: Luter (jaki pierakłaŭ Bibliju na niamieckuju movu), Hutenbierh (jaki zrabiŭ knihavydaviectva tannym) i Bismark (jaki palityčna abjadnaŭ krainu "žalezam i kroŭju"). Ale Luter i Hutenbierh - heta XVI st, a nijak nie Siaredniaviečča! Da hetaha niamieckaja arystakratyja ŭjaŭlała sabie vasałami taho ci inšaha kniazia/karala, a sialanie - "tutejšymi" (słova Deutsch, u svaich karaniach, heta tyja samyja "tutejšyja", "miascovyja ludzi" ŭ pierakładzie ź niamieckaj). Dobry prykład taksama, što ŭ śviecie jość jašče dźvie dziaržavy (navat try, adie treciaja - Lichtenštejn - heta naśmieška historyi), dla jakich niamieckaja mova rodnaja, ale jakija nie atajasamlivajuć siabie z Hiermanijaj i jakija majuć vyraznaje nacyjanalnaje abličča, adroznaje ad niemcaŭ - Aŭstryja i Šviejcaryja. Heta jakraz padkreślivaje važnaść taho, što nacyi (pa mienšaj miery, častka ź ich) ŭ Jeŭropie farmavalisia "źvierchu", i Bismark ź jaho "pruskim nastaŭnikam" pierakanali niemcaŭ u tym, što jany - adzinaja nacyja. Zdoleŭ by jon pieramahčy vienskaha impieratara - aŭstryjcy b taksama ciapier ličyli svajoj stalicaj Bierlin, a nie Vienu. Usio vyšejskazanaje nie admianiaje taho, što protanacyi (supolnaści ludziej, abjadnanych, u pieršuju čarhu, adnoj movaju) isnavali i da epochi Aśvietnictva / Novaha času. Ale nacyjanalnaha samaŭśviedamleńnia (što źjaŭlajecca važniejšym kampanientam nacyi) ŭ toj čas jašče nie isnavała.
F
28.09.2026
Kašmar, kašmar! Hutenbierh žyŭ u XV st. Ale heta drobiazi, asabliva kali vy historyk. Hetym daty viedać nie abaviazkova. Pra "adsutnaść nacyjanalnaha samaŭśviedamleńnia", heta možacie Dante ź Pietrarkaj raspavieści. A jašče lepš - hrekam, jakija cudoŭna ŭśviedamlali svajo adroźnieńnie ad piersaŭ. I tym narodam, jakich Hieradot apisaŭ. Chańcam možacie raspavieści, kab jany svaju ścianu nie budavali, bo jakaja roźnica, kamu tam tutejšyja buduć padatki płacić, takim ža chańcam i takoj ža chańskaj dziaržavie, ci čžurčženiam, kidaniam ci manhołam. A asabliva cikava pasłuchać, jak vy heta habrejam budziecie zacirać.
Franc
28.09.2026
Kašmar, takoje ŭražańnie, što vy nie pračytali artykuł. Cerkvy i manastyry zajmałasia adukacyjaj i sacyjalnaj pracaj, i rabili heta vykarystoŭvajučy narodnyja movy, a nie łacinu. Hiojzynha pisaŭ pra toje, što ŭ časie kryžovych pachodaŭ stychijnaje hurtavańnie adbyvałasia nie na padstavie manarachična-vasalnych dačynieńniaŭ, a na hruncie supolnych movaŭ i histaryčnych ziamlactvaŭ. Adpaviedna, niemahčyma ihnaravać toje, što pa-za palityčnaj lajalnaści isnavała etničnaja zadoŭha da madernu. Aŭstryja jakraz dokaz taho, što vy sprabujecie abvierhnuć: byli roznyja madeli niamieckaści - paŭnočnaja, uhruntavanaja ŭ pratestantyźmie, i paŭdniovaja katalickaja. Supiernictva pamiž imi pieradvyznačyła padzieł zadoŭha da Bismarka. I Bismark, darečy, pieramoh aŭstryjskaha imperatara, vam varta pravieryć svaju historyju :)
Nikto
29.09.2026
Kašmar, niemieckoho jazyka kak takovoho nie było - był dialektnyj kontinium ot Bavarii do Frizii, v kotorom jazyki pieriepołzali iz odnoho v druhoj bieź javnych hranic, i v kotorom razvał na otdielnyje jazyki i pošioł imienno s pojavlenijem hranic hosudarstv i ich kodifikacijej.
Absurd
28.09.2026
F, źmiašaliś u kuču, koni ludzi, hreki, chańcy, žydy i Hieradoty (dziakuj što nie Hierastraty).
Pieršasna, usie dziaržavy na terytoryi sučasnaha Kitaja na svaich miežach i z poŭnačy budavali mury z metaj abarony ad kačeŭnikaŭ (i susiedziaŭ).
Potym, paśla pieršaha abjadnańnia dziaržavy, bolšaść ŭnutranych muroŭ była albo razburanaja, albo zaniadbanaja. A źniešnija mury padtrymlivalisia dziaržavaj i kožnaj kirujučaj dynastyjaj (ź jakich, daloka nia ŭsie byli chańcami), z toj ža samaj metaj. I darečy, jak pakazaŭ kaniec dynastyi Min, nia vielmi im hety mur dapamoh.
F
28.09.2026
Absurd, dla absurdu - źmiašalisia, dla inšych stali ilustracyjaj najaŭnaści nacyjanalnaj identyčnaści zadoŭha da XIX stahodździa.
Janka Źbiehły
28.09.2026
>ihnaruje rolu relihii ŭ farmiravańni kalektyŭnaj identyčnaści.
I jak u hetym kantekście s identyčnaściu šlachty VKŁ? Šmatlikija pradstaŭniki jakoj pierachodzili z pravasłaŭja ŭ katalictva, a z katalictva ŭ luteranstva pa prostu z-za biahučaj palityčnaj kanjunktury?
V
28.09.2026
Janka Źbiehły, u hetym i jość častka našaj identyčnaści - źmienlivaja relihijnaść.
Z
29.09.2026
V, jašče paharda da rodnaj movy. Samaja što ni na jość charakternyja rysa "biełorusskoj indetyčnasti". Tak?
Litvin
28.09.2026
Jość prostaja i dakładnaja formuła ŭźniknieńnia nacyi: kali narody, jakija žyvuć na supolnaj terytoryi, utvarajuć dziaržavu. Prykmiety dziaržavy ŭsim ža viadomyja? U našym vypadku jašče j mova stała tym padmurkam, na jakoj paŭstała našaja nacyja. Bo my pieršyja ŭ śviecie, na ŭłasnaj, ruśkaj movie, napisali kanstytucyju - Litoŭski Statut. I choć našaja dziaržava była ŭtvorana ŭ 1253 hodzie, tolki ŭ 1529 hodzie, my stali nacyjaj, kali na movie ŭsioj našaje dziaržavy, jejnaha narodu napisali, što: Litva naležyć tolki litvinam i rusinam.
vavan
28.09.2026
Litvin , krasivo i chorošo. Tolko žal rečaisnaść nie adpaviadaje hetaj teoryi....
Vyniki biełaruščyny
28.09.2026
Litvin , Historyja: u 16 stahodździ hanarymsia, što Litoŭski Statut - kanstytucyja Litvy, napisana na movie tytulnaj nacyi, majem ułasnyj hierb- litoŭskuju "Pahoniu" dy vybirajem karala. Sučasnaść: narod razmaŭlaje na movie zachopnikaŭ, hierb skradzieny susiedziami, vybaraŭ niama navat siarod tych, chto abiacaŭ zmahacca za demakratyju, prava naroda vykazvać volu. Jak vam vynik?
Niahledziačy na niaspynnyja sproby prarasijskich sił vykraślić pieryjad VKŁ ź biełaruskaha naratyvu, mienavita jaho ličyć pačatkam biełaruskaj dziaržaŭnaści najbolšaja dola biełarusaŭ. I čym maładziejšaje pakaleńnie, tym heta adbyvajecca najčaściej. Pieryjad pasejskaj Impieryi pačatkam biełaruskaj dziaržaŭnaści nie ličyć amal nichto."
-NN BIEŁARUSY - LITVINY i Biełaruś -VKŁ treba 2 nazvy vykarystoŭvać siońnia , jak Uhorcy, Finy, Ałbancy i h.t.
Nu
30.09.2026
Biełarusy najpierš źviazvajuć svaju dziaržaŭnaść ź Vialikim Kniastvam Litoŭskim, ja dumaŭ (taksamaka na padstavie apytańniaŭ), što bolšaść biełarusaŭ vytoki svajoj dziaržaŭnaści bačać usio ž u Połackim kniastvie, a nie ŭ VKŁ
.
28.09.2026
Kali koratka, madernavy pieryjad nie stvaryŭ nacyjanalnyja identyčnaści, a daŭ im raźvicca ŭ novych umovach, daŭ prajavić novyja jakaści. Ale tolki tym nacyjam, jaki mieli takija mahčymaści svabodna raźvivacca, padychodzili pad patrabavańni elit, kapitalizma.
Tamu papularnaja viersija "biełarusy nie paśpieli vyraści da nacyi" nie zusim viernaja. U čas akupacyi RI, jakaja i vypała na čas madernu, biełarusy nie zmahli paŭnavartasna, pa ŭsich napramkach raźvivać svaju identyčnaść. Tamu jana i nie takaja mocnaja, jakoj mahła by być, maje słabyja miescy, razmytaść miežaŭ - asabliva ŭ moŭnym aśpiekcie.
Dziakuj za artykuł. Sabrana šmat arhumientaŭ. Tolki nie zhodny z arhumientam Haścinhsa "nacyja i nacyjanalizm — heta histaryčna chryścijanskija fienomieny". Pa-pieršaje, heta tolki jeŭropacentryčny pohlad (pra što ŭ artykule taksama jość vyšej). Pa-druhoje, nie budź chryścijanstva, była b niejkaja inšaja padobnaja relihija, ŭžo nie pahanskaja, a sama jeŭrapiejskaja cyvilizacyja prajšła b padobnyja etapy raźvićcia pobač užo ź inšaj relihijaj. Stvareńnie miascovych piśmovych kultur nie jość źjava, jakaja nibyta nie mahła źjavicca pa-za miežami mienavita hetaj relihii.
vavan
28.09.2026
., otricanije roli christianstva v Jevropie? Vy sieŕjezno???? i "była by niejkaja inšaja" nu nu :) :) Jeśli by u babukški był ch.. to ona była by diedom... Možiet chvatit etoho kulrurno rielativizma iz łochmatych 90ch? Tožie samoje kak "ieśli by Łukašienko NIE vyjhrał vybory v ...." Raz vyjhrał značit PO druhomu było nievozmožno, nie słožiliś usłovija.... Istoričieskije riekonstrukcii ostavtie dla "popadanciev"....
.
28.09.2026
Zanadta kateharyčna i ahresiŭna, kali nie zrazumieli skazanaje. Ja nie admaŭlaju histaryčnuju rolu chryścijanstva, razmova tolki pra isnavańnie nacyj nibyta tolki pry chryścijanstvie. Haścinhs bačyć pryčynnuju suviaź tam, dzie moža być karelacyja, składanaje ŭzajemadziejańnie źjaŭ. Razvažańnie "A što kali źjava A nie isnavała b, była b tady źjava B?" - nie hulnia ŭ rekanstrukcyju, a typovaje razvažańnie ŭ łohicy, kali treba zrazumieć, ci vynikaje B tolki z A abo B źjaŭlajecca i pry inšych A2, A3 i h.d.
I voś isnavańnie nacyj pa-za miežami Jeŭropy i chryścijanstva pakazvaje słabaść jahonaj formuły. A taksama i razvažańnie "a što było b kali i ŭ Jeŭropie nie było chryścijanstva". Naprykład, knihadrukarstva prydumali i ŭ Kitai, to-bok chryścijanstva nie było nieabchodnaj umovaj dla jahonaha vynachodnictva. Značyć, i va ŭmoŭnaj Jeŭropie biez chryścijanstva jano mahło b źjavicca. Značyć, i siehrehacyja piśmiennych moŭ taksama mahła adbycca ŭ Jeŭropie - anałahična, jak u Kitai, Karei, Japonii movy i piśmiennaść išli svaimi šlachami.
Darečy, nie prahučaŭ jašče adzin faktar: palityčnaja hieahrafija Jeŭropy (nie budu kazać "hieapalityka", jaki termin piedalavali ŭ sučasny kantekst marhinalnyja siły). Padzieł na nacyi źjaviŭsia ŭ značnaj stupieni z-za hornych masivaŭ i zrezanaj bierahavoj linii, to-bok nieadnarodnaj terytoryi.
vvp
28.09.2026
Jeŝie v 90ch, točnieje do konca 90ch v dierievniach ludiej dielili na ruskich i polakov. Ischodia iz ich rielihioznoj prinadležnosti. Pritom byť "polakom" było nie komilfo. Uŝierbno. I nie tolko na stranicach Karatkieviča. V žiźni. Pravosłavnoje bolšinstvo vsiačieski podčierkivało svoje količiestviennoje i jakoby moralnoje prievoschodstvo. I Dažie v univierie. IŹVIESTNYJE nynie diejatieli biełaruskoho "adradžeńnia" na parach, NIE stieśniajaś hovorili pro zapadnikov i normalnych biełarusov. Pro ksiendzov čto uničtožali biełaruskij narod i td. i tp..... Zapomniłoś vyskazyvanije čto "adradžeńnie budzie iści s Mahileuščyny, jak samaj pravilnaj biełaruskaj častki Biełarusi"... I etot čiełoviek nie Marzaluk i im podobnyje zapadnorussy a iskrieńnij "zmahar" sidiaŝij nynie v nienavistnoj Polšie. Błahodaria adradžeńniu s Mahileva. Eto vsie ja pišu k tomu čto rielihija NIKAK NIE vlijajet na formirovanije nacii.... :) Po povodu suti razhovora mohu tolko vyskazaťsia v poddieržku konciepcii Sierhieja Čałoho. Pro 2020 hod, kak hod formirovanija POLITIKO ADMINISTRATIVNOJ nacii. Niekoho punkta jeje oformlenija....
Maskovija heta nie Ruś
28.09.2026
vvp, Maskovija heta nie Ruś — toje, što isnavała tam (z 13s.), było źmiešańniem stepavaha niestaryjanstva i ŭschodniaha, ciurkskaha isłamu (architektura, adzieńnie, uzbrajeńnie, rabstva, haremy, cyrymonii; kudy ni pahladzi — upłyŭ Uschodu). Tamu historyju Maskovii i jaje instytutaŭ treba razumieć tolki ŭ hetym kantekście.
Biełaruski Stradub i Smalensk zaŭsiody byli miežami Eŭropy i azii
28.09.2026
vvp, viaskoŭcy pad Mienskam ŭ 70ch Bačyli sabie Litvinami i ŭ Polščy našu movu nazyvajuć Litoŭskaj (NN) i siońnia, i Biełaruski Stradub i Smalensk zaŭsiody byli miežami Eŭropy (reniesans, baroka, rieframacyja i f.d) i azii. ....
ŭ 18s. 75% Litvinaŭ-Biełarusa byli Unijatami
28.09.2026
vvp, da akupacyi ŭ 18s. 75% Litvinaŭ-Biełarusa byli Unijatami. Nie hladzi zašmat RT
Litvin nie Rusin
28.09.2026
Maskovija heta nie Ruś, Maskovija heta častka vašaj Rusi.
Skaryna
28.09.2026
Litvin nie Rusin , litvin i rusin nierazryŭna źviazanyja paniaćci nazvy adnaho narodu Litvy. Jak i Ruś - hetaje nieadjemnaja častka Litvy. Tamu i Skaryna nazyvaŭ siabie to litvinam, to rusinam. I ŭ Litoŭskim Statucie abaznača: litvin i rusin- hetaje adziny narod Litvy, movaju jakoha źjaŭlajecca ruskaja mova.
Manholski PADMURAK Maskoŭskaj impieryi
28.09.2026
Litvin nie Rusin , "Maskovija heta častka vašaj Rusi." Nie, Maskovija častka ardy. NAVAT vaš K. Marks heta viedaŭ a vy nie ?
Dyskusija na hety kont viadziecca daŭno. Adnak za hety čas nie źjaviłasia biełaruska nacyja, pakul jość narod.
Jahiełłončik
28.09.2026
Dziakuj vialiki, vielmi dobra! Vydatnyja arhumienty suprać modnaj madernisckaj chłuśni. Daŭno čas adpravić jaje na śmietnik historyi.
ČYK ČYK
28.09.2026
Jahiełłončik, niejak zusim nie ździŭleny, što "...čik" piša pra "!", "chłuśnia", "śmietnik historyk" i "modu". Pačytajcie i daviedajeciesia, što jość roznyja kancepcyi i punkty hledžańnia. Heta ŭ SSSR była tolki adna praŭda.
Jahiełłončik
28.09.2026
ČYK ČYK, Cha-cha, jak paciešna. Dziakuj, u mianie jość navukovaja stupień (choć i nie pa historyi) i ja davoli dobra znajomy z epistemałohijaj. «Jahiełłončik» - heta moj stary nikniejm, jaki ja vykarystoŭvaŭ (i praciahvaju) da taho, jak u 2022 hodzie pierajšoŭ na biełaruskuju movu va ŭsich śfierach žyćcia. Jašče pytańni?
Padazraju što asnova tekstu napisana ŠI, ale tema dla mianie važnaja, zaraz sprabuju pisać knihu pra (nieda)farmavańnie "litvinskaj" nacyi ŭ XIX st., tamu prakamientuju. kali nie vydalać. Nasamreč u abiedźviuch kancepcyj jość peŭnaja racyja, kali nie absalutyzavać da absurdu. Chobsbaŭm i Andersan majuć racyju kali apisvajuć sučasnyja buržuazna-demakratyčnyja nacyi Jeŭropy i Amieryki jakija sapraŭdy sfarmavalisia ŭ doŭhim XIX st. šmat u čym šlacham kanstrujavańnia. Ale mnohija ź ich sapraŭdy mieli prodkaŭ u Siaredniavieččy ci navat u Antyčnaści (hreki), ale heta nie byli nacyi ŭ sučasnym sensie. Chobsbaŭm i Andersan apisvajuć nacyi epochi masavaj adukacyi i kamunikacyi, intensiŭnaha publičnaha dyskursu, taho što Ernest Renan u 1882 h. nazvaŭ "štodzionnym refierendumam". Takich nacyj da XIX st. nidzie nie było. U dadatak da hetaha - papiarednija niekalki stahodździaŭ išoŭ pieravažna praces razbureńnia (ścirańnia) protanacyjanalnych supolnaściaŭ: čechaŭ, vienhraŭ, finaŭ, valijcaŭ, irłandcaŭ, narviežcaŭ i mnohija inšyja narody impieryi imknulisia ścierci z mapy, z pamiaci. A kali ŭ XIX st. ich kinulisia adradžać, dyk akazałasia što kolišniaja stupień raźvitaści kalektyŭnaj śviadomaści ŭ ich była zusim roznaja i ŭ "załatyja viaki", nie tolki XIX st. Nu, naprykład, chiba isnavali niekali da XIX st. katałoncy abo łatyšy? Ale asabliva - makiedoncy i biełarusy. Zabaŭna nazirać jak aŭtar, u dačynieńni da biełarusaŭ typovy kanstruktyvist, jaki lepić "pierajemnaść" tam dzie jaje i blizka niama - ad Połackaha nibyta-sieparatyzmu da vilenskaha baroka - maskirujecca pad prymardyjalista. Połackaje kniastva - nie Biełaruś, a tym bolš nie Biełaruś Vilenščyna ź jaje baroka i ŭniviersitetam. Z Połackaha (i Smalenskaha) kniastva atrymałasia b značna lepšaja, bolš arhaničnaja Kryvija - i takija prajekty abmiarkoŭvalisia ŭ XIX st. - pačynajučy ad Čačota, D.-Marcinkieviča i bratoŭ Tyškievičaŭ. Tolki što jany i svaju ŭłasnuju nacyju nie dabudavali, dyk na "sajuzny" prajekt kryvičoŭ u ich tym bolej sił nie chapiła. U vyniku biełaruskuju, małdaŭskuju, kareła-finskuju nacyju (a paźniej jašče i palestynskuju) kanstrujavała Rasijskaja impieryja, i jaje ŭpłyŭ byŭ u hetych vypadkach vyznačalny. Navat armianaŭ da niadaŭniaj pary jany kanstrujavali: na pačatku XIX st. u armianaŭ była stračanaja terytoryja kampaktnaha raśsialeńnia i ruskija nanava jaje stvaryli ŭ Eryvanskim chanstvie, daŭšy mahčymaść armianam źmianić tut demahrafiju na svaju karyść. Tak što nacyi ŭvieś čas uźnikajuć i razburajucca, i kaniešnie, ŭ našy časy (apošnija 200-250 hadoŭ) hety praces u značnaj stupieni idzie pad upłyvam sacyjalnaha inžynirynhu, a nie stychijna-prymardyjalistyčna. Kanstruktyvisckaja madel bolš adekvatnaja dla hetych 200-250 hadoŭ, i dla ŭsich nacyj kali brać ahulna, bieź indyvidualnaha razhladu. Nikoli raniej nie isnavali sučasnyja amierykanskija nacyi, heta pradukt antykałanijalnych revalucyj, pačynajučy ad amierykanskaj. I tolki ŭ niekatorych jość bolš staryja karani, prytym "nie ŭsio tak adnaznačna". Aŭstryja całkam mahła b stać častkaj "vialikaj hiermanskaj nacyi" i ŭ 1938-1945 joj była i takoj by zastałasia. A mahła i Bavaryja stać asobnaj nacyjaj. Tak što rola kanstruktyvizma ŭ pabudovie bolšaści sučasnych nacyj, u farmavańni samoj nacyjanalnaj karty śvietu - vyrašalnaja. A tekst napisany z metaj štučna padoŭžyć historyju "biełaruskaj nacyi", u typova kanstruktyvisckim duchu.
.
29.09.2026
Padmiena paniaćciaŭ. Upłyŭ palityki i vojnaŭ XIX-XX stahodździaŭ na los nacyj, ich zaniapad, adradžeńnie, źmienu abstavin isnavańnia (terytoryi) padmianiajecie na "sacyjalny inžynierynh" (štučnaje naŭmysnaje "kanstrujavańnie") nacyj.
Nu i kudy ž biez tannaj kanśpirałohii (ahulnaj z ruskimi čornasociencami) pra biełarusaŭ, jakich stvaryŭ ruski car (varyjant: Lenin).
Cukierman suprać
28.09.2026
Usia heta mišura pra "hramadzianskuju nacyju" u 50-60-ja ŭźnikła jak reakcyja amierykanskich i jeŭrapiejskich libieralnych jaŭrejaŭ na Izrail, jaki byŭ sacyjalna prahresiŭny (levy-prylevy), ale nacyjanalna kansiervatyŭny da niemahčymaści i nieviehodna nastojlivy ŭ tym, kab takim być (ažno da ... nie budziem kazać jakoj jeŭrapiejskaj dziaržavy 20 st.).
Ni da čoha dobraha anivodny ekśpierymient z "hramadzianskaj nacyjaj" nie pryvioŭ. Kałaps sacyjalnaha davieru (Zachodniaja Jeŭropa i Paŭnočnaja Amieryka ŭžo tut), potom kałaps instytutaŭ i sacyjalnaha kantraktu (SSSR), a potym niepaźbiežny kałaps ekanomiki i bazavaj infrastruktury (Paŭdniovaja Afryka). Heta zaŭždy niepaźbiežnaja dehradacyja da ŭzroŭniu samych marhinalnych słajoŭ hramadstva, jakich mienavita i impartujuć miljonami prychilniki hetaj kancepcyi, jak svaju elektaralnuju bazu.
Strašno daleki vy ot naroda
28.09.2026
Dla 99% biełorusov niet nikakoho značienija jesť tut nacija ili niet. Tak čto nie šibko łomajtie koṕja.
Taki vy narod
28.09.2026
Strašno daleki vy ot naroda, jaje i nie maje značeńnia mova, ściah dy hierb.
Vyniki biełaruščyny
28.09.2026
[Red. vydalena]
Otviety
28.09.2026
Taki vy narod , S movaj kak raz vsie jasno: ona umirajet, jeśli užie nie pamierła. Nikto v maśsie na niej nie razmaulaje. Fłah i hierb? Jeśli pridiotie k vłasti, naviažietie. A vot movu naviazať trudnieje.
Litvin
28.09.2026
Otviety, čujem brachniu, što našaja mova pamierła ad tych, chto staŭ mankurtam, rabom, zdradnikam, užo bolš za 200 rokaŭ. Kali zdolny čytać hetaje, to pavinien uśviadomić, što našaja mova pieražyvie i zdradu, i abyjakavaść, i pahardu, bo toje, što maje narod, nikoli ŭ jaho nie adniać!
Pieražyła naša rodnaja mova, I Bienkiendorfa, i Muraŭjova, Panskija ździeki, Čekisckija čystki, Rohat impierski, Vyrak fašyscki… H. Buraŭkin
vynik asobnaha śfieryčnaha lićvina ŭ vakuumie
28.09.2026
Vyniki biełaruščyny , voś vas dyk jaŭna apanavała dy navat u jejnym narkamaŭskim varyjancie. To vy ci svoj "lićvinski" kryžyk zdymicie, ci čyrvona-zialonyja stalinskija "bieło-russkije" majtki apranicie.
Vašie vriemia vyšło
29.09.2026
Vyniki biełaruščyny , Nie Biełaruščynie tut pank 250 hod, a rasiejšŝyna. Narod užie pri Mašierovie v horodach nie hovorił na movie, v 70- vsie. A tiepieŕ ostatki nasielenija dažie v dierievniach nie hovoriat. Tak čto projekt našich prozapadnikov: Biełaruś na movie, adradžeńnie, v ES i v NATO, možno sčitať nie riealizujemym v principie. Niet massovoj poddieržki nasielenija, a narod pomieniať nielzia. Značit nado mieniať oppozicionnych nacionalistov na boleje triezvomyślaŝich i s novoj idiejnoj prohrammoj.
Nu
28.09.2026
Liču, što ŭ pačatku artykuła spadar Raŭbič pavinien byŭ napisać, što čytaču prapanujecca na razhlad jahonaja kandydatskaja dysiertacyja)
aleś
28.09.2026
Zaŭvažyŭ takoje. Mienavita pra biełarusaŭ kažuć što my źjavilisia u 19 st. Usie susiedzi Rasieja, Litva, Ukraina kažuć pra svaje "tysiačahadovyja słaŭnyja historyi". A tut byccam byŭ pustyr, ničoha nie było až da źjaŭleńnia Bahuševiča, Janki Kupały i Kołasa. Heta vyklikaje padazreńni. Tolki biełarusaŭ usie razhladajuć jak niekich niedaroblennych ruskich, kresovych palakaŭ abo bałtaŭ jakija stracili movu
Valadzimir
28.09.2026
"...bałckija kiraŭniki pry stvareńni Vialikaha Kniastva...". Hy-hy. Nahadaju aŭtaru, što "bałtaŭ" prydumaŭ niamiecki linhvist Niesielman u siaredzinie 19 st., i, ŭ čarhovy raz - što "lutiči litva".
vajar piara
28.09.2026
Hruntoŭny adkaz "historyku" Pucinu i inšaj šavinistyčnaj čornasociennaj švali pra štučna prydumannyja Leninym (abo niemcami ci Aŭstryjskim Hienštabam) nacyi. I ja daŭno nie zhodny z kancepcyjaj, što kali niama svajoj dziaržavy, to niama i nacyi, a jość etnas. Vuń kurdy nie majuć svajoj dziaržavy, vajujuć kolki času za prava utvaryć jaje, i što, kurdy nie nacyja? Nacyja pabolej za biełarusaŭ.
Historyk
28.09.2026
vajar piara , padručnik pa historyi nieabchodna čytać, a nie palić. I čytać padručnik nieabchodna nie toj, što nadrukavany pad redakcyjaj u Maskvie, dla małodšych bratoŭ ź Biełoruśsii, a knihi napisanyja nacyjanalistami, patryjotami svajoj krainy, ludźmi , jakija viedajuć historyju svajho kraju. Jakija viedajuć, što litoŭskaja "Pahonia" - hetaje hierb Litvy, a nie Biełoruśsii. Što Navahrudak - hetaje stalica Litvy. Što Astrožski - hetaje Vialiki hietman litoŭski, a nie biełorusski. Što Litoŭski Statut - hetaje kanstytucyja Litvy, a nie Biełoruśsii.
baradzied
28.09.2026
cikava, dziakuj niezdarma "viasna narodaŭ" mienavita viasna, bo nasieńnie nacyj a niekatoryja ŭžo i stałymi byli da jaje
ali
28.09.2026
Narod – heta nasielnictva, abjadnanaje pa kryvi, a nacyja – pa dziaržavie. Tamu i habrej, i tataryn, i francuz moža być biełaruskaj nacyi, kali pracuje na karyść Biełarusi.
Vidavočna, što našamu narodu bolš za 1000 hadoŭ, a voś nacyi kala 100.
I jašče. Sproby budavać nacyi pa kryvi a nie hramiadzianstvie viaduć da fašyzmu.
Nie śmiešitie
28.09.2026
ali, V hosudarstvie Chamurappi tožie była nacija? :))
Historyk
28.09.2026
ali, 100 tamu, u 1926 isnavała BSSR u miežach Miensk - Mahiloŭ. Z historyjaj, jak i ŭ matematykaju biada. U škołu nieabchodna chadzić. Fašysty - hetaje tyja, chto admaŭlaje narodu budavać svaju nacyjanalnuju dziaržavu, u asnovie jakoj tytulnaja nacyja, mova hetaha narodu, jaho histaryčnyja suviaź z toj terytoryjaj na jakoj žyŭ i žyvie hety narod spradvieku. I tak, zhodna ź Litoŭskim Statutam, žydy, tatary i žamojty, byli čužymi dla Litvy. Što lahična. I całkam adpaviadaje budavańniu nacyjanalnaj dziaržavy i jaje intaresam. Jak hetaje pryniata va ŭsim śviecie.
Raju mienš słuchaj Pucina i ŭsio ž taki, skončyć škołu.
Valadzimir
29.09.2026
ali, vielmi cikava, jakomu takomu "našamu narodu" bolš za 1000 hadoŭ? Nahadaju, što tutejšy narod, jak adzinaje cełaje, skłaŭsia tolki ŭ Vialikim Kniastvie Litoŭskim, stvoranym naščadkami lutičaŭ, słavianskaj litvoj-litvinami. I tamu jamu, jak zdajecca, niedzie 500-600 hod. I kali b nie było VKŁ, nie było b i nijakich "biełarusaŭ".
ali
28.09.2026
Nie śmiešitie, viadoma, nie. Da Vialikaj francuzskaj revalucyi anijakich nacyj nie isnavała, jak by aŭtar artykuła ni sprabavaŭ davieści advarotnaje.
ali
28.09.2026
Historyk, i što, Źmitrok Biadula nie biełaruskaj nacyi, bo habrej pa kryvi?
Nakont miežaŭ. Nacyja isnuje nie tolki ŭ terytaryjalnych miežach. Emihracyja zrabiła (i robić) vialiki ŭniosak u biełaruskuju kulturu, navuku, palityku.
Nakont VKŁ. Užo čverć vieka jak treci milenium na padvorku, a vy, takoje ŭražańnie, što zachraśli ŭ svaim 16 stahodździ z Trecim statutam i šlachtaj.
Fanatiku o fantastikie
29.09.2026
Historyk, Fašisty, Mussolini nie otricali nacionalnoje hosudarstvo. Učitie tŝatielnieje. Čto za titulnaja nacyja, na movie nikto nie hovorit? Opiať fantomy ot Poźniaka. Zakančivajtie s poźniakovŝinoj, fantast.
Što nie tak ź idejaj, byccam nacyi ŭźnikli tolki ŭ XIX stahodździ?
Maskoŭskija sivyja kazaki.
1) "anarchija VKŁ vs Paradak ułusa maskoŭskaha" čamu tady cara raby da nas biehali , miljonami, kali ŭ nas anarchija ?
2) kali šlachta zdradžvała , jak zachavali dziaržavu stolki stahodździaŭ, i kali ułus byŭ ŭ składanaj situacyi, zaŭsiody adradžali dziaržavu. I siońnia RB heta VKŁ ŭ Miežach 14s. Hiedymina
Asabliva "mocny" tezis pra relihijnuju asnovu nacyj. Prabačcie, ale ŭ chryścijanstvie da pačatku epochi Aśvietnictva ŭ jakaści moŭ bohasłužeńnia jakraz i byli dźvie miertvyja movy: łacina i staražytnasłavianskaja adpaviedna. U nivodnaj krainie va ŭmoŭnym XV st. hetyja movy nie byli zrazumiełyja paspalitamu čałavieku, a tolki śviataram i manacham. Słužyć "nacyjatvorčym elemientam" chryścijanstva u Siaredniavieččy nie mahło.
Naprykład, Hiermanija. Niamieckaja tradycyja zvyčajna vydzialaje troch "ajcoŭ-zasnavalnikaŭ" niamieckaj nacyi: Luter (jaki pierakłaŭ Bibliju na niamieckuju movu), Hutenbierh (jaki zrabiŭ knihavydaviectva tannym) i Bismark (jaki palityčna abjadnaŭ krainu "žalezam i kroŭju"). Ale Luter i Hutenbierh - heta XVI st, a nijak nie Siaredniaviečča! Da hetaha niamieckaja arystakratyja ŭjaŭlała sabie vasałami taho ci inšaha kniazia/karala, a sialanie - "tutejšymi" (słova Deutsch, u svaich karaniach, heta tyja samyja "tutejšyja", "miascovyja ludzi" ŭ pierakładzie ź niamieckaj). Dobry prykład taksama, što ŭ śviecie jość jašče dźvie dziaržavy (navat try, adie treciaja - Lichtenštejn - heta naśmieška historyi), dla jakich niamieckaja mova rodnaja, ale jakija nie atajasamlivajuć siabie z Hiermanijaj i jakija majuć vyraznaje nacyjanalnaje abličča, adroznaje ad niemcaŭ - Aŭstryja i Šviejcaryja. Heta jakraz padkreślivaje važnaść taho, što nacyi (pa mienšaj miery, častka ź ich) ŭ Jeŭropie farmavalisia "źvierchu", i Bismark ź jaho "pruskim nastaŭnikam" pierakanali niemcaŭ u tym, što jany - adzinaja nacyja. Zdoleŭ by jon pieramahčy vienskaha impieratara - aŭstryjcy b taksama ciapier ličyli svajoj stalicaj Bierlin, a nie Vienu.
Usio vyšejskazanaje nie admianiaje taho, što protanacyi (supolnaści ludziej, abjadnanych, u pieršuju čarhu, adnoj movaju) isnavali i da epochi Aśvietnictva / Novaha času. Ale nacyjanalnaha samaŭśviedamleńnia (što źjaŭlajecca važniejšym kampanientam nacyi) ŭ toj čas jašče nie isnavała.
Pieršasna, usie dziaržavy na terytoryi sučasnaha Kitaja na svaich miežach i z poŭnačy budavali mury z metaj abarony ad kačeŭnikaŭ (i susiedziaŭ).
Potym, paśla pieršaha abjadnańnia dziaržavy, bolšaść ŭnutranych muroŭ była albo razburanaja, albo zaniadbanaja. A źniešnija mury padtrymlivalisia dziaržavaj i kožnaj kirujučaj dynastyjaj (ź jakich, daloka nia ŭsie byli chańcami), z toj ža samaj metaj. I darečy, jak pakazaŭ kaniec dynastyi Min, nia vielmi im hety mur dapamoh.
I jak u hetym kantekście s identyčnaściu šlachty VKŁ? Šmatlikija pradstaŭniki jakoj pierachodzili z pravasłaŭja ŭ katalictva, a z katalictva ŭ luteranstva pa prostu z-za biahučaj palityčnaj kanjunktury?
U našym vypadku jašče j mova stała tym padmurkam, na jakoj paŭstała našaja nacyja.
Bo my pieršyja ŭ śviecie, na ŭłasnaj, ruśkaj movie, napisali kanstytucyju - Litoŭski Statut. I choć našaja dziaržava była ŭtvorana ŭ 1253 hodzie, tolki ŭ 1529 hodzie, my stali nacyjaj, kali na movie ŭsioj našaje dziaržavy, jejnaha narodu napisali, što: Litva naležyć tolki litvinam i rusinam.
Historyja: u 16 stahodździ hanarymsia, što Litoŭski Statut - kanstytucyja Litvy, napisana na movie tytulnaj nacyi, majem ułasnyj hierb- litoŭskuju "Pahoniu" dy vybirajem karala.
Sučasnaść: narod razmaŭlaje na movie zachopnikaŭ, hierb skradzieny susiedziami, vybaraŭ niama navat siarod tych, chto abiacaŭ zmahacca za demakratyju, prava naroda vykazvać volu.
Jak vam vynik?
Niahledziačy na niaspynnyja sproby prarasijskich sił vykraślić pieryjad VKŁ ź biełaruskaha naratyvu, mienavita jaho ličyć pačatkam biełaruskaj dziaržaŭnaści najbolšaja dola biełarusaŭ. I čym maładziejšaje pakaleńnie, tym heta adbyvajecca najčaściej. Pieryjad pasejskaj Impieryi pačatkam biełaruskaj dziaržaŭnaści nie ličyć amal nichto."
-NN
BIEŁARUSY - LITVINY i Biełaruś -VKŁ treba 2 nazvy vykarystoŭvać siońnia , jak Uhorcy, Finy, Ałbancy i h.t.
Ale tolki tym nacyjam, jaki mieli takija mahčymaści svabodna raźvivacca, padychodzili pad patrabavańni elit, kapitalizma.
Tamu papularnaja viersija "biełarusy nie paśpieli vyraści da nacyi" nie zusim viernaja. U čas akupacyi RI, jakaja i vypała na čas madernu, biełarusy nie zmahli paŭnavartasna, pa ŭsich napramkach raźvivać svaju identyčnaść.
Tamu jana i nie takaja mocnaja, jakoj mahła by być, maje słabyja miescy, razmytaść miežaŭ - asabliva ŭ moŭnym aśpiekcie.
Dziakuj za artykuł. Sabrana šmat arhumientaŭ.
Tolki nie zhodny z arhumientam Haścinhsa "nacyja i nacyjanalizm — heta histaryčna chryścijanskija fienomieny". Pa-pieršaje, heta tolki jeŭropacentryčny pohlad (pra što ŭ artykule taksama jość vyšej). Pa-druhoje, nie budź chryścijanstva, była b niejkaja inšaja padobnaja relihija, ŭžo nie pahanskaja, a sama jeŭrapiejskaja cyvilizacyja prajšła b padobnyja etapy raźvićcia pobač užo ź inšaj relihijaj. Stvareńnie miascovych piśmovych kultur nie jość źjava, jakaja nibyta nie mahła źjavicca pa-za miežami mienavita hetaj relihii.
Jeśli by u babukški był ch.. to ona była by diedom... Možiet chvatit etoho kulrurno rielativizma iz łochmatych 90ch? Tožie samoje kak "ieśli by Łukašienko NIE vyjhrał vybory v ...." Raz vyjhrał značit PO druhomu było nievozmožno, nie słožiliś usłovija.... Istoričieskije riekonstrukcii ostavtie dla "popadanciev"....
Ja nie admaŭlaju histaryčnuju rolu chryścijanstva, razmova tolki pra isnavańnie nacyj nibyta tolki pry chryścijanstvie.
Haścinhs bačyć pryčynnuju suviaź tam, dzie moža być karelacyja, składanaje ŭzajemadziejańnie źjaŭ. Razvažańnie "A što kali źjava A nie isnavała b, była b tady źjava B?" - nie hulnia ŭ rekanstrukcyju, a typovaje razvažańnie ŭ łohicy, kali treba zrazumieć, ci vynikaje B tolki z A abo B źjaŭlajecca i pry inšych A2, A3 i h.d.
I voś isnavańnie nacyj pa-za miežami Jeŭropy i chryścijanstva pakazvaje słabaść jahonaj formuły. A taksama i razvažańnie "a što było b kali i ŭ Jeŭropie nie było chryścijanstva". Naprykład, knihadrukarstva prydumali i ŭ Kitai, to-bok chryścijanstva nie było nieabchodnaj umovaj dla jahonaha vynachodnictva. Značyć, i va ŭmoŭnaj Jeŭropie biez chryścijanstva jano mahło b źjavicca. Značyć, i siehrehacyja piśmiennych moŭ taksama mahła adbycca ŭ Jeŭropie - anałahična, jak u Kitai, Karei, Japonii movy i piśmiennaść išli svaimi šlachami.
Darečy, nie prahučaŭ jašče adzin faktar: palityčnaja hieahrafija Jeŭropy (nie budu kazać "hieapalityka", jaki termin piedalavali ŭ sučasny kantekst marhinalnyja siły). Padzieł na nacyi źjaviŭsia ŭ značnaj stupieni z-za hornych masivaŭ i zrezanaj bierahavoj linii, to-bok nieadnarodnaj terytoryi.
Tamu i Skaryna nazyvaŭ siabie to litvinam, to rusinam. I ŭ Litoŭskim Statucie abaznača: litvin i rusin- hetaje adziny narod Litvy, movaju jakoha źjaŭlajecca ruskaja mova.
Dadam : Manholski PADMURAK Maskoŭskaj impieryi
Aŭtar: Robiert Biedeski, Afilavany prafiesar: Vašynhtonski ŭniviersitet. Prafiesar, Univiersitet Viktoryi, Kanada
Nu i kudy ž biez tannaj kanśpirałohii (ahulnaj z ruskimi čornasociencami) pra biełarusaŭ, jakich stvaryŭ ruski car (varyjant: Lenin).
Ni da čoha dobraha anivodny ekśpierymient z "hramadzianskaj nacyjaj" nie pryvioŭ. Kałaps sacyjalnaha davieru (Zachodniaja Jeŭropa i Paŭnočnaja Amieryka ŭžo tut), potom kałaps instytutaŭ i sacyjalnaha kantraktu (SSSR), a potym niepaźbiežny kałaps ekanomiki i bazavaj infrastruktury (Paŭdniovaja Afryka). Heta zaŭždy niepaźbiežnaja dehradacyja da ŭzroŭniu samych marhinalnych słajoŭ hramadstva, jakich mienavita i impartujuć miljonami prychilniki hetaj kancepcyi, jak svaju elektaralnuju bazu.
Pieražyła naša rodnaja mova,
I Bienkiendorfa, i Muraŭjova,
Panskija ździeki,
Čekisckija čystki,
Rohat impierski,
Vyrak fašyscki…
H. Buraŭkin
Jakija viedajuć, što litoŭskaja "Pahonia" - hetaje hierb Litvy, a nie Biełoruśsii. Što Navahrudak - hetaje stalica Litvy. Što Astrožski - hetaje Vialiki hietman litoŭski, a nie biełorusski. Što Litoŭski Statut - hetaje kanstytucyja Litvy, a nie Biełoruśsii.
niezdarma "viasna narodaŭ" mienavita viasna, bo nasieńnie nacyj a niekatoryja ŭžo i stałymi byli da jaje
Vidavočna, što našamu narodu bolš za 1000 hadoŭ, a voś nacyi kala 100.
I jašče. Sproby budavać nacyi pa kryvi a nie hramiadzianstvie viaduć da fašyzmu.
Fašysty - hetaje tyja, chto admaŭlaje narodu budavać svaju nacyjanalnuju dziaržavu, u asnovie jakoj tytulnaja nacyja, mova hetaha narodu, jaho histaryčnyja suviaź z toj terytoryjaj na jakoj žyŭ i žyvie hety narod spradvieku.
I tak, zhodna ź Litoŭskim Statutam, žydy, tatary i žamojty, byli čužymi dla Litvy.
Što lahična. I całkam adpaviadaje budavańniu nacyjanalnaj dziaržavy i jaje intaresam. Jak hetaje pryniata va ŭsim śviecie.
Raju mienš słuchaj Pucina i ŭsio ž taki,
skončyć škołu.
Nakont miežaŭ. Nacyja isnuje nie tolki ŭ terytaryjalnych miežach. Emihracyja zrabiła (i robić) vialiki ŭniosak u biełaruskuju kulturu, navuku, palityku.
Nakont VKŁ. Užo čverć vieka jak treci milenium na padvorku, a vy, takoje ŭražańnie, što zachraśli ŭ svaim 16 stahodździ z Trecim statutam i šlachtaj.