У гэтым годзе чакаюць супер Эль-Ніньё — рэкордную гарачыню

Феномен Эль-Ніньё ўяўляе сабой частку натуральнага цыкла, вядомага як Паўднёвая асцыляцыя, якая змяняецца гарачай (Эль-Ніньё) і халоднай (Ла-Нінья) фазамі кожныя два-сем гадоў. Падчас фазы Эль-Ніньё ў Ціхім акіяне назапашваюцца маштабныя масы цёплай вады, якія расцякаюцца па паверхні і вызваляюць велізарную колькасць цяпла ў атмасферу, што павышае сярэднюю тэмпературу планеты на доўгія месяцы.

Калі такое пацяпленне паверхні акіяна перавышае адзнаку ў 2°C, у публічнай прасторы і СМІ з’яву часта называюць «супер Эль-Ніньё», хоць самі даследчыкі звычайна не выкарыстоўваюць гэты тэрмін у афіцыйнай навуковай тэрміналогіі.

Як паведамляе Daily Mail, на бягучы момант Сусветная метэаралагічная арганізацыя (СМА) фіксуе трывожную дынаміку: тэмпература паверхні трапічнай часткі Ціхага акіяна расце хутчэй, чым калі-небудзь у гэтым стагоддзі. Гэта з’яўляецца сур’ёзным сігналам таго, што магутны Эль-Ніньё можа пачацца ўжо ў маі ці чэрвені.

Павялічыць

Спецыялісты СМА адзначаюць рэдкую ўзгодненасць кліматычных мадэляў, якія з высокай доляй упэўненасці прагназуюць не толькі пачатак з’явы, але і яе далейшае ўзмацненне ў наступныя месяцы. Нягледзячы на існаванне так званага «вясновага бар’ера прадказальнасці», які ўскладняе прагнозы ў красавіку, эксперты амаль не сумняваюцца ў надыходзе моцнай фазы.

Прагнозы вядучых сусветных службаў пацвярджаюць сур’ёзнасць сітуацыі. Паводле ацэнак брытанскага Метэаралагічнага офіса, тэмпература паверхні мора можа падняцца на 1,5°C вышэй за сярэднюю, што зробіць гэты выпадак наймацнейшым у бягучым стагоддзі. У сваю чаргу, амерыканскае Нацыянальнае ўпраўленне акіянічных і атмасферных даследаванняў (NOAA) ацэньвае шанцы на з’яўленне «вельмі моцнага» Эль-Ніньё з анамаліяй больш за 2°C як адзін да чатырох.

Некаторыя навукоўцы, спасылаючыся на гістарычныя даныя, бачаць патэнцыял для ўзнікнення наймагутнейшай падобнай падзеі за апошнія 140 гадоў.

Real potential for the strongest El Niño event in 140 years. https://t.co/aT9IdIg4Fn

— Paul Roundy (@PaulRoundy1) April 5, 2026

Важна разумець, што хоць сама Паўднёвая асцыляцыя не выкліканая зменамі клімату і парніковым эфектам, яна накладваецца на ўжо наяўнае глабальнае пацяпленне. Гэта стварае кумулятыўны эфект: лішняе цяпло ад акіяна дадаецца да агульнага тэмпературнага фону, што прыводзіць да рэкордных скачкоў тэмпературы. Менавіта такое спалучэнне зрабіла 2024 год самым гарачым у гісторыі, і з набліжэннем новага супер Эль-Ніньё імавернасць чарговых антырэкордаў у найбліжэйшыя два гады застаецца вельмі высокай.

Уплыў гэтай з’явы будзе мець глабальны характар. Прагнозы ўжо паказваюць, што ў маі і чэрвені тэмпература паверхні сушы будзе вышэйшай за норму амаль ва ўсіх рэгіёнах свету. Найбольш выразна гэта адчуюць Паўночная і Цэнтральная Амерыка, Карыбскі басейн, Еўропа і Паўночная Афрыка.

Аднак наступствы Эль-Ніньё не абмяжоўваюцца толькі павышэннем тэмпературы. Гэты феномен істотна перабудоўвае глабальныя схемы надвор’я. У адных рэгіёнах — напрыклад, у Паўднёвай Амерыцы, на поўдні ЗША, паўвостраве Самалі (Афрыканскім Рогу) і ў Цэнтральнай Азіі — узрастае колькасць ападкаў, што часта прыводзіць да паводак. У іншых частках свету, уключаючы Аўстралію і Інданезію, наадварот, узнікаюць засухі, якія павялічваюць рызыку маштабных лясных пажараў у Паўднёва-Усходняй Азіі.

Такім чынам, надыходзячы кліматычны цыкл стане сур’ёзным выпрабаваннем для сусветнай эканомікі і сельскай гаспадаркі, патрабуючы ад чалавецтва хуткай адаптацыі да новых экстрэмальных умоў.

• 1
• 0
• 1
• 1
• 4
• 4
• 1
• 0