Pry vialikim marozie kipień zamiarzaje imhnienna. Viedajučy heta, ludzi ładziać zimovyja fiejervierki VIDEA
U maroznyja dni možna samastojna pravieryć adnu cikavuju i paradaksalnuju źjavu — haračaja vada zamiarzaje chutčej za chałodnuju. Heta tak zvany efiekt Mpiemby (Mpemba-effect), adznačaje telehram-kanał nadvorie, a vydańnie «Lusterka» znajšło ŭ siecivie prykład, jak biełaruska praktyčna jaho demanstruje na fonie architekturnaha pomnika.
Nazva pajšła ad imia tanzanijskaha školnika Erasta Mpiemby, jaki jašče ŭ 1960‑ia zaŭvažyŭ pry hatavańni maroziva, što haračaje jano zastyvaje chutčej za chałodnaje. U vypadku z kipniem časta haračaja vada całkam vyparajecca, nie dalatajučy da ziamli.
Pry ŭsioj nahladnaści dakładnych navukovych abhruntavańniaŭ hetamu pakul niama. Zdahadki takija:
- haračaja vada chutčej hublaje masu z-za vypareńnia, zamarožvajecca mienšy abjom, a jašče čym chutčej vyparajecca, tym chutčej astudžajecca;
- u haračaj vadzie bolš aktyŭnyja kanviekcyja i pieramiešvańnie, značyć, ciapło chutčej sychodzić;
- u chałodnaj vadzie bolš rastvoranych hazaŭ, a jany mohuć tarmazić kryštalizacyju lodu.
Biełarusy takija eśpierymienty ŭžo staviać. Kipień dla hetaha pryvieźli ŭ tym liku da viadomaha kaścioła ŭ Hierviatach.
«U Biełaruś pryjšli marazy. Vyliła kipień — i atrymaŭsia sapraŭdny zimovy fiejervierk», — raskazała adna z karystalnic Threads i prademanstravała efiekt.
U kamientarach, praŭda, nie ŭsie ŭchvalili takija dośledy, pabačyŭšy ŭ ich niebiaśpieku dla zdaroŭja:
«Dobra, što fiejervierk, a nie nakiravańnie ŭ apiokavaje adździaleńnie».
«Chto hetyja ludzi, śviadoma ljuć kipień nad hałavoj? I jašče i ŭvierch pahladziać, ci atrymałasia».
«Heta jak ź pietardami. Možna atrymać apiok tvaru, vačej, hałavy… Ale vyhladaje, viadoma, vaŭ!»
«Litaralna ŭ minułym hodzie bačyła takoje videa, jak dziaŭčyna atrymała apioki praz taki fiejervierk. Niejak treba dumać, što pryhoža, a što biaśpiečna».
«Zhodnaja, biaśpieka važniejšaja. Ja zahadzia pasprabavała i rabiła ŭsio vielmi akuratna pry mocnym marozie. Dziakuj za kłopat», — adkazała na takija kamientary aŭtarka pasta.
Letaś klimatyčnaja zima tak i nie pačałasia
Pry jakich umovach zimoj dzicia lepš nie adpraŭlać u škołu?
Łukašenka pryznaŭsia, što heta jon paprasiŭ u Boha šmat śniehu i maroz. I prapanavaŭ vyjaŭlać vorahaŭ z dapamohaj abraza
Mocnyja śniehapady paralizavali Jeŭropu — zatory, admieny rejsaŭ i ciahnikoŭ, zakryćcio škoł
Ciapier čytajuć
«Z rasijan-naviednikaŭ pracentaŭ 70 akazvalisia vatnikami». Eks-hid z muzieja VAV, jakoha zatrymlivali jaho ž ekskursanty, ciapier papularny ŭ Varšavie — pahutaryli ź im14
Kamientary
Nikoli nie staŭcie znak roŭnaści pamiž "niama takoha efiektu" i " u mianie niama tłumačeńnia dla hetaha efiektu". Dakładnaje tłumačeńni byvaje znachodziać tolki praź dziesiacihodździ paśla taho, jak efiekt zafiksujuć ekśpierymientalna.