Пры вялікім марозе кіпень замярзае імгненна. Ведаючы гэта, людзі ладзяць зімовыя феерверкі ВІДЭА
У марозныя дні можна самастойна праверыць адну цікавую і парадаксальную з'яву — гарачая вада замярзае хутчэй за халодную. Гэта так званы эфект Мпембы (Mpemba-effect), адзначае тэлеграм-канал nadvorie, а выданне «Люстэрка» знайшло ў сеціве прыклад, як беларуска практычна яго дэманструе на фоне архітэктурнага помніка.
Назва пайшла ад імя танзанійскага школьніка Эраста Мпембы, які яшчэ ў 1960‑я заўважыў пры гатаванні марозіва, што гарачае яно застывае хутчэй за халоднае. У выпадку з кіпнем часта гарачая вада цалкам выпараецца, не далятаючы да зямлі.
Пры ўсёй нагляднасці дакладных навуковых абгрунтаванняў гэтаму пакуль няма. Здагадкі такія:
- гарачая вада хутчэй губляе масу з-за выпарэння, замарожваецца меншы аб'ём, а яшчэ чым хутчэй выпараецца, тым хутчэй астуджаецца;
- у гарачай вадзе больш актыўныя канвекцыя і перамешванне, значыць, цяпло хутчэй сыходзіць;
- у халоднай вадзе больш раствораных газаў, а яны могуць тармазіць крышталізацыю лёду.
Беларусы такія эсперыменты ўжо ставяць. Кіпень для гэтага прывезлі ў тым ліку да вядомага касцёла ў Гервятах.
«У Беларусь прыйшлі маразы. Выліла кіпень — і атрымаўся сапраўдны зімовы феерверк», — расказала адна з карыстальніц Threads і прадэманстравала эфект.
У каментарах, праўда, не ўсе ўхвалілі такія доследы, пабачыўшы ў іх небяспеку для здароўя:
«Добра, што феерверк, а не накіраванне ў апёкавае аддзяленне».
«Хто гэтыя людзі, свядома льюць кіпень над галавой? І яшчэ і ўверх паглядзяць, ці атрымалася».
«Гэта як з петардамі. Можна атрымаць апёк твару, вачэй, галавы… Але выглядае, вядома, ваў!»
«Літаральна ў мінулым годзе бачыла такое відэа, як дзяўчына атрымала апёкі праз такі феерверк. Неяк трэба думаць, што прыгожа, а што бяспечна».
«Згодная, бяспека важнейшая. Я загадзя паспрабавала і рабіла ўсё вельмі акуратна пры моцным марозе. Дзякуй за клопат», — адказала на такія каментары аўтарка паста.
Каментары
Ніколі не стаўце знак роўнасці паміж "няма такога эфекту" і " у мяне няма тлумачэння для гэтага эфекту". Дакладнае тлумачэнні бывае знаходзяць толькі праз дзесяцігоддзі пасля таго, як эфект зафіксуюць эксперыментальна.