Пры вялікім марозе кіпень замярзае імгненна. Ведаючы гэта, людзі ладзяць зімовыя феерверкі ВІДЭА
У марозныя дні можна самастойна праверыць адну цікавую і парадаксальную з'яву — гарачая вада замярзае хутчэй за халодную. Гэта так званы эфект Мпембы (Mpemba-effect), адзначае тэлеграм-канал nadvorie, а выданне «Люстэрка» знайшло ў сеціве прыклад, як беларуска практычна яго дэманструе на фоне архітэктурнага помніка.
Назва пайшла ад імя танзанійскага школьніка Эраста Мпембы, які яшчэ ў 1960‑я заўважыў пры гатаванні марозіва, што гарачае яно застывае хутчэй за халоднае. У выпадку з кіпнем часта гарачая вада цалкам выпараецца, не далятаючы да зямлі.
Пры ўсёй нагляднасці дакладных навуковых абгрунтаванняў гэтаму пакуль няма. Здагадкі такія:
- гарачая вада хутчэй губляе масу з-за выпарэння, замарожваецца меншы аб'ём, а яшчэ чым хутчэй выпараецца, тым хутчэй астуджаецца;
- у гарачай вадзе больш актыўныя канвекцыя і перамешванне, значыць, цяпло хутчэй сыходзіць;
- у халоднай вадзе больш раствораных газаў, а яны могуць тармазіць крышталізацыю лёду.
Беларусы такія эсперыменты ўжо ставяць. Кіпень для гэтага прывезлі ў тым ліку да вядомага касцёла ў Гервятах.
«У Беларусь прыйшлі маразы. Выліла кіпень — і атрымаўся сапраўдны зімовы феерверк», — расказала адна з карыстальніц Threads і прадэманстравала эфект.
У каментарах, праўда, не ўсе ўхвалілі такія доследы, пабачыўшы ў іх небяспеку для здароўя:
«Добра, што феерверк, а не накіраванне ў апёкавае аддзяленне».
«Хто гэтыя людзі, свядома льюць кіпень над галавой? І яшчэ і ўверх паглядзяць, ці атрымалася».
«Гэта як з петардамі. Можна атрымаць апёк твару, вачэй, галавы… Але выглядае, вядома, ваў!»
«Літаральна ў мінулым годзе бачыла такое відэа, як дзяўчына атрымала апёкі праз такі феерверк. Неяк трэба думаць, што прыгожа, а што бяспечна».
«Згодная, бяспека важнейшая. Я загадзя паспрабавала і рабіла ўсё вельмі акуратна пры моцным марозе. Дзякуй за клопат», — адказала на такія каментары аўтарка паста.
«Беларусь перадусім». Што вядома пра 23‑гадовага афіцэра спецназа, якога асудзілі на 19 гадоў за «здраду дзяржаве»8
Каментары
Ніколі не стаўце знак роўнасці паміж "няма такога эфекту" і " у мяне няма тлумачэння для гэтага эфекту". Дакладнае тлумачэнні бывае знаходзяць толькі праз дзесяцігоддзі пасля таго, як эфект зафіксуюць эксперыментальна.